Nigeria jest najludniejszym państwem w Afryce, który boryka się z wieloma problemami dotyczącymi opieki zdrowotnej, edukacji czy poziomu życia. Aż 32% ludności to analfabeci, a zaledwie 29% populacji posiada wykształcenie podstawowe. Tylko połowa mieszkańców Nigerii ma dostęp do wody pitnej i urządzeń sanitarnych. Kraj zamieszkuje ponad 250 grup etnicznych. W Ibadanie, drugim co do wielkości mieście, pracują misjonarze i wolontariusze salezjańscy, którzy prowadzą Centrum Młodzieżowe Don Bosco, gdzie w czasie wakacji organizowane są półkolonie wakacyjne dla dzieci i młodzieży. Lokalni animatorzy oraz wolontariusze organizują uczestnikom różnorodne zajęcia sportowe, gry i zabawy, prowadzą zajęcia edukacyjne z różnych przedmiotów, a także tzw. „talent development” podczas których majsterkują, uczą się robić buty, gotują i grają na instrumentach. Prowadzone przez nich działania mają na celu umożliwienie dzieciom i młodzieży rozwijanie umiejętności, podnoszenie poziomu edukacji oraz świadomości, by lepiej radzili sobie oni w dorosłym życiu, byli w stanie utrzymać siebie i swoje rodziny, mieli szerszą wiedzę o świecie, perspektywy na przyszłość, a także pogłębiali swoją wiarę.

Cel zajęć:

Przedstawienie sposobów spędzania czasu wolnego przez dzieci w wieku przedszkolnym w Afryce,  na przykładzie półkolonii wakacyjnych w Nigerii.

Metody:

dyskusja, praca w grupach, taniec, pantomima, praca plastyczna i manualna, pogadanka, układanka, zabawa ruchowa, ćwiczenia plastyczne

Środki:

plakat (załącznik 1), puzzle (załącznik 2), woreczki lub książki, kolorowanki (załącznik 3), kredki, zdjęcia instrumentów (załącznik 4), muzyka (załącznik 5), kubki piankowe, taśma klejąca, papier samoprzylepny, ziarenka (groch, zboże, piasek, drobne kamyczki) puste pojemniki, sznurek z koralikami

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie – Wolontariusz kto to taki?

Prowadzący czyta na głos poniższe zdania. Zadaniem dzieci jest uzupełnienie na głos brakującego słowa w definicji wolontariusza:

Wolontariusz to osoba, która nie otrzymując pieniędzy za swoją pracę, ………….(pomaga) innym.

Wolontariusze pracują z chorymi w …………….. (szpitalach), pomagają dzieciom w nauce w ……………….(szkołach), opiekują się dziećmi, które nie mają rodziców, pracując w ………………. (domach dziecka). Wolontariusz misyjny to wolontariusz, który wyjeżdża do dalekich…………….. (krajów), by tam pomagać i mówić o Panu Bogu.

2. Afrykańskie wakacje

Prowadzący pokazuje dzieciom plakat (załącznik 1) zapraszający na obóz wakacyjny w Ibadanie. Wyjaśnia, że ich rówieśnicy często spędzają wakacje w domach, pomagając rodzicom lub idąc do pracy. Alternatywą są miesięczne obozy wakacyjne, prowadzone przez misjonarzy i wolontariuszy w Ibadanie, Nigerii. Zdjęcia na plakacie przedstawiają animatorów oraz wolontariuszy w czasie prowadzenia zajęć i gier. Dzieci są również zaproszone do tego, by wziąć udział w typowym wakacyjnym dniu ich kolegów z Nigerii.

3. Aktywnie od samego rana

Nauczyciel dzieli dzieci na cztery grupy. Każda z nich dostaje pociętą na kilka części fotografię (załącznik 2). Po ułożeniu „puzzli” uczniowie wyjaśniają, co przedstawia zdjęcie. Po zaprezentowaniu poszczególnych fotografii, prowadzący zaprasza do zadania (należy zachować sugerowaną kolejność).

Zdjęcie GIMNASTYKA PORANNA

Komentarz:

Rozpoczyna się dzień na obozie wakacyjnym w Nigerii. By mieć dużo energii od samego rana, wszystkie dzieci i młodzież wykonują proste ćwiczenia gimnastyczne, potem wspólna modlitwa i można ruszać do klas!

Ćwiczenie: zawody z woreczkami

W Nigerii często można spotkać dzieci noszące swoje książki czy zeszyty na głowach lub ołówki wetknięte we włosy – poćwiczmy i my!

Każde dziecko otrzymuje książkę, zeszyt lub woreczek gimnastyczny, który kładzie na głowie. Zadaniem podopiecznych jest wykonywać ćwiczenia gimnastyczne według instrukcji nauczyciela, uważając by przedmioty nie spadły z głów (krążenie ramionami, przysiady, bieg w miejscu, kręcenie bioderkami, podskoki)

Zdjęcie NAUKA

Komentarz:

Wybiła 9:00 więc czas na naukę! Mimo że są wakacje, wolontariusze prowadzą zajęcia z różnych przedmiotów (język angielski, matematyka, religia i etyka), by dzieci były gotowe na nowy rok szkolny.

Ćwiczenie:

W ramach zajęć z plastyki, podopieczni poznają zwierzęta żyjące w Nigerii. Prowadzący losowo rozdaje dzieciom kolorowanki według grup, na które zostały wcześniej podzielone (załącznik 3). Zadaniem uczniów jest zamalowanie pól z kółkami, a następnie przedstawienie ich w formie kalamburów pozostałym drużynom.

Zdjęcie TALENT DEVELOPMENT (rozwijanie talentów i umiejętności)

Komentarz:

Ważnym elementem półkolonii jest rozwijanie talentów i umiejętności. Dzieci uczą się robić buty, szyją, gotują, majsterkują, by móc wykorzystać w przyszłości zdobyte doświadczenie i dostać godną pracę. Ponadto mieszkańcy Nigerii są bardzo muzykalni, lubią tańczyć i śpiewać, a gra na instrumentach jest kolejną dziedziną, której chętnie się uczą.

Ćwiczenie:

Nauczyciel pokazuje dzieciom fotografie afrykańskich instrumentów takich jak: bębny, flety, shekere, grzechotki itp. (załącznik 4). Zadanie polega na własnoręcznym wykonaniu własnego instrumentu muzycznego.

Propozycja 1:

Materiały: kubki piankowe (2 szt. dla każdego dziecka), taśma klejąca, papier samoprzylepny, ziarenka (groch, zboże, piasek, drobne kamyczki).

Wykonanie: do jednego z kubków wsypuje się ziarno, drugi kubek należy przyłożyć w formie wieczka i skleić szeroką taśmą klejącą. Grzechotki można ozdobić według uznania pisakami lub papierem samoprzylepnym.

Propozycja 2:

Materiały: puste pudełeczko lub okrągły pojemnik, koraliki na sznureczku, patyk.

Wykonanie: pudełko należy luźno obwiązać sznureczkiem, uderzając koralikami lub patykiem o pojemnik instrument wydaje dźwięk.

Zdjęcie TAŃCE I ZABAWY

 Komentarz:

W Nigerii przy każdej okazji dzieci i dorośli tańczą i śpiewają. Niejednokrotnie w czasie przerw pomiędzy lekcjami czy zabawami, kiedy tylko w głośnikach słychać muzykę, wszyscy zaczynają ruszać się w jej rytm – ci młodsi i starsi też.

Ćwiczenie:

Na podstawie piosenki „Mama alota” (załącznik 5; https://www.youtube.com/watch?v=2whGdN859fE) dzieci wykonują taniec, powtarzając choreografię z filmu lub, wykorzystując wykonane instrumenty, grają w rytm podkładu muzycznego.

4. Podsumowanie

Dzień obozu dobiegł końca i dzieci rozchodzą się do swoich domów, a po czterech tygodniach dzieci wracają do szkoły, a wolontariusze do swojego kraju.

Pytania:

Od czego rozpoczyna się dzień na obozie wakacyjnym?

Czy pamiętacie jakie zwierzęta mieszkają w Afryce?

Jak nazywają się instrumenty afrykańskie?

Załączniki:

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 1

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 2 – GIMNASTYKA

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 2 – NAUKA

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 2 – TALENT DEVELOPMENT

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 2 – TAŃCE

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 3

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 4

PRZEDSZKOLE NIGERIA ZAŁĄCZNIK 5

Boliwia to kraj w Ameryce Południowej, który nie posiada dostępu do morza. Na zachodzie wznoszą się góry Andy, panuje tam suchy, kontynentalny klimat. Im bardziej na wschód, tym bardziej teren obniża się, przechodząc w strefę sawann i lasów równikowych. Konstytucyjną stolicą Boliwii jest Sucre. Stolica administracyjna, gdzie znajduje się większość instytucji państwowych oraz konsularnych to miasto La Paz, które jest najwyżej położonym miastem na świecie – 3 600 metrów n.p.m. Liczba ludności w roku 2014 wyniosła 10,6 mln. osób. Jednym z boliwijskich miast jest Tupiza – leżąca na południu kraju, w Andach. Miasto utrzymuje się z rolnictwa oraz górnictwa. Znajduje się tam Dom Dziecka „Maria Inmaculada”, prowadzony przez siostry ze zgromadzenia Służebniczek Dębickich. Swoją opieką obejmują one ok. 40 – 60 dzieci w wieku od 5 do 20 lat. Jest to jedyna tego typu placówka na obszarze kilkuset kilometrów. Przebywają w niej sieroty, dzieci z rodzin patologicznych lub porzucone przez swych rodziców ze względu na ciężkie warunki życia. Wolontariusze i misjonarze opiekują się nimi, pomagają w nauce i codziennych czynnościach, otaczają je miłością i poczuciem bycia potrzebnym. Poza tym dają świadectwo radosnego życia w duchu Ewangelii.

