{"id":241,"date":"2015-03-10T10:21:11","date_gmt":"2015-03-10T10:21:11","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=241"},"modified":"2015-10-16T12:05:55","modified_gmt":"2015-10-16T12:05:55","slug":"boliwijska-szkola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/klasy-4-6\/boliwijska-szkola\/","title":{"rendered":"Boliwijska Szko\u0142a"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Cele og\u00f3lne:<\/strong><\/h2>\n<p>Zapoznanie uczni\u00f3w z realiami nauczania w szkole w boliwijskim mie\u015bcie<strong>, <\/strong>zastanowienie si\u0119 nad plusami i minusami szko\u0142y boliwijskiej i polskiej.<\/p>\n<h2><strong>Cele szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/h2>\n<p>&#8211; przypomnienie podstawowych wiadomo\u015bci na temat Boliwii: jej umiejscowienia, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci krajobrazu i klimatu, barw pa\u0144stwowych;<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0 znalezienie podobie\u0144stw mi\u0119dzy polsk\u0105 a boliwijsk\u0105 szko\u0142\u0105;<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0 znalezienie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy polsk\u0105 i boliwijsk\u0105 szko\u0142\u0105;<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0 odnalezienie pozytywnych element\u00f3w szko\u0142y boliwijskiej;<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0 refleksja nad tym, co mo\u017cna w boliwijskiej i polskie szkole zmieni\u0107 na lepsze.<\/p>\n<h2><strong>Materia\u0142y:<\/strong><\/h2>\n<p>Tekst zatytu\u0142owany \u201eLiliana\u201d (za\u0142\u0105cznik 1), kartki papieru, d\u0142ugopisy, tablica, przygotowane kartki z nazwami grup<\/p>\n<h2><strong>Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n<ol>\n<li>\n<h2><strong> Wprowadzenie (5 minut)<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>Prowadz\u0105cy zaj\u0119cia kr\u00f3tko pyta uczni\u00f3w czy pami\u0119taj\u0105, gdzie le\u017cy Boliwia, czy jest krajem wi\u0119kszym czy mniejszym ni\u017c Polska, czy ma g\u00f3ry, d\u017cungl\u0119, morze, jakie s\u0105 kolory flagi pa\u0144stwowej (wszystkie odpowiedzi znajduj\u0105 si\u0119 w tek\u015bcie zamieszczonym w karcie zada\u0144 do\u0142\u0105czonej do konspektu \u201eBoliwia \u2013 w\u015br\u00f3d lam, kaktus\u00f3w i palm\u201d).<\/p>\n<p>Prowadz\u0105cy informuje uczni\u00f3w, \u017ce podczas zaj\u0119\u0107 zapoznaj\u0105 si\u0119 z tym, jak dzia\u0142a szko\u0142a w Boliwii. Podkre\u015bla, \u017ce s\u0105 to realia szko\u0142y miejskiej, a nie nale\u017cy przek\u0142ada\u0107 ich na szko\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 na wioskach.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>\n<h2><strong> Praca z tekstem<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>2a. Pierwszy kontakt z tekstem (10 minut)<\/strong><\/p>\n<p>Prowadz\u0105cy rozdaje ka\u017cdemu uczestnikowi zaj\u0119\u0107 tekst zatytu\u0142owany \u201eLiliana\u201d (za\u0142\u0105cznik 1), prosi o jego przeczytanie, zastanowienie si\u0119 i podkre\u015blenie tego, co najbardziej zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 uczni\u00f3w, co ich zdziwi\u0142o, zaciekawi\u0142o. Nast\u0119pnie prowadz\u0105cy prosi dzieci o wymienienie tych element\u00f3w i zach\u0119ca je do kr\u00f3tkiego skomentowania dlaczego to w\u0142a\u015bnie przyci\u0105gn\u0119\u0142o ich uwag\u0119.