{"id":237,"date":"2015-03-10T10:11:21","date_gmt":"2015-03-10T10:11:21","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=237"},"modified":"2015-11-04T10:34:39","modified_gmt":"2015-11-04T10:34:39","slug":"boliwia-wsrod-lam-kaktusow-i-palm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/klasy-4-6\/boliwia-wsrod-lam-kaktusow-i-palm\/","title":{"rendered":"Boliwia- w\u015br\u00f3d lam, kaktus\u00f3w i palm"},"content":{"rendered":"

Cele og\u00f3lne:<\/strong><\/h2>\n

zapoznanie uczni\u00f3w z podstawowymi informacjami dotycz\u0105cymi Boliwii oraz z pewnymi aspektami \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w Boliwii.<\/p>\n

Cele szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/h2>\n

– zweryfikowanie dotychczasowej wiedzy i wyobra\u017ce\u0144 uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107 na temat Boliwii;<\/p>\n

– poznanie element\u00f3w charakterystycznych dla Boliwii;<\/p>\n

– poznanie barw pa\u0144stwowych Boliwii;<\/p>\n

– zapoznanie si\u0119 z map\u0105 Boliwii;<\/p>\n

– poznanie przez uczni\u00f3w geografii fizycznej i warunk\u00f3w naturalnych Boliwii;<\/p>\n

– poznanie pewnych aspekt\u00f3w \u017cycia i problem\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w Boliwii na przyk\u0142adzie rodzin g\u00f3rnik\u00f3w;<\/p>\n

– zapoznanie si\u0119 z problemami, jakie mog\u0105 spotka\u0107 dzieci w Boliwii;<\/p>\n

– zastanowienie si\u0119 nad powodami, dla kt\u00f3rych dzieci w Boliwii trafiaj\u0105 do dom\u00f3w dziecka.<\/p>\n

Materia\u0142y:<\/strong><\/h2>\n

tekst zatytu\u0142owany \u201eAlex\u201d dla ka\u017cdego uczestnika lub jeden na dwie osoby, d\u0142ugopisy, kredki w kolorach zielonym, czerwonym i \u017c\u00f3\u0142tym, mapa konturowa Boliwii<\/p>\n

Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n
    \n
  1. \n

    Wprowadzenie (3 minuty)<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Prowadz\u0105cy informuje uczestnik\u00f3w, \u017ce podczas zaj\u0119\u0107 \u201eprzenios\u0105 si\u0119\u201d do Boliwii, aby pozna\u0107 ten kraj i jego mieszka\u0144c\u00f3w. Nast\u0119pnie zadaje uczniom kilka wst\u0119pnych pyta\u0144: czy wiedz\u0105, na jakim kontynencie le\u017cy Boliwia, jakim j\u0119zykiem si\u0119 tam m\u00f3wi, jak wyobra\u017caj\u0105 sobie ten kraj i jego mieszka\u0144c\u00f3w, czy jest tam ciep\u0142o, czy zimno.<\/em><\/p>\n

      \n
    1. \n

      Boliwia \u2013 podstawowe wiadomo\u015bci o kraju<\/strong>.<\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      \u00a0\u00a0\u00a0 2a. Praca z kart\u0105 pracy (15 minut)<\/strong><\/p>\n

      Po wypowiedziach uczestnik\u00f3w prowadz\u0105cy rozdaje karty pracy i prosi o przeczytanie znajduj\u0105cego si\u0119 na nich kr\u00f3tkiego tekstu o Boliwii, kt\u00f3ry poka\u017ce na ile wyobra\u017cenia uczestnik\u00f3w s\u0105 prawdziwe.<\/p>\n

      Po przeczytaniu tekstu prowadz\u0105cy prosi uczestnik\u00f3w o rozwi\u0105zanie pierwszego zadania z karty pracy polegaj\u0105cego na wybraniu tych element\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna zobaczy\u0107 w Boliwii.<\/p>\n

      Nauczyciel prosi uczni\u00f3w o wymienianie kolejnych element\u00f3w, kt\u00f3re zakre\u015blili. Przy ka\u017cdym z nich prowadz\u0105cy podaje prawid\u0142ow\u0105 odpowied\u017a oraz j\u0105 wyja\u015bnia.<\/p>\n

      Elementy, kt\u00f3re mo\u017cna zobaczy\u0107 w Boliwii<\/strong>:<\/p>\n

      – wulkan<\/span><\/strong> \u2013 znajduj\u0105 si\u0119 na po\u0142udniu kraju. Najwy\u017cszym, ju\u017c nieaktywnym wulkanem w Boliwii jest Sajama o wysoko\u015bci 6.542 metry.<\/p>\n