Cel zajęć:

Przedstawienie roli wolontariusza w działalności ośrodków wychowawczych, na przykładzie domu dziecka w Tupizie.

Metody:

praca grupowa, pogadanka, zabawa ruchowa, zagadki, prace plastyczne

Środki:

mapa świata, szablon ucznia (załącznik 1), elementy stroju (załączniki 2); zdjęcia przedszkoli, karta pracy (załącznik 3), podkład muzyczny (załącznik 4) kokardki (załącznik 5), muszki (załącznik 6), kredki, flamastry

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Prowadzący pyta dzieci, czy wiedzą kim jest wolontariusz. Po wysłuchaniu ich odpowiedzi komentuje je krótko oraz przedstawia definicję wolontariusza:

Wolontariusz to osoba, która pomaga innym ludziom, czasami nawet w bardzo odległych krajach, nie chcąc nic w zamian nie dostając za to pieniędzy. Chce sprawić innym radość: pomaga w szkołach (uczy), szpitalach (spędza czas z chorymi), domach dziecka (pomaga w nauce, bawi się, spędza wolny czas), zbiera potrzebne pieniądze na różne cele.

Wolontariusz misyjny to inaczej misjonarz świecki. Osoba ta wyjeżdża do odległych krajów (do Afryki, Ameryki Południowej, Azji czy Europy), by tam dawać świadectwo o Panu Bogu poprzez codzienną pracę na rzecz najbardziej potrzebujących.

2. Boliwijska przygoda z Anią

Prowadzący przedstawia uczestnikom historię wolontariuszki Ani, która wyruszyła do dalekiego kraju – Boliwii – w Ameryce Południowej. Jednocześnie wskazuje im na mapie Europę i Amerykę Południową oraz dystans (ok.11 400 km) pomiędzy Polską i Boliwią. Pokonanie tej trasy zajmuje ok. 20 godzin lotu samolotem.

Podczas lektury, słuchacze mają za zadanie naśladować czynności, które wykonywała Ania wraz z konkretnym zachowaniem (sytuacje zostały wyróżnione drukowanymi literami):

Opowiem Wam teraz historię pewnej młodej, uśmiechniętej od ucha do ucha wolontariuszki misyjnej Ani. W lipcu Ania SPAKOWAŁA OGROMNĄ WALIZKĘ i wyruszyła w podróż do dalekiego kraju – Boliwii. W Polsce było wtedy UPALNE LATO – Ani było bardzo, bardzo gorąco, tym bardziej, że musiała DŹWIGAĆ CIĘŻKĄ WALIZKĘ.

– Uczniowie naśladują czynność pakowania bagażu oraz odczucie gorąca (ocieranie ręką potu z czoła itp.), dźwiganie walizki.

Ponieważ Boliwia leży na innym kontynencie – w Ameryce Południowej, by dostać się na miejsce, Ania PODRÓŻOWAŁA SAMOLOTEM.

– Uczniowie pokazują odległość na mapie i naśladują samoloty.

Po długiej podróży Ania w końcu bezpiecznie wylądowała. Jakież było jej zdziwienie, gdy okazało się, że w tym czasie, kiedy w Polsce mamy lato, w Boliwii jest znacznie zimniej
(zima).

– Uczniowie pokazują, jak Ania trzęsie się z zimna.

Dobrze, że Ania zabrała też ciepłe ubrania. Nasza uśmiechnięta wolontariuszka dotarła w końcu na miejsce – do domu dziecka w Tupizie.

- Prowadzący pokazuje zdjęcia górskich krajobrazów Tupizy, następnie domu dziecka oraz dzieci w nim mieszkających.

Na jej powitanie wybiegła grupa dzieci, witając się z nią w języku hiszpańskim: ¡Hola![czyt. ola] to znaczy „cześć”. Co odpowiedziała Ania? Spróbujmy powtórzyć razem z nią: ¡Buenos dias! [czyt. błenos dijas] (dzień dobry przed południem); ¡Buenas tardes! [czyt. błenas tardes] (dzień dobry po południu); ¡Buenas noches! [czyt.błenas nocies] (dobry wieczór) (słowa do wyboru przez prowadzącego, niekoniecznie należy wykorzystać wszystkie).

– Nauczyciel powtarza z dziećmi kilkakrotnie słowa powitania.

Dzieci, które tam mieszkają nie maja rodziców, dlatego Ania opiekowała się nimi i starała się robić dla nich wszystko to, co każda mama: CZYTAŁA KSIĄŻKI, WIĄZAŁA BUTY, GRAŁA W PIŁKĘ, PRZYTULAŁA, OCIERAŁA ŁZY, ODPROWADZAŁA DO SZKOŁY CZY PRZEDSZKOLA.

- Uczestnicy mogą podać własne pomysły pomocy, jakie otrzymują od rodziców. Prowadzący czeka na kilka pomysłów, zostawiając chwilę, by cała grupa mogła również powtórzyć gesty/czynności.

3. Do przedszkola marsz!

Prowadzący przypomina, że jednym z obowiązków wolontariusza jest odprowadzanie dzieci do szkoły lub przedszkola. Jedną z pierwszych rzeczy, które wzbudziły zainteresowanie Ani, były specjalne ubrania oraz codzienne zajęcia jej podopiecznych w przedszkolu.

3a) Mundurki

Pytanie: czy rówieśnicy z Boliwii mogą się ubierać do szkoły tak samo jak my?

By dowiedzieć się, jak wygląda strój przedszkolaka boliwijskiego, uczniowie wysłuchują pytań w formie zagadek i podają odpowiedzi dotyczące elementów mundurka chłopców oraz dziewczynek. Po odgadnięciu każdej z nich, prowadzący przyczepia dany element stroju (szablony do wycięcia, załącznik 2) do szablonu dziewczynki lub chłopca (załącznik 1).

Zagadki:

Sukienka

Może sięgać do kostek albo za kolana,
bywa w nią dziewczynka lub mama ubrana,
długie ma rękawy, lub nie ma ich wcale,
w stroju tym dziewczynki czują się wspaniale.

 Spodnie

Zawsze będzie Ci wygodnie, gdy na nogi włożysz,

a w szafie na kant ładnie je złożysz.

 Fartuszek

Gdy mama gotuje, to często na brzuszek

zakłada kolorowy..?

 Dres

Na literę D nazwa się zaczyna, lubi je ubierać chłopak i dziewczyna.

Są najwygodniejsze do biegu, zabawy,

w domu gdy jesteśmy, często go zakładamy.

Dodatkowa informacja: dres w szkołach w Boliwii jest obowiązkowym strojem w dniu, w którym odbywają się zajęcia z wychowania fizycznego. Składa się z koszulki, bluzy i spodenek. Chłopcy i dziewczęta noszą identyczne dresy z logo szkoły, do której uczęszczają.

Kokarda

We włosy ją wepniesz z wstążkami barwnymi,

pod szyją zawiesisz, na sukience przypniesz.

Czy małe damy wiedzą co to takiego?

3b) Sale lekcyjne

Prowadzący przedstawia uczniom dwa zdjęcia sali przedszkolnej – w Polsce i Boliwii (baza materiałów edukacyjnych wioskiswiata.org). Prosi dzieci o odnalezienie różnic w ich wyglądzie.

Przykładowe odpowiedzi:

boliwijskie przedszkole:                                                        polskie przedszkole:

– kolorowa aula na przedstawienia                                       – dywany

– brak szyb w oknach                                                              – dużo zabawek

– kolorowe rysunki na ścianach                                             – kolorowe meble

– brak krzeseł

– kolorowe meble

3c) Kaligrafia

Nauczyciel wyjaśnia dzieciom, że tak jak w przedszkolach na całym świecie, oprócz zabawy jest i czas na naukę. Najważniejszym elementem edukacji przedszkolnej jest nauka pisania. Odbywa się ona poprzez ćwiczenia, które polegają na dokładnym kopiowaniu przez dzieci kształtów liter, cyfr oraz innych znaków. Nauczyciele pilnują, żeby zeszyty dzieci były zawsze kolorowe i ładnie ozdobione. Prowadzący rozdaje karty pracy (załącznik 3), z przykładowymi wzorami do skopiowania, które dzieci mają za zadanie wypełnić najdokładniej jak potrafią.

3d) Defilady

Dzieci w Boliwii już od najmłodszych lat biorą udział w różnego rodzaju marszach i procesjach z okazji świąt państwowych lub innych uroczystości. By się do tego przygotować, na kilka tygodni przed uroczystością, w czasie zajęć przedszkolnych bardzo dużo ćwiczą.

Prowadzący zaprasza dzieci do zabawy ruchowej – ich zadaniem będzie uformowanie okręgu i rozpoczęcie marszu przypominającego ten defiladowy (można tupać o podłogę, ruszając rękami, zmieniać kierunek, podskakiwać, robić przysiady itp.). Na sygnał prowadzącego (klaśniecie w dłonie z komendą) uczestnicy w trakcie marszu w rytm muzyki (załącznik 4) wykonują różne czynności.