<\/p>\n<p><strong>2b. Podzia\u0142 na grupy i przygotowanie do realizacji kolejnego zadania (3 minuty)<\/strong><\/p>\n<p>Nauczyciel dzieli dzieci na trzy- lub czteroosobowe grupy i \u00a0rozdaje ka\u017cdej grupie kartk\u0119 z nazw\u0105, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce wszystkie nazwy maj\u0105 zwi\u0105zek z Boliwi\u0105.<\/p>\n<p><em>Proponowane nazwy dla grup: LAMY, KAKTUSY, PALMY, STRUSIE, WULKANY, CZERWONE G\u00d3RY, SALAR, JEZIORO, QUECHUA, G\u00d3RNICY, D\u017bUNGLA, KROKODYLE, GEJZERY, KONDORY, \u017b\u00d3\u0141CI, CZERWONI, ZIELONI<\/em><\/p>\n<p>Nauczyciel rysuje na tablicy dwie tabelki (wz\u00f3r poni\u017cej) i prosi ka\u017cd\u0105 grup\u0119 o przerysowanie ich na kartce.<\/p>\n<p><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\"><strong>PODOBIE\u0143STWA<\/strong><\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">1.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">2.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">3.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">4.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">5.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">6.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">7.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">8.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">9.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">10.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">11.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"281\">12.<\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"4\" width=\"291\"><strong>R\u00d3\u017bNICE<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"153\"><strong>BOLIWIA<\/strong><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><strong>POLSKA<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">1.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">2.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">3.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">4.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">5.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">6.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">7.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">8.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">9.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">10.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"31\">11.<\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"137\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"34\"><\/td>\n<td width=\"122\"><\/td>\n<td width=\"128\"><\/td>\n<td width=\"9\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2c. Szukanie r\u00f3\u017cnic i podobie\u0144stw mi\u0119dzy szko\u0142a boliwijsk\u0105 i polsk\u0105 (15 minut)<\/strong><\/p>\n<p>Prowadz\u0105cy prosi uczestnik\u00f3w o ponowne przeczytanie tekstu w obr\u0119bie ka\u017cdej grupy i podkre\u015blenie w nim wszystkich element\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o szkole, oraz jednoczesne wype\u0142nienie tabelek podobie\u0144stw i r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy polsk\u0105 a boliwijsk\u0105 szko\u0142\u0105.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 2d. Dyskusja dotycz\u0105ca znalezionych podobie\u0144stw i r\u00f3\u017cnic (10 minut)<\/strong><\/p>\n<p>Po wype\u0142nieniu tabelek przez wszystkie grupy nauczyciel prosi kolejno ka\u017cd\u0105 grup\u0119 o wymienienie podobie\u0144stw i r\u00f3\u017cnic jakie dostrzegli, wypisuje je wszystkie na tablicy. Nast\u0119pnie moderuje kr\u00f3tk\u0105 dyskusj\u0119 pytaj\u0105c uczestnik\u00f3w czy s\u0105 jakie\u015b elementy szko\u0142y boliwijskiej, jakie chcieliby przenie\u015b\u0107 do Polski, czy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w boliwijskiej szkole s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re powinno si\u0119 zmieni\u0107, jak mo\u017cna by to zrobi\u0107.