      –palma<\/span><\/strong> \u2013 we wszystkich trzech cz\u0119\u015bciach Boliwii wyst\u0119puj\u0105 palmy, najwi\u0119cej jest ich w tropiku<\/p>\n

      – gejze<\/strong>r<\/span> \u2013 wyst\u0119puj\u0105 na du\u017cych wysoko\u015bciach, w prowincji Sud L\u00edpez w regionie Potos\u00ed, najbardziej znany nosi nazw\u0119 Sol de Ma\u00f1ana<\/p>\n

      – krokodyl<\/span><\/strong> \u2013 mo\u017cna go spotka\u0107 w tropiku, w dolinie Amazonki, spo\u017cywa si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c jego mi\u0119so<\/p>\n

      – s\u00f3l<\/span><\/strong> \u2013 pochodzi z najwi\u0119kszego na \u015bwiecie solniska znajduj\u0105cego si\u0119 w Boliwii zwanego Salar de Uyuni. Ma ono powierzchni\u0119 oko\u0142o 12 tys. km\u00b2<\/p>\n

      – kaktus<\/span><\/strong>– ta wytrzyma\u0142a, dostosowana do trudnych warunk\u00f3w klimatycznych i braku wody w porze suchej ro\u015blina wyst\u0119puje w Boliwii. Kaktusy mog\u0105 \u017cy\u0107 bardzo d\u0142ugo. Na wyspie Incahuasi le\u017c\u0105cej na Salar de Uyuni znajduj\u0105 si\u0119 ogromne kaktusy, z kt\u00f3rych najstarszy ma ponad 1200 lat.<\/p>\n

      – lama<\/span><\/strong> \u2013 zwierz\u0119 to, wyst\u0119puj\u0105ce tylko w wy\u017cszych partiach Boliwii (nie mo\u017cna go spotka\u0107 w tropiku) jest popularnym zwierz\u0119ciem hodowlanym. Na wioskach hodowla lam stanowi g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o dochodu wielu rodzin. Z we\u0142ny lam wykonuje si\u0119 swetry i inne wyroby, a ich mi\u0119so jest lokalnym przysmakiem.<\/p>\n

      – czerwone g\u00f3ry<\/span><\/strong> \u2013 s\u0105 charakterystycznym elementem krajobrazu i wizyt\u00f3wk\u0105 turystyczn\u0105 regionu Potos\u00ed.<\/p>\n

      – kondor<\/span><\/strong> \u2013 ten olbrzymi ptak jest symbolem And\u00f3w.<\/p>\n

      – baterie s\u0142oneczne<\/span><\/strong> \u2013 s\u0105 bardzo popularnym i op\u0142acalnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii. Na wioskach cz\u0119sto mo\u017cna zobaczy\u0107 pokryte s\u0142om\u0105 dachy a na nich baterie s\u0142oneczne.<\/p>\n

      – stru\u015b<\/span><\/strong> \u2013 wyst\u0119puje w boliwijskim regionie Sud L\u00edpez. M\u00f3wi\u0105c o nim u\u017cywa si\u0119 pochodz\u0105cego z j\u0119zyka quechua s\u0142owa \u00f1andu.<\/p>\n

      Elementy, kt\u00f3rych nie mo\u017cna zobaczy\u0107 w Boliwii:<\/strong><\/p>\n

      – morze<\/span><\/strong> \u2013 Boliwia straci\u0142a dost\u0119p do morza po przegranej wojnie z Chile. By\u0142a to dla boliwijczyk\u00f3w wielka strata, kt\u00f3r\u0105 do dzi\u015b op\u0142akuj\u0105. Problem dost\u0119pu do morza sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przyczyn\u0105 wzajemnej i cz\u0119sto manifestowanej niech\u0119ci obu pa\u0144stw.<\/p>\n

      – \u017cyrafa<\/span><\/strong><\/p>\n

      – mak<\/span><\/strong> \u2013 ro\u015blina ta nie wyst\u0119puje w Boliwii. Przysmaki takie jak makowiec s\u0105 tu w og\u00f3le nieznane.<\/p>\n

      2b. Praca z map\u0105 (5 minut)<\/strong><\/p>\n

      Prowadz\u0105cy prosi uczestnik\u00f3w o wykonanie drugiego zadania z karty pracy, polegaj\u0105cego na pokolorowaniu mapy zgodnie z instrukcj\u0105 zawart\u0105 w legendzie. Uczniowie maj\u0105 tak\u017ce podpisa\u0107 zaznaczon\u0105 na mapie czarn\u0105 kropk\u0105 stolic\u0119 pa\u0144stwa.<\/p>\n