Podkład muzyczny do marszu dostępny również pod adresem: https://www.youtube.com/watch?v=l7U_tnxdPq8

4. Podsumowanie

Na zakończenie prowadzący przypomina dzieciom, że po skończonym dniu wolontariusz ponownie zjawia się w przedszkolu, by odebrać dzieci. Ania, mimo wielu różnic, które zauważyła – specjalne mundurki, sposób nauki pisania oraz lekcje marszu – bardzo polubiła boliwijskie przedszkole. Na pożegnanie z dziećmi Ania wykorzystała poznane podczas pobytu słowa, do których powtórzenia nauczyciel zaprasza uczniów.

Propozycja: w ramach podsumowania nauczyciel wręcza dzieciom papierowe kokardki dla dziewczynek (załącznik 9) i papierowe muszki dla chłopców (załącznik 10) oraz prosi, by uczestnicy narysowali na nich to, co najbardziej zapamiętali z zajęć np. co dzieci w Boliwii robią w przedszkolu, jakie są różnice w wyglądzie sal przedszkolnych, etc.

Załączniki:

PRZEDSZKOLE BOLIWIA ZAŁĄCZNIK 1

PRZEDSZKOLE BOLIWIA ZAŁĄCZNIK 2

PRZEDSZKOLE BOLIWIA ZAŁĄCZNIK 3

PRZEDSZKOLE BOLIWIA ZAŁĄCZNIK 4

PRZEDSZKOLE BOLIWIA ZAŁĄCZNIK 5

PRZEDSZKOLE BOLIWIA ZAŁĄCZNIK 6

Afryka jest drugim (po Azji) co do wielkości i liczby mieszkańców kontynentem świata, żyje tam ponad miliard ludzi. W Afryce znajdują się 54 kraje, a ludność posługuje się w sumie ponad tysiącem języków. Jest to kontynent bardzo zróżnicowany pod względem klimatu i roślinności. Występują tam strefy pustynne i górzyste, sawanny, lasy sosnowe, a na niewielkim obszarze również lasy tropikalne. 40% wszystkich Afrykańczyków stanowią mieszkańcy wielomilionowych miast (np. Lagos w Nigerii, Nairobi w Kenii), których życie codzienne jest podobne do życia przeciętnego Europejczyka. Prawdziwą tradycję afrykańską możemy odkryć w wioskach, których mieszkańcy nadal zachowują plemienne zwyczaje. Strój, biżuteria oraz ozdoby stanowiły zawsze ważną część kultury afrykańskiej. Wiele elementów wykonanych jest z ceramiki, muszli, drewna, kamieni itp. materiałów, dziś także z plastikowych koralików. W Afryce bardzo istotną rolę odgrywa także muzyka oraz opowiadanie baśni i legend, przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Cel zajęć:

zapoznanie dzieci z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi wyglądu, strojów, kuchni, tradycji oraz rozrywek mieszkańców Afryki.

Metody: 

praca z ilustracjami, pogadanka, praca plastyczna, piosenka

Środki: 

zdjęcia afrykańskich dzieci, karta pracy ucznia (załącznik 1), pudełka (np. po kremie, herbacie itp.), taśma klejąca, plastelina, ziarenka grochu i zbóż

Przebieg zajęć

1. Wprowadzenie

Nauczyciel zaprasza dzieci na wycieczkę do Afryki. Pyta, czy Afryka jest daleko czy blisko; czy jest tam ciepło czy zimno.

2. Poznajemy mieszkańców Afryki

Nauczyciel pokazuje dzieciom zdjęcia i pyta, czym dzieci z ilustracji różnią się od nich. Jaki mają kolor skóry? Jaki mają kolor włosów? W co są ubrane? Czy są wesołe czy smutne? Co robią?

3. Jak wyglądają domy w Afryce?

Nauczyciel pyta dzieci, czy Afrykańczycy mieszkają w takich samych domach jak Polacy. Wyjaśnia, że domy w afrykańskich miastach nie różnią się od polskich, lecz te w wioskach są zupełnie inne. Nauczyciel rozdaje dzieciom karty pracy (załącznik 1) i wyjaśnia polecenie. Zadaniem dzieci jest doprowadzić dwóch mieszkańców Afryki (z wioski i z miasta) do ich domów.

4. Co jedzą mieszkańcy Afryki?

Nauczyciel informuje, że w kolejnym etapie wycieczki dzieci poznają owoce, które rosną w Afryce, a są dostępne na całym świecie, także w Polsce. Pyta dzieci, czy domyślają się jakie to mogą być owoce (banany, ananasy, arbuzy, pomarańcze, cytryny, mandarynki, daktyle, kokosy). Nauczyciel prosi dzieci, aby odwróciły karty pracy na drugą stronę i rozdaje im kredki. Następnie prosi, aby w wyznaczonym polu każdy narysował 1 owoc, który pochodzi z Afryki.

5. W co się bawią dzieci w Afryce?

Nauczyciel pyta dzieci, czy lubią się bawić. Informuje, że ich koledzy w Afryce też lubią się bawić, ale nie mają tylu gotowych zabawek ze sklepu. Często dzieci same wykonują sobie zabawki. Nauczyciel pyta dzieci czy mają w domu zabawki zrobione przez rodziców lub rodzeństwo. Następnie proponuje uczniom samodzielne wykonanie grzechotek. Nauczyciel rozdaje dzieciom pudełka, taśmę klejącą, plastelinę, ziarenka grochu i zbóż. Dzieci wsypują ziarenka grochu do pudełka (nauczyciel okleja każde z nich taśmą klejącą, tak, by ziarenka się nie wysypały), następnie dzieci oklejają pudełko plasteliną i ozdabiają ziarenkami zbóż.

6. Afrykański taniec

Nauczyciel informuje, że dzieci w Afryce kochają ruch, wszelkie gry i zabawy na świeżym powietrzu. Uwielbiają sport – bawią się w berka, w chowanego, skaczą na skakance i grają w piłkę nożną. Często także tańczą i śpiewają.

Nauczyciel zaprasza dzieci do wspólnego afrykańskiego tańca. Zabawa nazywa się: „Simama ka”: (melodia dostępna na YouTube: http://www.youtube.com/watch?v=dFYGD3IA-44)

tekst:

Simama ka, simama ka, ruka ruka ruka, simama ka, tembeja kimbija, tembea kimbija, ruka ruka ruka, simama ka.

opis:

simama – kucamy

ka – wstajemy

ruka – grzechoczemy wykonanymi wcześniej instrumentami

tembea kimbija – obracamy się wokół własnej osi

7. Podsumowanie

Nauczyciel podsumowuje wycieczkę po kontynencie afrykańskim. Powtarza najważniejsze informacje dotyczące życia dzieci w Afryce.

Załączniki:

Życie codzienne w Afryce – załącznik 1

Wolontariat – to dobrowolna i świadoma chęć angażowania się w pracę pomoc bez wynagrodzenia na rzecz innych, wykraczająca poza więzi rodzinne i koleżeńskie. Wolontariusza cechuje otwartość na innych i chęć rozwoju. Uczy się cierpliwości i współdziałania w grupie. Nie boi się wyzwań. Często odkrywa zdolności, o których wcześniej nie miał pojęcia. Niesie pomoc tym, którzy jej najbardziej potrzebują. Wolontariusz może działać w organizacjach pozarządowych, w szpitalach, hospicjach, ale na tym nie koniec. Może brać udział w różnych akcjach, takich jak np. pomoc przy organizacji imprez sportowych oraz międzynarodowych spotkań młodzieży. Wolontariat pomaga zawrzeć nowe znajomości i zdobyć doświadczenie. Pomaga także rozwijać się, poszerzać horyzonty i wykorzystać umiejętności w praktyce. Wolontariusze czerpią satysfakcję ze swojej pracy, dzięki widocznym efektom, takim jak np. uśmiech drugiego człowieka, nowo powstała szkoła, przy której budowie pomagali oraz nowe umiejętności zdobyte przez dzieci, które uczyli. Wolontariuszem może być każdy, bez względu na zajęcia, wiek, pochodzenie, wyznanie, czy płeć. Przykładem wolontariatu jest Salezjański Wolontariat Misyjny MŁODZI ŚWIATU, który wysyła swoich wolontariuszy do różnych zakątków świata, aby nieśli pomoc najbardziej potrzebującym.

Cel zajęć: 

przedstawienie uczniom pojęcia wolontariusz i sposobów pomagania innym.

Metody: 

zabawa integracyjna, zabawy ruchowe, prezentacja multimedialna, rysunek

Środki: 

bandaż, szablony uśmiechu, elementarz, szablon uśmiechniętego słońca, kartki papieru, kredki, piłka, obrazki z sytuacjami

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Nauczyciel przedstawia temat zajęć: Wolontariusz – kto to taki? Pyta dzieci, czy wiedzą kim jest wolontariusz i zachęca do swobodnych wypowiedzi. Następnie wyjaśnia, że jest wolontariusz to osoba, które pomaga innym bezinteresownie, to znaczy nie dostaje za to żadnej nagrody ani pieniędzy. Robi to tylko dlatego, że chce sprawić innym radość. Działa w różnych organizacjach, szpitalach i szkołach pomagając tym, którzy tego najbardziej potrzebują, np. ucząc dzieci, odwiedzając chorych, zbierając pieniądze do puszek.

2. Wolontariusz pisze listy

Nauczyciel mówi dzieciom, że ma dla nich niespodziankę, a jest nią list prosto z Afryki. Autorem listu jest osoba, którą nazywamy wolontariuszem. Prowadzący zaprasza do uważnego słuchania listu:

Cześć!