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li>\n<h2><strong> Zako\u0144czenie (2 minuty)<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>Prowadz\u0105cy ponownie akcentuje najwa\u017cniejsze pozytywne elementy szko\u0142y boliwijskiej i polskiej.<\/p>\n<p>Ko\u0144cz\u0105c zaj\u0119cia prowadz\u0105cy musi jeszcze raz podkre\u015bli\u0107, \u017ce tekst opisuje realia szko\u0142y boliwijskiej znajduj\u0105cej si\u0119 <strong><span style=\"text-decoration: underline;\">w mie\u015bcie<\/span><\/strong><span style=\"text-decoration: underline;\">,<\/span> i \u017ce zdecydowanie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od szk\u00f3\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 na wioskach.<\/p>\n<p><strong>Przyk\u0142adowy spos\u00f3b wype\u0142nienia tabelek (element\u00f3w mo\u017ce by\u0107 wi\u0119cej lub mniej, zale\u017cy co bardziej zwr\u00f3ci uwag\u0119 uczni\u00f3w):<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"614\"><strong>PODOBIE\u0143STWA<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">1. Podczas przerw dzieci wychodz\u0105 czasem na boisko, biegaj\u0105 i graj\u0105 w pi\u0142k\u0119<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">2. Na uroczysto\u015bci dzieci ubieraj\u0105 str\u00f3j galowy, cz\u0119sto przypinaj\u0105 tarcze szkolne, lub inne symbole<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">3. Ka\u017cda lekcja rozpoczyna si\u0119 i ko\u0144czy dzwonkiem<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">4. Uczniowie sp\u00f3\u017aniaj\u0105 si\u0119 do szko\u0142y na lekcje<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">5. Nauczyciele zadaj\u0105 uczniom zadania domowe<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">6. Niekt\u00f3re dzieci maj\u0105 wi\u0119kszy ni\u017c inni problemy z nauk\u0105<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"614\">7. Dzieci s\u0105 ch\u0119tne do nauki i zdobywania wiedzy<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"614\"><strong>R\u00d3\u017bNICE<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"307\"><strong>BOLIWIA<\/strong><\/td>\n<td width=\"307\"><strong>POLSKA<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">1.<\/td>\n<td width=\"275\">Boisko z zadaszeniem chroni\u0105cym od s\u0142o\u0144ca lub deszczu<\/td>\n<td width=\"307\">Sala gimnastyczna i boisko bez zadaszenia<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">2.<\/td>\n<td width=\"275\">Obowi\u0105zkowe mundurki i dresy (zazwyczaj z nazw\u0105 i logiem szko\u0142y, identyczne dla wszystkich uczni\u00f3w danej szko\u0142y)<\/td>\n<td width=\"307\">Mundurki nie s\u0105 obowi\u0105zkowe w ka\u017cdej szkole, na lekcje wychowania fizycznego zazwyczaj ka\u017cdy ma inny str\u00f3j sportowy, kt\u00f3ry sam kupuje<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">3.<\/td>\n<td width=\"275\">Apel codziennie rano z udzia\u0142em uczni\u00f3w i nauczycieli<\/td>\n<td width=\"307\">Apel odbywa si\u0119 raz na jaki\u015b czas, najcz\u0119\u015bciej z okazji jakiej\u015b uroczysto\u015bci<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">4.<\/td>\n<td width=\"275\">Uczniowie wchodz\u0105 wszyscy razem do sal przy d\u017awi\u0119kach instrumentu<\/td>\n<td width=\"307\">Uczniowie wchodz\u0105 do sali po dzwonku<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">5.