      Kolorem czerwonym<\/span><\/strong> nale\u017cy pomalowa\u0107 departamenty Potos\u00ed, La Paz i Oruro. Stanowi\u0105 one tzw. Altiplano, czyli najwy\u017cej po\u0142o\u017con\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Boliwii, kt\u00f3ra charakteryzuje si\u0119 wysokimi g\u00f3rami oraz rozleg\u0142ymi r\u00f3wninami.<\/p>\n

      Kolorem \u017c\u00f3\u0142tym<\/span><\/strong> nale\u017cy zaznaczy\u0107 departamenty Tarija, Cochabamba i Chuquisaca. S\u0105 to tereny ni\u017cej po\u0142o\u017cone, ale r\u00f3wnie\u017c g\u00f3rzyste, o klimacie bardziej umiarkowanym.<\/p>\n

      Na zielono<\/span><\/strong> nale\u017cy pokolorowa\u0107 departamenty Santa Cruz, Beni oraz Pando, znajduj\u0105ce si\u0119 w tropiku. Pokolorowana w ten spos\u00f3b mapa Boliwii, swymi barwami tworzy flag\u0119 pa\u0144stwa.<\/p>\n

      Stolic\u0105 Boliwii jest Sucre, miasto znajduj\u0105ce si\u0119 w departamencie Chuquisaca. Cz\u0119sto mylnie uwa\u017ca si\u0119 za stolic\u0119 Boliwii La Paz, kt\u00f3re jest siedzib\u0105 rz\u0105du.<\/p>\n

        \n
      1. \n

        Wybrane aspekty \u017cycia w Boliwii<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        3a. Praca z tekstem (10 minut)<\/strong><\/p>\n

        Prowadz\u0105cy rozdaje uczestnikom tekst zatytu\u0142owany \u00a8Alex\u00a8 (mo\u017ce by\u0107 jeden egzemplarz na dwie osoby), prosi o ich uwa\u017cne przeczytanie i zwr\u00f3cenie szczeg\u00f3lnej uwagi na informacje dotycz\u0105ce pracy g\u00f3rnika w kopalnii, problem\u00f3w jego rodziny, a tak\u017ce los\u00f3w Alexa.<\/p>\n

        \u00a0\u00a0\u00a0 3b. Dyskusja (10 minut)<\/strong><\/p>\n

        Prowadz\u0105cy animuje dyskusj\u0119 prosz\u0105c uczestnik\u00f3w o udzielenie odpowiedzi na nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n

          \n
        • Dlaczego zaw\u00f3d g\u00f3rnika jest w Boliwii tak popularny?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

          Boliwia jest krajem bogatym w z\u0142o\u017ca naturalne, wi\u0119c liczne kopalnie rozsiane po ca\u0142ym kraju staj\u0105 si\u0119 najpopularniejszymi miejscem, aby znale\u017a\u0107 prac\u0119. Do takiej pracy nie jest wymagane \u017cadne specjalne wykszta\u0142cenie, ani nawet przygotowanie, wi\u0119c dla wielu os\u00f3b jest to jedyny spos\u00f3b na utrzymanie rodziny.<\/em><\/p>\n

            \n
          • Zastan\u00f3w si\u0119 dlaczego praca w kopalni jest trudna?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

            G\u00f3rnicy pracuj\u0105 w bardzo trudnych warunkach. Sp\u0119dzaj\u0105 pod powierzchni\u0105 ziemi wiele godzin. Brak odpowiedniego sprz\u0119tu, zabiezpiecze\u0144 powoduje, \u017ce cz\u0119sto nara\u017caj\u0105 swoje \u017cycie. Wielu z nich ze wzgl\u0119du na ci\u0119\u017ckie warunki cierpi na choroby p\u0142uc i kr\u0119gos\u0142upa, przez co cz\u0119sto zmuszeni s\u0105 wcze\u015bnie przerwa\u0107 prac\u0119.<\/em><\/p>\n

              \n
            • Dlaczego \u017cycie rodzin g\u00f3rnik\u00f3w jest trudne?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

              Poniewa\u017c kopalnie rozrzucone s\u0105 po ca\u0142ym kraju, wi\u0119c cz\u0119sto odleg\u0142o\u015bci dziel\u0105ce domy g\u00f3rnik\u00f3w od miejsca ich pracy s\u0105 ogromne. Powoduje to, \u017ce g\u00f3rnicy musz\u0105 wyje\u017cdza\u0107 na wiele miesi\u0119cy do pracy i zostawia\u0107 swoje rodziny. Sytuacja jest wi\u0119c trudna zar\u00f3wno dla ojca rodziny, kt\u00f3ry musi mieszka\u0107 sam daleko od swoich najbli\u017cszych, jak i dla jego \u017cony, oraz dzieci, kt\u00f3rzy zostaj\u0105 bez opieki i wsparcia ze strony taty.<\/em><\/p>\n