Mam na imię Marta, mam 20 lat i jestem wolontariuszką w Afryce. Przyjechałam tu dwa lata temu. Zawsze chciałam pomagać. Pracuję w szkole, ponieważ jestem z wykształcenia nauczycielem języka angielskiego. Nie dostaję za swoją pracę żadnych pieniędzy. Największą nagrodą za włożony wkład w pracę jest uśmiech dzieci i to, że biorą one chętnie udział w zajęciach. Starają się też jak najwięcej nauczyć w czasie naszych lekcji. Wiem, że przynosi to wiele radości drugiemu człowiekowi.  Zachęcam i was do pomocy innym. Możecie pomagać w domu rodzicom, albo koleżance w przedszkolu. Zobaczycie, że zawsze to przyniesie uśmiech wam i tej drugiej osobie.

Życzę, abyście zaczęli od dziś. Pozdrawiam was z ciepłej i słonecznej Afryki!

Marta

Po odczytaniu listu nauczyciel zadaje dzieciom pytanie: kim jest Marta i dlaczego pojechała do Afryki? Po wysłuchaniu odpowiedzi podsumowuje, że wolontariuszami mogą być ludzie w różnym wieku i różnych profesji, ponieważ najważniejsze są dobre chęci.

Prowadzący wyjaśnia dzieciom, że to nie koniec listów od wolontariusza z Afryki. Marta napisała do nich kolejny list, którego muszą uważnie wysłuchać. 

Cześć!

Cieszę się, że mogę znów do Was napisać! Chciałabym wam opowiedzieć o mojej pracy z dziećmi w afrykańskiej szkole. Uczę dzieci czytać i pisać. W wolnym czasie gram z nimi w piłkę i czytam bajki. Każdego dnia aktywnie spędzamy czas. Wasi afrykańscy rówieśnicy mają tyle energii, że nigdy nie brakuje im chęci do kolejnych zajęć.

Ale bycie nauczycielem to nie moja jedyna praca. Jestem również pielęgniarką w szkole. Pomagam chorym dzieciom i opatruję rany. Jestem tu już drugi rok i bardzo się cieszę, że mogę to robić. Kiedy dzieci są smutne staram się z nimi rozmawiać, aby je pocieszyć, a kiedy widzę głodne dziecko od razu daję mu coś do jedzenia.Czasem nawet zdarza mi się pomagać przy budowie domu, kiedy coś się popsuje lub zawali. Tutaj, w Afryce, każda para rąk jest potrzebna do pomocy.

Mam nadzieję, że wam też nie brakuje każdego dnia energii, tak jak waszym kolegom z Afryki!

Pozdrawiam,

Marta

Prowadzący podkreśla, że Marta robi wiele dobrego dla tych, którzy najbardziej potrzebują jej pomocy. Nasz wolontariusz w czasie swojej pracy miał wiele przygód, w których najważniejsze dla niego było, by pomóc drugiemu.

Nauczyciel wyjaśnia, że w sali są schowane różne przedmioty, które mogłyby się okazać pomocne również w Afryce. Następnie odczytuje kolejno zdania, po których dzieci mają odszukać przedmiotów, będących rozwiązaniem dla przedstawionego problemu.

– Marta, idąc do szkoły, spotkała dziecko, które się przewróciło i stłukło kolano. Czego potrzebuje Marta, by pomóc dziecku? (bandaż)

– Nasz wolontariusz, kiedy prowadził lekcje z języka angielskiego, zauważył, że jedna dziewczynka z klasie nie zapisywała nic w zeszycie. Okazało się, że nie potrafi czytać ani pisać. Czego potrzebuje Marta, by jej pomóc? (elementarz)

– Marta grała z dziećmi w piłkę nożną. W czasie gry jeden z chłopców strzelił gola i bramkarz był smutny, że jedno drużyna przegrała. Czego potrzebuje Marta, by mu pomóc? (uśmiech)

– Marta pewnego razu pojechała na zakupy do centrum miasta, by kupić do szkoły nowe podręczniki. Przy wejściu do sklepu spotkała rodzeństwo, które było bardzo głodne.Czego potrzebuje Marta, by im pomóc? (jabłko)

Po zakończeniu zadania prowadzący wyjaśnia dzieciom, że też powinny pomagać, gdy komuś dzieje się krzywda. Uśmiechnąć się do kolegi, gdy jest smutny, a ktoś się skaleczy podać mu bandaż. Jeśli koleżanka lub kolega uczy się czytać i pisać, należy mu pomóc, gdy samemu już się to potrafi.

3. Portret wolontariusza

Nauczyciel wyjaśnia dzieciom, że Marta napisała jeszcze jeden – już ostatni list – prosto z Afryki. W tym liście opowiada nieco więcej o tym, jaką osobą jest właściwie jest wolontariusz.

Cześć, tu Marta!

Po raz kolejny piszę do was, aby podzielić się moimi przeżyciami z pracy w Afryce.

Wolontariat daje mnóstwo radości, ale nie jest łatwy. Wiele jest trudności. Jedną z nich jest tęsknota za domem. Bardzo mi brakuje mojej rodziny, która przez cały czas powtarza, że wyjazd do Afryki to bardzo odważna decyzja. Czasem trudnością jest zmęczenie, które odbiera chęci do pracy. Mimo to, kiedy widzi się radość dzieci z poświęconego im czasu, wspólnej zabawy i nauki, to wtedy uśmiech znów wraca wraz z siłami do pracy. W takich chwilach wiem, że warto pomagać i że moje poświęcenie jest bardzo ważne dla innych. Czasem mam problem, by wstać rano do szkoły, trudno pozbyć się lenistwa, ale staram się być pracowita dla moich uczniów, by dać im dobry przykład.

Chcę wam powiedzieć, że uśmiech do drugiego człowieka jest bardzo ważny i zachęcam was, abyście się do kolegów i wszystkich innych ludzi zawsze uśmiechali!

Wysyłam wam pozdrowienia ze słonecznym uśmiechem,

Marta

Nauczyciel wymienia z dziećmi cechy wolontariusza, które pojawiły się w liście. Następnie zaprasza dzieci, by ustawiły się w kole. Wyjaśnia, że trzyma w ręku słońce (wcześniej przygotowane przez prowadzącego), które będzie przekazywane z rąk do rąk, pamiętając o słowach „proszę” i „dziękuję”. Po tym, jak słońce zatoczy koło, prowadzący tłumaczy dzieciom, że wolontariusz zawsze powinien podchodzić z serdecznością i radością do osób, z którymi i dla których pracuje.

4. Od dziś jestem wolontariuszem

Nauczyciel rozdaje dzieciom kartki i kredki. Wyjaśnia, że ich zadaniem będzie narysowanie, jak oni pomagają innym. Po zakończeniu zadania prowadzący przedstawia wybrane prace całej grupie, podkreślając, że wolontariat może zacząć się od najmłodszych lat, w każdym miejscu, gdzie potrzebna jest pomoc.

5. Podsumowanie

Podsumowując zajęcia, nauczyciel podkreśla ważność wolontariatu w życiu każdego człowieka. Zwraca uwagę na fakt, że wolontariusz to osoba, która chce pomagać i nikt jej do tego nie zmusza. Prosi na koniec, aby wszyscy razem głośno powtórzyli hasło „Wolontariusz chętnie pomaga!”.

Woda jest konieczna do życia, gdyż warunkuje właściwe funkcjonowanie organizmów, jest też niezbędna w uprawie i przemyśle. Poprzez zanieczyszczenie środowiska, susze, konflikty zbrojne i kataklizmy, które pustoszą wiele zakątków świata, dostęp do czystej wody pitnej jest często ograniczony. Wielu ludzi na świecie cierpi z powodu pragnienia i chorób wywołanych spożywaniem zanieczyszczonej wody. Na te zagrożenia szczególnie narażone są dzieci, których organizm nie jest jeszcze na tyle silny, aby móc bronić się przed czynnikami chorobotwórczymi. Ze statystyk wynika, że 884 miliony ludzi nie ma dostępu do czystej wody. Zaledwie 3% z nich żyje w Europie, 38% w Afryce, a największy ich odsetek jest w Azji, gdzie wynosi aż 53%. Mieszkańcy Europy zużywają ok. 200 litrów wody dziennie, a mieszkańcy Afryki zaledwie 10 litrów. Międzynarodowe organizacje angażują się w rozwiązanie tego problemu m. in. poprzez wsparcie budowy studni w krajach Globalnego Południa. Zasoby wodne w tych państwach są również uzależnione od gospodarownia nimi w krajach rozwiniętych. Większość ludzi nie jest tego świadoma, zużywając olbrzymie ilości wody zdatnej do picia podczas prania, gotowania czy kąpieli.

Cel zajęć: 

uwrażliwienie dzieci na problem dostępu do wody oraz kształtowanie postawy odpowiedzialności za oszczędzanie i wykorzystywanie wody.

Metody: 

praca grupowa, praca plastyczna, opowiadanie, dyskusja

Środki: 

mapa świata, szablon planu dnia, arkusze z czynnościami do wycinania, nożyczki, klej, opowiadanie, pędzle, farby, kubki z wodą, kartki papieru

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Nauczyciel zapoznaje dzieci z tematem zajęć: woda na wagę złota. Na początek zaprasza wszystkich do wspólnego śpiewania piosenki pt. „Szczotka, pasta”. Po wspólnej zabawie pyta uczniów, co jest im potrzebne do mycia zębów.