<\/td>\n<td width=\"275\">W ka\u017cdy poniedzia\u0142ek na maszt w szkole wci\u0105gana jest flaga pa\u0144stwowa<\/td>\n<td width=\"307\">Flaga pa\u0144stwa wywieszana jest tylko z okazji wa\u017cnych uroczysto\u015bci<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">6.<\/td>\n<td width=\"275\">Na czas apelu brama szko\u0142y jest zamykana i uczniowie mog\u0105 wej\u015b\u0107 dopiero po jego zako\u0144czeniu<\/td>\n<td width=\"307\">Uczniowie mog\u0105 wej\u015b\u0107 do szko\u0142y wtedy, kiedy przyjd\u0105, przed lub ju\u017c po rozpocz\u0119ciu lekcji<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">7.<\/td>\n<td width=\"275\">Cz\u0119ste zmiany godzin rozpocz\u0119cia i zako\u0144czenia zaj\u0119\u0107 oznajmiane z dnia na dzie\u0144<\/td>\n<td width=\"307\">Plan zaj\u0119\u0107 i godziny ich rozpocz\u0119cia zmieniane s\u0105 zazwyczaj raz w roku, po przerwie semestralnej<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">8.<\/td>\n<td width=\"275\">Uczniowie sp\u0119dzaj\u0105 w szkole ma\u0142o czasu, oko\u0142o 3 godziny dziennie<\/td>\n<td width=\"307\">Uczniowie s\u0105 w szkole zazwyczaj do p\u00f3\u017anego popo\u0142udnia<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">9.<\/td>\n<td width=\"275\">Raz w tygodniu, uczniowie opr\u00f3cz porannych zaj\u0119\u0107 maj\u0105 jeszcze dodatkowo zaj\u0119cia popo\u0142udniowe.<\/td>\n<td width=\"307\">Uczniowie id\u0105 do szko\u0142y tylko raz w ci\u0105gu dnia<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">10.<\/td>\n<td width=\"275\">Zadania domowe cz\u0119sto polegaj\u0105 na przepisywaniu tekstu, lub wypisywaniu liczb, s\u0105 ma\u0142o kreatywne<\/td>\n<td width=\"307\">Uczniowie maj\u0105 wi\u0119cej zada\u0144 wymagaj\u0105cych logicznego my\u015blenia, zadania tekstowe z matematyki, zagadki, czy pytania do tekstu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"32\">11.<\/td>\n<td width=\"275\">Podczas zaj\u0119\u0107 plastycznych dzieci wykonuj\u0105 r\u00f3\u017cne przedmioty u\u017cytkowe (koszyki na chleb, obrusy, torebki, swetry robione na drutach), natomiast rzadko maluj\u0105 czy wycinaj\u0105 co\u015b, co samodzielnie\u00a0 wymy\u015bl\u0105<\/td>\n<td width=\"307\">Rzadziej wykonuje si\u0119 przedmioty u\u017cytku codziennego, ma\u0142o kt\u00f3re dziecko potrafi wykona\u0107 rob\u00f3tki na drutach lub na szyde\u0142ku, natomiast podczas zaj\u0119\u0107 plastycznych dzieci maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykaza\u0107 si\u0119 pomys\u0142owo\u015bci\u0105 i samodzielno\u015bci\u0105<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2>\u00a0Za\u0142\u0105czniki:<\/h2>\n<p><strong>Za\u0142\u0105cznik 1:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Liliana (z ksi\u0105\u017cki \u201eDzieci\u0144stwo pod drzewem pomara\u0144czy\u201d)<\/strong><\/p>\n<p>Nauka czytania i pisania nie jest \u0142atwa. Kiedy ju\u017c umiemy to robi\u0107, wydaje si\u0119 nam, \u017ce tak by\u0142o zawsze, jednak w pierwszej klasie ka\u017cdy z nas powoli zapami\u0119tywa\u0142 ka\u017cd\u0105 liter\u0119, sk\u0142ada\u0142 sylaby i \u0142\u0105czy\u0142 wyrazy w pe\u0142ne zdania. W tych pocz\u0105tkach bardzo wa\u017cny jest dobry nauczyciel.