                \n
              • Z jakiego powodu Alex trafi\u0142 do domu dziecka?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                Mama Alexa opu\u015bci\u0142a rodzin\u0119 i zostawi\u0142a synka pod opiek\u0105 ojca. Tata ch\u0142opca musia\u0142 wyjecha\u0107 do pracy w kopalni do innego miasta. Nie m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 synka ze sob\u0105, poniewa\u017c w domach, w jakich mieszkaj\u0105 g\u00f3rnicy nie ma wystarczaj\u0105co dobrych warunk\u00f3w, a ponadto praca g\u00f3rnika poch\u0142ania zbyt wiele czasu, aby m\u00f3g\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 wychowaniem syna. Dlatego ch\u0142opiec trafi\u0142 do domu dziecka.\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n

                  \n
                • Jak my\u015blisz, jaki jest Alex? W czym jest do ciebie podobny?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                  \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/strong>4. \u00a0Zako\u0144czenie (2 minuty)<\/strong><\/h2>\n

                  Prowadz\u0105cy podsumowuje najwa\u017cniejsze informacje dotycz\u0105ce Boliwii i \u017cycia jej mieszka\u0144c\u00f3w (j\u0119zyk hiszpa\u0144ski, bogactwa mineralne, klimat). \u00a0Podkre\u015bla jeszcze raz, \u017ce ten kraj znajduj\u0105cy si\u0119 w Ameryce Po\u0142udniowej jest\u00a0 niezwykle r\u00f3\u017cnorodny.<\/p>\n

                  KARTA ZADA\u0143<\/strong><\/p>\n

                    \n
                  1. \u00a0<\/strong>Przeczytaj uwa\u017cnie poni\u017cszy tekst przedstawiaj\u0105cy najwa\u017cniejsze informacje o Boliwii, a nast\u0119pnie wykonaj polecenia.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                    Boliwia jest krajem Ameryki Po\u0142udniowej, kt\u00f3rego powierzchnia jest trzykrotnie wi\u0119ksza ni\u017c powierzchnia Polski.\u00a0 Jest on niezwykle r\u00f3\u017cnorodny zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem geograficznym, jak i kulturowym. Podczas gdy nieod\u0142\u0105cznym elementem krajobrazu na po\u0142udniu i na zachodzie s\u0105 niedost\u0119pne, bardzo wysokie, niekiedy pokryte \u015bniegiem g\u00f3ry, przewa\u017caj\u0105ca p\u00f3\u0142nocno-wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 kraju to gor\u0105ca, tropikalna d\u017cungla. Trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kraju stanowi\u0105 doliny, tam klimat najbardziej przypomina ten, kt\u00f3ry mamy w Polsce. Boliwia jest pa\u0144stwem bogatym w z\u0142o\u017ca mineralne, dlatego te\u017c po ca\u0142ym jej obszarze rozsiane s\u0105 kopalnie, w kt\u00f3rych wydobywa sie srebro i siark\u0119. Na terenie Boliwii mo\u017cna spotka\u0107 niemal wszystkie cuda natury. W po\u0142udniowej, g\u00f3rzystej cz\u0119\u015bci pa\u0144stwa zobaczy\u0107 mo\u017cna wulkany, gejzery, jeziora, wkt\u00f3rych woda przybiera przer\u00f3\u017cne barwy, pustynie, a tak\u017ce najwi\u0119ksze solnisko na \u015bwiecie zwane Salar de Uyuni. Niestety Boliwia nie posiada dost\u0119pu do morza, gdy\u017c straci\u0142a go po przegranej wojnie z Chile. Stolic\u0105 pa\u0144stwa jest Sucre. Najwa\u017cniejsze narodowe symbole, do kt\u00f3rych boliwijczycy przywi\u0105zuj\u0105 bardzo du\u017c\u0105 wag\u0119 to: czerwono-\u017c\u00f3\u0142to-zielona flaga pa\u0144stwa oraz kwiat w tych samych kolorach zwany kantuta. Oficjalnym j\u0119zykiem kraju jest hiszpa\u0144ski, ale cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci u\u017cywa te\u017c j\u0119zyk\u00f3w lokalnych.<\/p>\n