Przykładowe odpowiedzi:
pasta, szczoteczka, kubek, woda
Po wysłuchaniu odpowiedzi nauczyciel mówi, że jednym z najważniejszych elementów jest woda i to ona jest tematem zajęć. Pyta dzieci skąd według nich bierzemy wodę i wysłuchuje odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi:
z kranu, z jeziora, z rzeki, z morza, ze sklepu
Nauczyciel wyświetla na tablicy mapę świata i wskazuje na niej źródła wody (oceany, morza, jeziora, rzeki). Uświadamia dzieciom, że są też takie źródła wody jak studnia. Uwrażliwia jednak na fakt, że nie wszystkie wody w jeziorach i rzekach są czyste, dlatego nie ze wszystkich źródeł woda nadaje się do picia.

2. Jak korzystam z wody?

Nauczyciel rozdaje każdemu dziecku szablon planu dnia oraz arkusz z czynnościami: wstawanie, mycie zębów, śniadanie, pobyt w przedszkolu, obiad, zabawa, kąpiel, spuszczanie wody w toalecie. Prosi dzieci, aby wycięły kwadraty, a następnie pokolorowały na niebiesko przedmioty, w których znajduje się woda (wanna, kubek, szklanka z herbatą, zupa, toaleta), a następnie pozostałe elementy obrazków.
Nauczyciel prosi dzieci o zastanowienie się nad porami dnia, w których wykonują poszczególne czynności i pomaga im w przyklejeniu wyciętych obrazków w odpowiednich miejscach ich planu dnia. Prowadzący prosi o wymienienie czynności wymagających użycia wody.

Przykładowe odpowiedzi:
kąpiel, przygotowanie herbaty, gotowanie zupy, mycie zębów, mycie rąk, spuszczanie wody.
Podsumowując, nauczyciel zwraca uwagę na fakt, że w ciągu dnia sięgamy wiele razy po wodę, aby wykorzystać ją w codziennych czynnościach. Podkreśla, że woda jest człowiekowi niezbędna do życia.

3. Bajka pt. „Milla i woda”

Milla i woda
Pewnego wieczoru Milla siedząc przy kolacji z rodzicami była bardzo zamyślona. Słyszała tylko pojedyncze słowa rodziców o suszy.
- Wszystko w porządku Milla? – pyta mama.
- Tak, wszystko w porządku, myślę tylko, co narysować na konkurs.
Milla uwielbia rysować, zawsze chętnie bierze udział w konkursach plastycznych. Termin oddania prac zbliża się nieubłaganie, a jej nic nie przychodziło do głowy! Milla zasnęła.
Rano budzik wyrwał Millę ze snu. Zaspana dziewczynka i poszła do łazienki, by się umyć. Jak co dzień odkręciła kurek i dopiero po chwili zauważyła, że z kranu nie leci woda. Ani zimna, ani ciepła. W kranie nie ma ani jednej kropelki!
- Mamo! Co się stało z wodą? – krzyczy z łazienki.
- Nie mam pojęcia, córeczko! – odpowiada mama – Może to przez tę suszę? Może jakaś awaria?
- To jak ja się teraz przygotuję do szkoły? – pyta Milla wychodząc z łazienki.
- Milla, idź do sąsiadki, pani Kowalskiej, zapytać, czy u niej też nie ma wody.
Może tylko u nas w mieszkaniu coś nie działa? – zaproponowała mama.
Milla ubrała się szybko i poszła. U sąsiadów panowało spore zamieszanie.
- To przez brak wody – powiedziała pani Kowalska rozkładając ręce i uśmiechając się przepraszająco – rano zawsze się spieszymy, a dzisiaj wszystko idzie nie tak. Usłyszałam w radiu, że wody nie będzie w całej dzielnicy.
- No tak, u nas też nie ma wody –pomyślała dziewczynka wracając do domu.
- Mamo, dzisiaj w ogóle nie będzie wody! – krzyknęła Milla od progu. I co teraz?!
-Spróbujmy poszukać wody, żebyś mogła przygotować się do szkoły – odpowiedziała spokojnie mama.
Poszukać wody? Ale gdzie? – pomyślała Milla zdumiona, ale posłuchała mamy i rozpoczęła poszukiwania. Najpierw poszła do pokoju – na parapecie znalazła konewkę, a w niej odrobinę wody do podlewania kwiatów. W kuchni odkryła prawdziwe skarby – pół szklanki wczorajszej herbaty, trochę wody mineralnej w butelce i wodę w czajniku.
- Weź wodę z czajnika – zaproponowała mama – powinna wystarczyć na umycie buzi i zębów.
- Pół szklanki?! – wykrzyknęła Milla – tylko tyle wody ma mi wystarczyć na poranne mycie? Może w łazience znajdę jeszcze jakieś zapasy – pomyślała.
W łazience zajrzała nawet pod wannę, gdzie przecież nikt niczego nie chowa. Dziewczynka schyliła się i wytężyła wzrok.Wyraźnie widziała nieduży, poruszający się kształt – coś powoli przesuwało się w jej stronę.
- Jejku! – krzyknęła, gdy spod wanny wyszedł… szczur – Co ty tu robisz?!
Szczur wyglądał na zmęczonego, miał ze sobą plecak i mocno znoszone buty.
- Szukam wody – odpowiedział – Mam na imię Hydruś i wracam właśnie
z dalekiej podróży. Bardzo chce mi się pić.
- Ja też szukam wody – powiedziała dziewczynka uśmiechając się, bo chociaż pojawienie się Hydrusia najpierw trochę ją przestraszyło, to szczur wyglądałi zachowywał się tak przyjaźnie, że poczuła do niego sympatię – dzisiaj nie ma wody na całym osiedlu. Mam tylko pół szklanki wody z czajnika i jeszcze trochę wody w butelce. Ach, i jeszcze wodę w konewce do podlewania kwiatów.
- Mam więc dużo szczęścia – ucieszył się Hydruś, a Milla spojrzała na niego zdziwiona – właśnie powiedziała spragnionemu szczurowi, że nie ma wody, a on się ucieszył!
- Tak, tak – pokiwał głową Hydruś – Oboje mamy szczęście! To przecież mnóstwo wody do naszej dyspozycji. I to tu, na miejscu! Nie musimy jej szukać, nosić z daleka, jest czysta i nadaje się do picia.
Milla ciągle nic nie rozumiała.
- Wracam właśnie z dalekiego kraju w Afryce. Często jedyną wodą, którą udawało mi się tam znaleźć była brudna woda z kałuży. W Afryce studni jest bardzo mało.Wszyscy oszczędzają wodę i potrafią dobrze wykorzystać każdą kropelkę. Pół szklanki czystej wody to majątek! Deszcz w Afryce nie pada często. Najmniejszy nawet deszczyk jest powodem do radości – napełniają się rzeki, nawadniają pola – mówił Hydruś.
- Teraz sama przekonasz się, ile można zrobić mając aż pół szklanki wody. Spróbuj nabrać troszkę i przemyć twarz, a teraz umyj zęby. Widzisz! Udało Ci się! – powiedział Hydruś.
Milla patrzyła na szklankę z niedowierzaniem – udało jej się umyć i nie wykorzystać całej wody!
- Hydrusiu! – wykrzyknęła dziewczynka – Z tego wszystkiego nie poczęstowałam cię wodą!
Hydruś mrugnął do dziewczynki porozumiewawczo.
- Przeżyłaś dzisiaj przygodę prawdziwego podróżnika! A teraz chętnie wypiję wodę, która została w twojej szklance.
Milla przyglądała się swojemu nowemu przyjacielowi – pił wodę powoli, tak, by nie uronić ani kropelki.
- Pyszna woda! Dziękuję! – powiedział, gdy już ugasił pragnienie – Teraz mogę spokojnie ruszyć w dalszą drogę. Pomachał Milli i znikł pod wanną równie szybko i niespodziewanie, jak się pojawił.

- Córeczko! Udało ci się umyć? – krzyknęła z kuchni mama.
- Tak! Miałam aż pół szklanki wody – odpowiedziała dziewczynka z uśmiechem, a mama nie wiedziała, czy żartuje, czy mówi na serio.
Milla prawie biegła do szkoły. Na pierwszej lekcji mieli kończyć rysunki konkursowe – Milla miała już pomysł i nie mogła doczekać się rysowania.
Z zapałem zabrała się do pracy i pod koniec lekcji praca była gotowa. Narysowała to, o czym opowiadał jej Hydruś – daleki kraj, w którym woda jest prawdziwym skarbem.
Podczas kolacji Mila nie mogła przestać opowiadać o swoich przeżyciach rodzicom.
Wieczorem woda znowu płynęła z kranu – po południu naprawiono awarię. Do kąpieli dziewczynka mogła wykorzystać znacznie więcej niż pół szklanki wody. Nalała jednak do wanny tylko tyle, ile naprawdę potrzebowała, uważając, by nic nie rozchlapać. A myjąc zęby nalała wodę do kubeczka i zakręciła kran.
Od tej chwili Mila zawsze dbała o wodę, aby nie zużywać jej niepotrzebnie.
Źródło: http://www.e-globalna.edu.pl

Po przeczytaniu bajki, nauczyciel zadaje pytania:

Do czego Milla potrzebowała wody?
Gdzie Milla znalazła wodę w domu?
Skąd przybył Hydruś?
Dlaczego w Afryce brakuje wody do picia?
Dlaczego należy oszczędzać wodę?

Odpowiedzi:
Milla potrzebowała wody do mycia buzi i zębów.
Dziewczynka znalazła wodę w konewce, w szklance herbaty, w butelce, w czajniku.
Hydruś przybył z Afryki.
W Afryce brakuje wody, ponieważ rzadko pada deszcz i jest mało studni.
Należy oszczędzać wodę, ponieważ w wielu miejscach na świecie jej brakuje.