<\/p>\n<p>Liliana uwielbia skaka\u0107 na skakance, jest najmocniejsz\u0105 zawodniczk\u0105 w swojej dru\u017cynie pi\u0142ki no\u017cnej, ch\u0119tnie uk\u0142ada puzzle oraz starannie koloruje malowanki. Uwielbia \u015bpiewa\u0107 i, cho\u0107 zapami\u0119tanie tekst\u00f3w piosenek sprawia jej nieco wi\u0119kszy k\u0142opot ni\u017c innym dzieciom, zna ich ca\u0142e mn\u00f3stwo. Ka\u017cdego dnia pe\u0142na zapa\u0142u wyci\u0105ga zeszyty i chce zabra\u0107 si\u0119 za odrabianie zadania. Ma ju\u017c jedena\u015bcie lat, a wci\u0105\u017c przeczytanie polece\u0144 czy napisanie kr\u00f3tkich zda\u0144 sprawia jej spory k\u0142opot. Dziewczynka bardzo chce si\u0119 uczy\u0107, z niezwyk\u0142\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 potrafi bezb\u0142\u0119dnie przepisa\u0107 zadany tekst, wyra\u017anie i \u015blicznie przerysowuj\u0105c ka\u017cd\u0105 liter\u0119. Jest w trzeciej klasie szko\u0142y podstawowej, ale poziomem zdecydowanie odbiega od swoich koleg\u00f3w. Pani nauczycielka, przy licz\u0105cej oko\u0142o 40 uczni\u00f3w klasie nie jest w stanie zaj\u0105\u0107 si\u0119 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b Lilian\u0105.<\/p>\n<p>W Tupizie, mimo, \u017ce to boliwijskie miasteczko nie jest du\u017ce, znajduje si\u0119 ca\u0142e mn\u00f3stwo szk\u00f3\u0142. Przy jednej ulicy jest niekiedy kilka budynk\u00f3w szkolnych. Zza ka\u017cdego muru wystaje wysoko blaszane zadaszenie nad boiskiem, gdzie podczas przerw dzieci z zapa\u0142em kopi\u0105 pi\u0142k\u0119 i biegaj\u0105. Co rano ulice miasta zape\u0142niaj\u0105 si\u0119 maszeruj\u0105cymi do szko\u0142y starannie uczesanymi maluchami i m\u0142odzie\u017c\u0105, w bia\u0142ych fartuszkach i w sweterkach o kolorze przynale\u017c\u0105cym do ka\u017cdej szko\u0142y. Przy wa\u017cniejszych okazjach uczniowie ubieraj\u0105 te\u017c tarcze ze znaczkiem swojej szko\u0142y, a pod szyj\u0105 przypinaj\u0105 specjalne niewielkie kokardki z aksamitu. Po przyj\u015bciu do szko\u0142y i\u00a0 chwili zabawy z kolegami, dzwonek wzywa wszystkich na zbi\u00f3rk\u0119. Dzieci z ka\u017cdej klasy biegiem ustawiaj\u0105 si\u0119 w rz\u0119dach, za nimi staj\u0105 nauczyciele. Ka\u017cdego dnia przed rozpocz\u0119ciem lekcji odbywa si\u0119 apel, do uczni\u00f3w przemawia dyrektor szko\u0142y zwracaj\u0105c uwag\u0119 na to, jak wa\u017cny jest porz\u0105dek i sumienno\u015b\u0107 w wykonywaniu obowi\u0105zk\u00f3w. Nast\u0119pnie przy d\u017awi\u0119kach akordeonu lub innego instrumentu rozchodz\u0105 si\u0119 do sal. Szczeg\u00f3lnym dniem jest poniedzia\u0142ek, kiedy w ka\u017cdej szkole podczas bardziej ni\u017c na co dzie\u0144 uroczystego apelu, przy \u015bpiewanym ch\u00f3ralnie hymnie pa\u0144stwowym, na maszt wci\u0105gana jest czerwono-\u017c\u00f3\u0142to-zielona flaga pa\u0144stwa. W mi\u0119dzyczasie przed zamkni\u0119t\u0105 bram\u0105 wej\u015bciow\u0105 k\u0142\u0119bi si\u0119 spora gromada sp\u00f3\u017anialskich, kt\u00f3rzy zostan\u0105 wpuszczeni do szko\u0142y dopiero po zako\u0144czeniu apelu. Boliwijczycy w bardzo dowolny spos\u00f3b podchodz\u0105 do czasu i punktualno\u015bci, nigdy w\u0142a\u015bciwie nie przychodz\u0105c na czas. Wszystkie, nawet najwi\u0119ksze wydarzenia zaczynaj\u0105 si\u0119 co najmniej z godzinnym op\u00f3\u017anieniem, ludzie dobrze o tym wiedz\u0105, przez co zbieraj\u0105 si\u0119 bardzo powoli. Sp\u00f3\u017anienia uczni\u00f3w wynikaj\u0105 te\u017c z cz\u0119stych zmian godziny rozpocz\u0119cia zaj\u0119\u0107, co og\u0142asza si\u0119 im z dnia na dzie\u0144: \u201eZmieniamy rozk\u0142ad zaj\u0119\u0107. Od jutra, zamiast na godzin\u0119 8.30, wszyscy przychodzimy na 8.00\u201d. Kiedy robi si\u0119 cieplej, lekcje zaczynaj\u0105 si\u0119 wcze\u015bniej. Dzieci nie sp\u0119dzaj\u0105 w szkole bardzo wiele czasu, w szko\u0142ach podstawowych wracaj\u0105 do domu po oko\u0142o 3 godzinach zegarowych. Czasem tylko, zazwyczaj raz w tygodniu, obowi\u0105zkowo musz\u0105 si\u0119 uda\u0107 do szko\u0142y jeszcze raz, po po\u0142udniu, \u017ceby przez oko\u0142o 1,5 godziny mie\u0107 dodatkowe zaj\u0119cia.