                    Tupiza, miasteczko, z kt\u00f3rego pochodz\u0105 bohaterowie historii, kt\u00f3re poznacie, ma oko\u0142o 20 000 mieszka\u0144c\u00f3w. Otoczona jest r\u00f3\u017cnokolorowymi wspania\u0142ymi g\u00f3rami o rozmaitych kszta\u0142tach, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych kr\u00f3luje wielki szary s\u0142o\u0144. W porze deszczowej, kt\u00f3ra trwa tu od listopada do marca jest zielono i skwerki, kt\u00f3rymi wysypane jest ca\u0142e miasto, zape\u0142niaj\u0105 si\u0119 kolorowymi kwiatami. Bywa, \u017ce z powodu ulewnych deszczy nie spos\u00f3b wydosta\u0107 si\u0119 z miasteczka. W porze suchej natomiast jedynymi zielonymi ro\u015blinami s\u0105 kaktusy, cho\u0107 nawet i one szarzej\u0105. Na ulicach unosi si\u0119 py\u0142, a wyschni\u0119te koryta rzek s\u0142u\u017c\u0105 za drogi dla samochod\u00f3w. Codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w wcale nie jest \u0142atwe. Brak tu p\u00f3l uprawnych, klimat jest ch\u0142odny i suchy, a ludzie nie maj\u0105 pracy. To wszystko sprawia, \u017ce Tupiza i jej okolice s\u0105 jednym z najbiedniejszych region\u00f3w w kraju. Sytuacja dzieci jest tu zatem ci\u0119\u017csza ni\u017c gdzie indziej.<\/p>\n

                      \n
                    • Spo\u015br\u00f3d poni\u017cszych element\u00f3w zakre\u015bl te, kt\u00f3re mo\u017cna zobaczy\u0107 w Boliwii.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                      wulkan\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 palma\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 gejzer\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 morze\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 krokodyl\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u017cyrafa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 s\u00f3l\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0kaktus\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 lama\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 czerwone g\u00f3ry\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 mak\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kondor\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 baterie s\u0142oneczne\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 stru\u015b<\/p>\n

                        \n
                      • \u00a0<\/strong>Pokoloruj map\u0119 Boliwii zgodnie z zamieszczon\u0105 legend\u0105 i odpowiedz na pytanie.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                        Departamenty Potos\u00ed, La Paz, Oruro \u2013 kolor czerwony<\/p>\n

                        Departamenty Tarija, Chuquisaca, Cochabamba \u2013 kolor \u017c\u00f3\u0142ty<\/p>\n

                        Departamenty Santa Cruz, Beni, Pando \u2013 kolor zielony<\/p>\n

                        \u00a0<\/strong>Co przypominaj\u0105 Ci kolory na rysunku?<\/strong><\/p>\n

                          \n
                        1. Przeczytaj uwa\u017cnie tekst o Alexie i zastan\u00f3w si\u0119 nad odpowiedziami na poni\u017csze pytania:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                          Alex (z ksi\u0105\u017cki \u201eDzieci\u0144stwo pod drzewem pomara\u0144czy\u201d)<\/p>\n

                            \n
                          1. Dlaczego zaw\u00f3d g\u00f3rnika jest w Boliwii tak popularny?<\/li>\n
                          2. Zastan\u00f3w si\u0119, dlaczego praca w kopalni jest trudna?<\/li>\n
                          3. Dlaczego \u017cycie rodzin g\u00f3rnik\u00f3w jest trudne?<\/li>\n
                          4. Z jakiego powodu Alex trafi\u0142 do domu dziecka?<\/li>\n
                          5. Jak my\u015blisz, jaki jest Alex? W czym jest do ciebie podobny?<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                            Cele og\u00f3lne: zapoznanie uczni\u00f3w z podstawowymi informacjami dotycz\u0105cymi Boliwii oraz z pewnymi aspektami \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w Boliwii. Cele szczeg\u00f3\u0142owe: – zweryfikowanie dotychczasowej wiedzy i wyobra\u017ce\u0144 uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107 na temat Boliwii; – poznanie element\u00f3w charakterystycznych dla Boliwii; – poznanie barw pa\u0144stwowych Boliwii; – zapoznanie si\u0119 z map\u0105 Boliwii; – poznanie przez uczni\u00f3w geografii fizycznej i warunk\u00f3w naturalnych […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,18,11,33,10,30,20],"tags":[],"class_list":["post-237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ameryka-poludniowa","category-edukacja","category-gimnazjum","category-klasy-1-3","category-klasy-4-6","category-konspekt","category-kultura-i-tradycja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=237"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1724,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions\/1724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}