4. Tam, gdzie woda jest skarbem

Nauczyciel przypomina uczniom, że Milla przygotowywała pracę na konkurs. Pyta dzieci czy pamiętają co postanowiła namalować dziewczynka. Rozdaje dzieciom farby, pędzle i kubki z wodą. Prosi, aby uczniowie stworzyli taką pracę, jak w bajce – namalowali kraj, w którym woda jest prawdziwym skarbem.

5. Podsumowanie

Nauczyciel przypomina uczniom, że w wielu rejonach świata, a zwłaszcza w Afryce i Azji ludzie mają problem z dostępem do czystej wody. Uwrażliwia dzieci na oszczędzanie wody i podkreśla, że przez troskę o zakręcanie kranu dbają o to, by na świecie nie marnowano wody, która jest bardzo cennym dobrem.

podniesienie wśród uczniów świadomości dotyczącej trudności w dostępie do edukacji dzieci w krajach rozwijających się, w szczególności w Ameryce Południowej.

Metody: 

prezentacja multimedialna, praca grupowa, dyskusja, wykład, praca manualna

Środki: 

zdjęcia szkół, informacje o szkolnictwie krajów Globalnego Południa, kartki, długopisy, kredki

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie

Przywitanie i zapoznanie uczestników z tematem zajęć.

2. Szkoła tu, szkoła tam

Na początek uczniowie otrzymują kartki, na których napiszą (lub narysują) co powinni mieć i co muszą robić, aby móc chodzić do szkoły. Następnie nauczyciel pokazuje zdjęcia szkół z Ameryki Południowej i pyta, czego mogą potrzebować dzieci z innego kontynentu, aby móc się uczyć.

3. Porozmawiajmy

Nauczyciel omawiając zagadnienie z uczniami, może poruszyć takie kwestie jak odpłatność edukacji, szanowanie materiałów i pomocy naukowych (zeszyty, książki), ubranie dzieci (ubranie, mundurki).

4. Porównajmy

Tym razem prowadzący pokazuje uczniom zdjęcia z Ameryki Południowej, Afryki i Europy. Jednocześnie omawia ich wygląd, sposób funkcjonowania oraz pyta uczniów jakie zauważają różnice i podobieństwa pomiędzy edukacją na trzech kontynentach.

5. Podsumowanie

Nauczyciel wskazuje na przyczyny i przejawy trudnego dostępu do edukacji w krajach Globalnego Południa. Pomaga także zrozumieć uczniom, jak oni sami, wedle swoich możliwości, mogą wesprzeć najbardziej potrzebujących.

Podniesienie świadomości dzieci na temat wartości środowiska naturalnego.

Cele szczegółowe:

Po warsztatach uczeń:
– łączy warunki klimatyczne z dostępnością pożywienia w przyrodzie;
– wymienia charakterystyczne cechy dla regionu Arktyki;
– opisuje trudne warunki życia Innuitów (pot. Eskimosów);
– zna wartość środowiska, w którym żyje.

Środki:

obrazki z porami roku i pożywieniem, historia Anaruka

Metody:

dyskusja, sieć powiązań, rysunek

Przebieg zajęć:

1. Przywitanie

Nauczyciel podaje krótkie informacje o Salezjańskim Wolontariacie Misyjnym – Młodzi Światu (www.swm.pl).

2. Wprowadzenie

Nauczyciel wyjaśnia temat warsztatów. Krótko przedstawia cel i przebieg zajęć.

3. Szukanie pożywienia

Nauczyciel dzieli klasę na cztery grupy (młodsze klasy wykonują ćwiczenie indywidualnie). Ich zadaniem jest dopasować obrazki, na których z jednej strony znajdują się ilustracje przedstawiające pory roku, a z drugiej produkty, które można dostać podczas ich trwania. Dzieci przyklejają obrazki na dużą kartkę a następnie łączą je strzałkami.
Podsumowanie ćwiczenia – nauczyciel wyjaśnia, czym charakteryzują się poszczególne pory roku. Mówi o takich miejscach na świecie, gdzie zima trwa bardzo długo. Czy dzieci wiedzą, co to są za miejsca, jak się nazywają i gdzie się znajdują (można pokazać zdjęcia z rejonu Arktyki i Antarktydy oraz wysokich szczytów)? Jaka jest różnica między Arktyką i Antarktydą?

4. Jak Anaruk zdobywa pożywienie

Nauczyciel przedstawia dzieciom Anaruka, chłopca z Grenlandii, mówi o tym, gdzie mieszka, jak się ubiera, co je (trzeba pamiętać, że współcześni Innuici żyją nieco inaczej). Następnie czyta dzieciom opowieść o tym, jak chłopiec razem ze swoją rodziną zdobywa pożywienie, jak odbywa się to latem, a jak zimą. Zadaniem dzieci jest zrobić ilustrację do tekstu, przedstawiającą zajęcia, które pozwalają przeżyć Innuitom oraz produkty, którymi się żywią. Po zakończeniu, dzieci prezentują swoje prace.

5. Podsumowanie

Innuici to rdzenni mieszkańcy Arktyki, zamieszkują Alaskę, północną Kanadę, Grenlandię i Syberię. Choć mają coraz większy dostęp do zdobyczy cywilizacji, cały czas muszą walczyć o przetrwanie. Przyrodę, ich największą żywicielkę, otaczają wielkim szacunkiem. Poznając życie Innuitów można zrozumieć zależności, jakie istnieją między człowiekiem a środowiskiem naturalnym i docenić dobra, do których mieszkańcy Europy mają tak łatwy dostęp. Nauczyciel pyta dzieci, w jaki sposób my możemy doceniać i szanować środowisko,
w którym żyjemy. Jak je chronić i nie nadużywać?

Załączniki:

1. Fragment książki Cz. Centkiewicza pt. „Anaruk, chłopiec z Grenlandii”

Zdobycie pożywienia to sprawa życia i śmierci dla mieszkańców Grenlandii. Polowanie na zwierzęta morskie, tak jak to robią Eskimosi w dalekich zakątkach Grenlandii, nie jest rzeczą łatwą ani bezpieczną. Latem wypływają na morze w kajakach. Nic a nic niepodobnych do naszych. Szkielet buduje się przeważnie z żeber zwierzęcych powiązanych rzemieniami; obciąga się go skórami, pozszywanymi jak można najszczelniej. Otwór, w którym siedzi myśliwy, jest bardzo ściśle dopasowany do jego wymiarów. Jeśli łódka przedziurawi się w czasie polowania, myśliwy nie może wydostać się z niej i tonie. (…) W lecie dzieci zbierają i suszą trawy, mchy i nawóz ptaków czy renów. W zimie wytapiają lód na wodę do picia i czasem, bardzo rzadko, podgotowują trochę mięsa nad płomieniem lampy. Lampą nazywają wydrążony kamień, w który myśliwi nalewają tłuszczu foki, morsa lub wieloryba i zanurzają w nim knot zrobiony z wysuszonej trawy. Lampa daje trochę światła, trochę ciepła i bardzo, bardzo dużo sadzy. Ale tym się nikt nie przejmuje. (…)
wioskiswiata.org
Zima jest tutaj tym przykrzejsza, że przez całe cztery miesiące bez przerwy trwa ciemność. Słońce nie ukazuje się wcale. Dopiero w marcu pojawia się co dzień na chwilę tuż nad horyzontem. Wtedy we wszystkich ludzkich osiedlach na Dalekiej Północy panuje radość. Mróz, burze śnieżne, męczące wichry – wszystko idzie w zapomnienie. Wraz ze słońcem nadchodzi czas letnich łowów. W maju rozpoczyna się dzień polarny i trwa bez przerwy przez pięć miesięcy. Słońce wtedy wcale nie zachodzi. (…) Eskimosi polują, jak tylko nadarzy się im sposobność. Nie dla przyjemności czy dla zabawy, a z potrzeby. Nigdy nie wiadomo, kiedy przyjść może głód.
Tugto ze zgrozą wspominał niedawną zimę. – Zjedliśmy wtedy wiele naszych psów, a sam rozumiesz, jaka to straszna ostateczność zabić wiernego przyjaciela, którego wychowywało się od małego szczeniaka. Zjadaliśmy skórę naszych namiotów, wyszukiwaliśmy pod śniegiem ogryzione dawno kości, żeby jeszcze raz wyssać z nich każdą kropelkę szpiku. Gotowaliśmy rzemienie, uprzęże, ubrania. Ale to wszystko nie pomagało. Wielu myśliwych nie przeżyło tej zimy. Głodni, wyjeżdżaliśmy daleko od naszej osady w poszukiwaniu zwierzyny. Głodne psy, chude jak szkielety, ledwo ciągnęły sanie. Byliśmy słabi, potykaliśmy się co krok. Gdy raz wreszcie zobaczyłem fokę, osłabiona ręka i zamglone oko zawiodły mnie – zwierzę znikło pod lodem. Staliśmy na mrozie długie godziny, czekając, aż ukaże się znowu. Czekaliśmy na próżno. Długo, bardzo długo krążyliśmy po całym wybrzeżu. Nigdzie ani śladu zwierzyny. Powrót był bardzo smutny. Psy nie miały siły ciągnąć pustych sań, a jeśli widziały, że jeden z ich towarzyszy nieruchomiał na lodzie, rzucały się i rozszarpywały go w kawałki. Gdy powracałem do domu z pustymi rękami, panowała w nim cisza. Osłabione głodem dzieci leżały bez ruchu, nawet Anaruk nie przybiegał, jak zwykle, pomagać mi zdjąć uprząż z psów. Nie skarżył się, nie płakał, ale jego oczy były tak smutne, że uciekałem z igloo i znów daremnie błąkałem się po krach w poszukiwaniu mięsa.