<\/p>\n<p>W Tupizie na 135 szk\u00f3\u0142 przypadaj\u0105 jedynie 4 szko\u0142y prywatne. Poziom nauczania zdecydowanie si\u0119 w nich r\u00f3\u017cni. Wi\u0119kszo\u015bci rodzic\u00f3w nie sta\u0107 na posy\u0142anie dzieci do p\u0142atnych szk\u00f3\u0142, niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy wiosek wcale swoich pociech nie zapisuj\u0105 do szko\u0142y. Sporym wydatkiem dla ka\u017cdego rodzica jest obowi\u0105zkowy kompletny mundurek, i oddzielny dres, inny dla ka\u017cdej szko\u0142y, w kt\u00f3rym przychodz\u0105 do szko\u0142y raz w tygodniu, kiedy akurat przypada im lekcja wychowania fizycznego.<\/p>\n<p>Codziennie wszystkie dzieci zasiadaj\u0105 do odrabiania zadania domowego. Pomagaj\u0105c naszym maluchom zauwa\u017cy\u0142y\u015bmy, \u017ce cz\u0119sto zadanie jest bardzo ma\u0142o tw\u00f3rcze i niewiele mo\u017ce ich nauczy\u0107. Dzieci siadaj\u0105 przy stolikach i zabieraj\u0105 si\u0119\u00a0 za \u017cmudne wypisywanie kolejnych liczb, od 100 do 500, innego dnia od 10 do 1000 co 10, nast\u0119pnym razem od 8000 do 5000 co 50. Nie ucz\u0105 si\u0119 przy tym nawet ich nazw, robi\u0105 to automatycznie. Zajmuj\u0105 si\u0119 te\u017c nieustannie wykonywaniem mno\u017cenia i dzielenia w s\u0142upkach, kiedy wykonanie prostego zadania tekstowego wychodz\u0105cego poza wyuczone schematy jest czym\u015b niezrozumia\u0142ym. Podczas lekcji zdarza si\u0119, \u017ce powtarzaj\u0105 wyuczone formu\u0142y nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad ich sensem, zapami\u0119tuj\u0105 informacje nie rozumiej\u0105c ich znaczenia.<\/p>\n<p>Wszyscy wykonuj\u0105 pi\u0119kne, owszem, rob\u00f3tki r\u0119czne. Dom pe\u0142en jest bardzo \u0142adnych obrus\u00f3w, toreb, profesjonalnych koszyk\u00f3w na chleb i swetr\u00f3w wykonanych na drutach przez ch\u0142opc\u00f3w. Szkoda tylko, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac plastycznych polega na dok\u0142adnym przerysowywaniu gotowych wzor\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych kr\u00f3luje Kubu\u015b Puchatek.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto dzieci maj\u0105 na zadanie przepisa\u0107 czytank\u0119 i przerysowa\u0107 obrazek, z czym nawet nieumiej\u0105ca czyta\u0107 Liliana nie ma \u017cadnego k\u0142opotu. Przepisuje \u015bwietnie, cho\u0107 zupe\u0142nie nie wie co przepisuje. Trafi\u0142a ona do naszego domu, poniewa\u017c oboje jej rodzice s\u0105 alkoholikami. By\u0107 mo\u017ce jest to jeden z powod\u00f3w jej troszk\u0119 wi\u0119kszych k\u0142opot\u00f3w w nauce. Wci\u0105\u017c zastanawiamy si\u0119, jak Lilianie pom\u00f3c. Nie ma osoby, kt\u00f3ra mia\u0142aby tyle czasu, \u017ceby tylko z ni\u0105, powoli i stopniowo, codziennie uczy\u0107 si\u0119 czyta\u0107 i pisa\u0107. W Tupizie nie ma specjalnej szko\u0142y ani klasy, gdzie po troch\u0119 mog\u0142aby i\u015b\u0107 do przodu, i gdzie nie traci\u0142aby czasu na wykonywanie trudnych zada\u0144 trzeciej klasy. Ani nauczyciele, ani psycholog, ani wychowawcy, nie mog\u0105 jak do tej pory podj\u0105\u0107 \u017cadnej decyzji. A Liliana, rado\u015bnie wyci\u0105gaj\u0105c zeszyty i cierpliwie wys\u0142uchuj\u0105c wyja\u015bnie\u0144 robi zbyt trudne dla niej zadania.<\/p>\n<p>Po pierwszym naszym spotkaniu i d\u0142ugiej przeprawie z mno\u017ceniem w s\u0142upkach, Liliana z nadziej\u0105 w g\u0142osie zapyta\u0142a: \u201eDo ilu nauczy mnie pani liczy\u0107?\u201d.<\/p>\n<p><strong>Kr\u00f3tka informacja dotycz\u0105ca szk\u00f3\u0142 wiejskich w Boliwii:<\/strong><\/p>\n<p>W Boliwii wioski wygl\u0105daj\u0105 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c w Polsce. Cz\u0119sto jest to zaledwie kilka skromnych pokrytych glin\u0105 domk\u00f3w z ceg\u0142y, ze strzech\u0105 i klepiskiem w \u015brodku, zagubionych w trudnodost\u0119pnych g\u00f3rach. Zaskakuj\u0105 jedynie niekiedy baterie s\u0142oneczne, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mieszka\u0144cy w okre\u015blonych godzinach mog\u0105 mie\u0107 \u015bwiat\u0142o. W wi\u0119kszo\u015bci wiosek centrum stanowi szko\u0142a, w kt\u00f3rej dzieci z r\u00f3\u017cnych klas ucz\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie w tej samej sali. Uczniowie musz\u0105 niekiedy dochodzi\u0107 do szko\u0142y godzin\u0119 lub dwie, poniewa\u017c mieszkaj\u0105 bardzo daleko. Formacja nauczycieli szk\u00f3\u0142 wiejskich jest oddzielna od przygotowania nauczycieli miejskich. Po zako\u0144czeniu formacji dostaj\u0105 oni przydzia\u0142 do pracy w konkretnej wiosce, gdzie mieszkaj\u0105 i \u017cyj\u0105. Zdarza si\u0119, \u017ce s\u0105 to ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie prowadz\u0105 szko\u0142\u0119. Nie zawsze nauczyciele wiejscy s\u0105 dobrze przygotowani do wykonywania swojej pracy, cz\u0119sto jedyn\u0105 rzecz\u0105 jakiej uczy si\u0119 dzieci s\u0105 podstawy matematyki, pisanie i czytanie, ale problem stanowi ju\u017c samo zrozumienie tekstu. Lekcje odbywaj\u0105 si\u0119 w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim, niekt\u00f3re dzieci m\u00f3wi\u0105ce w domu w quechua lub innym j\u0119zyku india\u0144skim dopiero nabieraj\u0105 znajomo\u015bci j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego. Skromne jest wyposa\u017cenie szk\u00f3\u0142. Zdarza si\u0119, \u017ce dyrektor otrzyma\u0142 od pa\u0144stwa komputer, ale u\u017cywanie go jest niemo\u017cliwe, poniewa\u017c pr\u0105d wytworzony przez baterie s\u0142oneczne starcza jedynie na 10-15 minut funkcjonowania, po czym pr\u0105d si\u0119 ko\u0144czy, ze wzgl\u0119du na brak \u015brodk\u00f3w na utrzymanie baterii.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cele og\u00f3lne: Zapoznanie uczni\u00f3w z realiami nauczania w szkole w boliwijskim mie\u015bcie, zastanowienie si\u0119 nad plusami i minusami szko\u0142y boliwijskiej i polskiej. Cele szczeg\u00f3\u0142owe: &#8211; przypomnienie podstawowych wiadomo\u015bci na temat Boliwii: jej umiejscowienia, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci krajobrazu i klimatu, barw pa\u0144stwowych; &#8211;\u00a0 znalezienie podobie\u0144stw mi\u0119dzy polsk\u0105 a boliwijsk\u0105 szko\u0142\u0105; &#8211;\u00a0 znalezienie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy polsk\u0105 i boliwijsk\u0105 szko\u0142\u0105; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":243,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,18,11,10,30],"tags":[],"class_list":["post-241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ameryka-poludniowa","category-edukacja","category-gimnazjum","category-klasy-4-6","category-konspekt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1722,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions\/1722"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}