Zapoznanie uczestników z elementami kultury i historii rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej i ich sytuacji społecznej i gospodarczej.

 Cele szczegółowe:

Uczeń po zajęciach:

– zna różne elementy kultury i tradycji Indian Ameryki Północnej;

– poznaje ważne wydarzenia historyczne ze świata i ich znaczenie dla współczesności;

– zna problemy z jakimi musza się zmierzyć kraje Globalnego Południa i konfrontuje je
z wydarzenia historycznymi;

-zna zasady współzawodnictwa i fair play;

-integruje się z grupą;

– zna różne sposoby aktywnego spędzania wolnego czasu.

 Metody:

gra zespołowa, gry i zabawy ruchowe, praca w grupie

 Środki:

brystol, markery, symbole Milenijnych Celów Rozwoju, pojemnik z piaskiem, sitko, guziki, kamyki, zdjęcia strojów Indian, piłka, obręcz, podkowa

 Przebieg zajęć:

1. Przywitanie grupy

 Prowadzący wyjaśnia uczestnikom temat zajęć. Razem z uczniami wypisuje zasady uczestnictwa w spotkaniu, np. fair play, słuchamy się nawzajem itp. Nauczyciel wyjaśnia, że podczas warsztatu uczniowie poznają różne gdy i zabawy, które przybliżą im tradycje i historię Ameryki Północnej.

2. Milenijne Cele Rozwoju

Nauczyciel pokazuje uczniom osiem obrazków, przedstawiających osiem Milenijnych Celów Rozwoju. Wyjaśnia je po kolei. W 2000 roku 189 państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz międzynarodowe organizacje dostrzegły problem ubóstwa w wielu częściach świata i postanowiły opracować konkretny plan wyjścia z biedy mieszkańców najbiedniejszych państw świata. Są to Milenijne Cele Rozwoju, które składają się z 8 punktów, których realizacja ma nastąpić do 2015 roku. Cele te kładą nacisk na zwalczanie ubóstwa i głodu, polepszenie edukacji a także na równe prawa mężczyzn i kobiet w społeczeństwie, ograniczenie rozprzestrzeniania się najgroźniejszych chorób zakaźnych oraz zmniejszenie umieralności dzieci i ich matek. Ważne jest, że ludzie chcą te cele osiągnąć poprzez wspólne działanie.

3. Gorączka złota 

Uczniowie przesiewają piasek przez sitka w poszukiwaniu „złota” czyli guzików lub kolorowych kamyków uprzednio schowanych do piasku.

W XIX wieku wiele terenów Ameryki Północnej zostało zasiedlonych przez ludzi poszukujących złota. Z całego świata przybywali ludzie, którzy pragnęli odkryć złoża złota. Ludzie sprzedawali wszystko co mieli i wyruszali w podróż z nadzieją na lepsze życie dzięki złotu. Jedną z metod poszukiwania złota było przesiewanie wody i odnajdywanie kryształków tego drogocennego kruszcu.

4. Tradycyjne stroje

Nauczyciel prezentuje uczniom zdjęcia tradycyjnych strojów Indian Ameryki Północnej.

Ameryka jest kontynentem bardzo różnorodnym pod kontem tradycyjnych strojów.
W większości wywodzą się one od plemion indiańskich zamieszkujących te tereny.

5. Gra w pelote

Uczniowie ustawiają się jeden za drugim, rzucają kolejno piłką próbując przerzucić ją przez obręcz, która oddalona jest o dwa metry. Każdy ma trzy próby. Wygrywa ten kto trafi najwięcej razy. W razie gdyby było więcej wygranych będzie dogrywka.

Pelota – to rytualna gra Indian Ameryki Środkowej. Grają w nią dwie drużyny stojące naprzeciw siebie i odbijają piłkę, którą należało przerzucić przez obręcz. W niektórych miejscach, gdzie grano w pelotę zwycięscy w nagrodę byli zabijani i składani w ofierze bogom. Uważa się że od gry w pelote pochodzi większość współczesnych gier zespołowych np. piłka nożna, koszykówka, hokej.

6. Gra w podkowę 

Zasady gry określone zostały pod adresem: http://horseshoe.republika.pl/zasady.htm

Uczniowie rzucają podkową tak aby podkowa zaczepiła się o pal. Uczniowie poznają zasady tej gry, która była bardzo popularna wśród kowbojów. Kowboj to dawniej pasterz bydła w Ameryce Północnej.

7. Dyskusja i podsumowanie zajęć

Poprzez poznanie przez uczestników różnych elementów historii, tradycji i życia codziennego rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej, prowadzący kładzie nacisk na sytuacje, które miały wpływ na panującą wówczas dyskryminację oraz nierówność społeczną ze względu na pochodzenie i wygląd (Indianie a kolonizatorzy); na ubóstwo, które wówczas panowało w kraju i na świecie i sposób w jaki sposób Indianie spędzali wolny czas. Przypomina o różnorodności jaka panowała w kraju (ubiór) co było skutkiem różnego pochodzenia jego mieszkańców.

Ameryka Południowa to kontynent niezwykle różnorodny, zarówno pod względem klimatu, ukształtowania terenu, jak i warunków życia. Zupełnie innym światem jest wybrzeże, innym rozległa tropikalna dżungla, a jeszcze innym ciągnące się przez cały kontynent góry Andy. Ludzie z tropiku są otwarci, szybko i łatwo zawierają znajomości. Górale są skryci i zamknięci w sobie, ale za to niezwykle uprzejmi. Różnice najbardziej widać jednak w mieście. Z jednej strony wielkie tereny slumsów, gdzie najbiedniejsi próbują w trudnych i niebezpiecznych warunkach organizować sobie codzienne życie, z drugiej strony, tuż obok, wysokie efektowne wieżowce, gdzie standard życia mieszkańców nie różni się od życia ludzi w Polsce. W krajach Ameryki Południowej edukacja w szkołach państwowych jest bezpłatna, lecz wielu rodziców nie stać na to, aby kupić dzieciom niezbędne mundurki, zeszyty i po¬moce szkolne. Ponadto zdarza się, że wolą, aby dzieci pomagały im w pracy zarobkowej (np. na plantacjach lub farmach). Dlatego obowiązek szkolny często nie jest przestrzegany.

Cel zajęć:

Zapoznanie dzieci z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi życia mieszkańców Ameryki Południowej i uwrażliwienie na różnorodność kulturową tego kontynentu.

Metody:

praca plastyczna, pogadanka

Środki:

mapa świata, list od chłopca z Ameryki Południowej, karta pracy ucznia, kolorowe kredki

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Nauczyciel przedstawia dzieciom temat zajęć: poznanie życia mieszkańców odległego kontynentu o nazwie Ameryka Południowa. Prosi dzieci, aby wspólnie powtórzyły głośno nazwę tego kontynentu. Następnie nauczyciel pokazuje uczniom na mapie świata Polskę i Amerykę Południową.

2. List od chłopca z Ameryki Południowej

Nauczyciel informuje dzieci, że ma dla nich niespodziankę: list z Ameryki Południowej. Odczytuje jego treść:

Hola! (czyt. ola!)

Mam na imię Juanito (czyt. Huanito), czyli Jaś i mieszkam w Ameryce Południowej. Mamy tu bardzo wysokie góry, w których zimą pada śnieg. Jest też dżungla, czyli wielki, tropikalny las, gdzie jest bardzo gorąco, rosną wspaniałe rośliny i żyje mnóstwo zwierząt. Dzieci w Ameryce Południowej bardzo lubią grać na różnych instrumentach i jeść tropikalne owoce. Ja, podobnie jak Wy, chodzę do przedszkola, ale niestety, nie wszyscy moi koledzy mają tak dobrze. Wielu z nich musi pomagać rodzicom w pracy, aby rodzina miała pieniądze na jedzenie.
Zapraszam Was teraz do poznania bliżej miejsca, gdzie mieszkam.

Pozdrawiam Was serdecznie,

Juanito

3. Poznajemy przyjaciół Juanito

Nauczyciel rozdaje dzieciom karty pracy oraz kredki. Następnie czyta i wyjaśnia uczniom kolejne polecenia.

I. Mieszkańcy Ameryki Południowej

Zadanie 1.

Obrazki przedstawiają stroje mieszkańców różnych części świata. Dzieci mają najpierw rozpoznać wśród nich strój Juanito, który namalowany jest także na górze strony, a następnie wybrać te stroje, które mogą nosić jego przyjaciele w Ameryce Południowej. Nauczyciel wspólnie z dziećmi ustala prawidłowe rozwiązanie, po czym dzieci kolorują stroje południowoamerykańskie.

Prawidłowe odpowiedzi:
Stroje mieszkańców Ameryki Południowej przedstawiają obrazki:
2 – tradycyjny strój kobiet z gór składa się z haftowanej bluzki, spódnicy do kolan, melonika oraz chusty na plecach, w której zwykle nosi się dzieci; kobiety, które tak się ubierają, nazywane są cholity (czyt. ciolity);
4 – typowy męski strój mieszkańców gór, czyli poncho (czyt. ponczo) oraz czapka zwana chullo (czyt. ciujo);
5 – strój mieszkańców południowoamerykańskich miast (jeansy, podkoszulek, trampki); nie różni się od tych, które nosi się w Europie;
7 – strój mieszkańców dżungli to najczęściej cienka sukienka z materiału oraz ozdoby z ptasich piór i nasion roślin.

Wyjaśnienia odpowiedzi błędnych:
1 – strój Eskimosa, czyli mieszkańca Arktyki;
3 – strój Indianina z Ameryki Północnej;
6 – strój mongolski (z Azji).
Wyjaśniając prawidłowe odpowiedzi, nauczyciel podkreśla, że wygląd stroju zależy od miejsca zamieszkania. Inaczej ubierają się ludzie w mieście, w górach i w dżungli.

II. Domy Ameryki Południowej

Zadanie 2.

Obrazki przedstawiają domy, w których mieszkają koledzy Juanito w różnych częściach Ameryki Południowej. Dzieci mają za zadanie zaznaczyć czerwoną kredką domy, w których mieszka się w mieście, a zieloną kredką te, w których żyje się na wsi.

Prawidłowe odpowiedzi:
Domy z miasta: 1 – blok podobny do tych, jakie możemy spotkać w polskich miastach; 3 – slums (czyt. slams), czyli dom najbiedniejszych mieszkańców miasta zrobiony z tego, co ludzie mogą znaleźć na ulicach.
Domy z wiosek: 2 – górska chatka; 4- domek z dżungli.
Podobnie, jak przy poprzednim zadaniu, nauczyciel zwraca uwagę, że rodzaj domu dzieci zależy od klimatu oraz bogactwa mieszkańców.

III. Zwierzęta Ameryki Południowej

Zadanie 3.

Nauczyciel pyta dzieci, jakie zwierzęta przedstawione są na obrazkach. Po wymienieniu wszystkich nazw dzieci mają wybrać i wykreślić te zwierzęta, które NIE zamieszkują Ameryki Południowej.

Prawidłowe odpowiedzi:
Zwierzęta, których NIE MA w Ameryce Południowej to: słoń, wielbłąd, lew, żyrafa.
Zwierzęta żyjące w Ameryce Południowej to: lama, pancernik, krokodyl, małpa, puma.

IV. Przysmaki Ameryki Południowej

Zadanie 4.

Nauczyciel prosi dzieci, aby odnalazły i pokolorowały wszystkie obrazki przedstawiające produkty, które je Juanito i jego rodzina (14 produktów). Następnie pyta dzieci, które z pokolorowanych produktów sprowadzane są do nas z Ameryki Południowej.

Prawidłowe odpowiedzi:
Produkty, które przyjeżdżają z Ameryki Południowej: ananas, banan, czekolada (produkowana z kakao, które rośnie w Ameryce Południowej), cukier (niektóre gatunki cukru produkowane są z trzciny cukrowej rosnącej w Ameryce Południowej), kawa, pomarańcza, kokos.
Owoce i warzywa uprawiane w Polsce i w Ameryce Południowej: jabłko, arbuz, marchewka, cebula, truskawki.
Warto zwrócić uwagę: ziemniak i kukurydza (dziś są uprawiane także w Polsce, ale pochodzą z Ameryki Południowej)

4. Podsumowanie

Nauczyciel krótko podsumowuje wiadomości dotyczące Ameryki Południowej (przypomina, w jakich domach mieszkają Juanito i jego koledzy, jak się ubierają, co jedzą i jakie spotykają zwierzęta). Zwraca uwagę na fakt, że niektóre stroje, domy i posiłki mieszkańców Ameryki Południowej są podobne do naszych, a niektóre zupełnie inne. Na zakończenie nauczyciel prosi dzieci, aby narysowały dla rodziców pocztówki, na których pokażą im, jak wygląda dom i życie Juanito.

Prawa człowieka to prawa, które przysługują każdemu człowiekowi, bez względu na rasę, płeć czy religię, są takie same dla wszystkich ludzi. Występują one w relacji między jednostką (człowiekiem) a władzą, gdzie władzą może być np. państwo lub szkoła. Każdy ma prawo do życia, bezpieczeństwa, wolności osobistej, do decydowania o swoim życiu i do szczęścia, a także do głoszenia swoich przekonań i opinii. Ponadto człowiekowi przysługują także prawa ekonomiczno-socjalne, np. do nauki, ochrony swojego zdrowia, rozrywki, do pracy i własności. W ramach praw człowieka istnieją również zakazy dla władzy, np. zakaz stosowania tortur, poniżania, niewolnictwa. Na świecie funkcjonuje kilka organizacji pozarządowych, które zwracają uwagę społeczeństwa i państw na łamanie praw człowieka w danym państwie, taką organizacją jest np. Amnesty International czy Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Ponadto, jeśli prawa człowieka nie są przestrzegane jednostka może się zwrócić do jednego z trzech organów międzynarodowych, do Rady Praw Człowieka ONZ, Komitetu Praw Człowieka ONZ oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Cel zajęć:

Zapoznanie dzieci z pojęciem prawa oraz przedstawienie podstawowych praw człowieka.

Metody:

multimedia, doświadczenie, zabawa ruchowa, praca indywidualna, wykład

Środki:

fotografie dzieci, kolorowe piłki, worek, szablon rysunków, czyste kartki, kredki

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Nauczyciel zaprasza dzieci, by wysłuchały tematu zajęć: każdy ma prawo, mam i ja! Wyjaśnia, że poprzez różne ćwiczenia oraz zadania poznają czym są prawa i obowiązki, a także jakie są podstawowe prawa człowieka.

2. Wszyscy równi

Nauczyciel prezentuje dzieciom fotografie ich rówieśników z różnych części świata, następnie pyta o wygląd bohaterów zdjęć i zauważone przez dzieci różnice.
Przykładowe odpowiedzi:
– inny kolor skóry, wygląd, ubranie.
Prowadzący podaje dzieciom nieprzeźroczysty woreczek, w którym schowane są dwie piłki o różnych kolorach. Każde z dzieci ma włożyć rękę do woreczka, by dotknąć piłek. Kiedy woreczek dotrze do każdej osoby z grupy nauczyciel pyta co było w woreczku i czy przedmioty różniły się czymś od siebie.
Odpowiedzi:
– w woreczku są dwie piłeczki, piłeczki są jednakowe.
Nauczyciel wyjmuje z woreczka kolorowe piłeczki i pokazuje je uczniom.Nauczyciel wyjaśnia, nawiązując również do obejrzanych zdjęć, że wszyscy ludzie – bez względu na kontynent, kolor skóry czy zamożność – jest równy.

3. Co mi wolno?

By wyjaśnić dzieciom, czym są prawa i obowiązki, które przysługują wszystkim ludziom, pomimo różnic w kolorze skóry, rasy czy języka, prowadzący czyta pytania. Jeżeli odpowiedź brzmi „mogę” albo „muszę”, dziecko ma wstać.
Pytania:
Czy mogę chodzić do przedszkola?
Czy muszę słuchać rodziców?
Czy mogę zadawać pytania rodzicom i nauczycielom, jeśli czegoś nie rozumiem?
Czy, kiedy jestem chory, mogę iść lekarza?
Czy muszę wykonywać zadania w przedszkolu?
Czy mogę być ukarany bez powodu?
Czy w wolnym czasie mogę się bawić?
Czy mogę bić innych kolegów?
Na podstawie zadanych pytań nauczyciel wyjaśnia, że każdemu człowiekowi na całym świecie przysługują jednakowe prawa (to co możemy) oraz obowiązki (to co musimy). W ramach powtórzenia pyta, które z wymienionych były prawami, a które obowiązkami oraz nazywa poszczególne prawa, które są spisane w Konwencji Praw Człowieka.
Przykładowe odpowiedzi:
– prawo do nauki
– prawo do zabawy i czasu wolnego
– prawo do opieki zdrowotnej
– prawo do wolności
– prawo do wolności wypowiedzi
– obowiązek szacunku do drugiego człowieka
– obowiązek wykonywania rzetelnie powierzonych zadań

4. Uwaga, nakaz!

Nauczyciel rozkłada przed grupą przygotowane uprzednio szablony rysunków oraz rozdaje kartki, na których dzieci mają narysować koło. Wyjaśnia dzieciom, że będą teraz tworzyć znaki nakazu – niebieskie znaki informujące kierowców, jak mają się poruszać się na drodze. Dzieci mają wybrać kolejno różne obrazki, które wycinają i kolorują. Następnie przyklejają je na środku narysowanego koła i tło koła kolorują na niebiesko – jak znaki nakazu.
Przykładowe odpowiedzi:
– książka – prawo do nauki
– miś – prawo do zabawy i czasu wolnego
– stetoskop – prawo do opieki zdrowotnej
– mikrofon – prawo do wolności wypowiedzi
– flaga – prawo do obywatelstwa
– zeszyt i ołówek – obowiązek wykonywania rzetelnie powierzonych zadań

5. Moja afrykańska zabawka (opcjonalne zadanie)

Nauczyciel mówi dzieciom, że każde z nich ma prawo do zabawy. Zaprasza dzieci do stworzenia zabawki w postaci samochodu. Do tego z kartonika od mleka dzieci wycinają połowę przedniej części, tak aby stanowiła kabinę samochodu. Z tektury wycinają 4 koła, które posłużą, jako koła samochodu, a długimi wykałaczkami przebijają na wylot kartonik od mleka łącząc koła. Na koniec ozdabiają samochody według swojego uznania (np. wydzieranka, kolorowanie). Wykonane zabawki uczniowie mogą zabrać do domu.

6. Podsumowanie

Nauczyciel podsumowując zajęcia zwraca uwagę na fakt, że każdy mieszkaniec świata ma takie same prawa, które należy chronić i dbać o to, aby nikomu nie działa się krzywda. Uczula na konieczność takiego zachowania w przedszkolu w grupie rówieśników, aby wszyscy mogli czuć się dobrze.