{"id":266,"date":"2015-03-11T08:36:24","date_gmt":"2015-03-11T08:36:24","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=266"},"modified":"2015-10-20T09:20:48","modified_gmt":"2015-10-20T09:20:48","slug":"czy-wystarczy-wody-dla-kazdego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/klasy-4-6\/czy-wystarczy-wody-dla-kazdego\/","title":{"rendered":"Czy wystarczy wody dla ka\u017cdego?"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Przedstawienie zagadnienia:<\/strong><\/h2>\n<p>Woda pitna to najbardziej zagro\u017cone dobro naturalne, a zarazem niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania ka\u017cdego cz\u0142owieka na Ziemi. Tymczasem szacuje si\u0119, \u017ce oko\u0142o 884 milion\u00f3w ludzi nie ma dost\u0119pu do czystej wody, z czego 3% z nich \u017cyje w Europie, 38% w Afryce, a najwi\u0119kszy ich odsetek jest w Azji, gdzie niedob\u00f3r wody pitnej wynosi on a\u017c 53%. Przeci\u0119tnie mieszka\u0144cy Europy zu\u017cywaj\u0105 ok. 200 litr\u00f3w wody dziennie, podczas gdy mieszka\u0144cy Afryki zaledwie 10 litr\u00f3w. Zasoby wodne w krajach Globalnego Po\u0142udnia s\u0105 uzale\u017cnione od gospodarki kraj\u00f3w ju\u017c rozwini\u0119tych. Brak wody jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn powi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 przepa\u015bci pomi\u0119dzy krajami rozwini\u0119tymi, a rozwijaj\u0105cymi si\u0119. Wielu ludzi nie jest tego \u015bwiadomych, zu\u017cywaj\u0105c olbrzymie ilo\u015bci wody pitnej, do prania, gotowania czy k\u0105pieli. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowych zasob\u00f3w czystej wody zu\u017cywana jest przez rolnictwo, kt\u00f3rego systemy nawadniaj\u0105ce nie s\u0105 na tyle usprawnione, aby w pe\u0142ni wykorzystywa\u0107 zasoby wodne, przez co du\u017ca ich cz\u0119\u015b\u0107 jest marnotrawiona. Tymczasem jedna \u00f3sma mieszka\u0144c\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata cierpi z powodu pragnienia i chor\u00f3b wywo\u0142anych spo\u017cywaniem zanieczyszczonej wody. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 dzieci, kt\u00f3rych organizm nie jest jeszcze na tyle silny, aby m\u00f3c broni\u0107 si\u0119 przed czynnikami chorobotw\u00f3rczymi.<\/p>\n<h2><strong>Cel zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n<p>Zapoznanie uczni\u00f3w ze \u017ar\u00f3d\u0142ami wody oraz zr\u00f3\u017cnicowanym dost\u0119pem do czystej wody pitnej.<\/p>\n<h2><strong>Metody:<\/strong><\/h2>\n<p>dyskusja, prezentacja multimedialna, do\u015bwiadczenie, praca plastyczna<\/p>\n<h2><strong>\u015arodki:<\/strong><\/h2>\n<p>mapa \u015bwiata, du\u017cy arkusz papieru, flamastry, kredki, no\u017cyczki, karteczki samoprzylepne, trzy szklanki, szablony kropel, butelka plastikowa, obrazki<\/p>\n<h2><strong>Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n<h2>1<strong>. Wprowadzenie<\/strong><\/h2>\n<p>Nauczyciel przedstawia uczniom temat zaj\u0119\u0107: Czy wystarczy wody dla ka\u017cdego? Wyja\u015bnia, \u017ce b\u0119d\u0105 odkrywa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a wody oraz dowiedz\u0105 si\u0119, jak zr\u00f3\u017cnicowany jest dost\u0119p do wody w r\u00f3\u017cnych rejonach \u015bwiata.<\/p>\n<h2>2. <strong>Woda na co dzie\u0144<\/strong><\/h2>\n<p>Nauczyciel zapisuje na du\u017cym arkuszu papieru has\u0142o \u201eWoda\u201d. Rozdaje uczniom ma\u0142e karteczki samoprzylepne (post &#8211; it) i prosi, by w formie rysunku uczniowie odpowiedzieli na pytanie: kiedy u\u017cywamy wody? Po wykonanej pracy, uczniowie przyklejaj\u0105 karteczki wok\u00f3\u0142 zapisanego uprzednio has\u0142a. Nauczyciel wraz z uczniami wymienia przedstawione na karteczkach pomys\u0142y. (Opcjonalnie: uczniowie, zamiast rysowa\u0107, zapisuj\u0105 odpowiedzi na arkuszu papieru wok\u00f3\u0142 has\u0142a). Prowadz\u0105cy podsumowuje, \u017ce woda jest nam niezb\u0119dna do prawid\u0142owego funkcjonowania przez ca\u0142y dzie\u0144.<\/p>\n<h2>3.<strong> Gdzie szuka\u0107 wody?<\/strong><\/h2>\n<p>Nauczyciel prezentuje uczniom map\u0119 \u015bwiata. Nast\u0119pnie pyta, w kt\u00f3rych miejscach na mapie znajduj\u0105 si\u0119 wody, a kt\u00f3re zajmuje l\u0105d, po czym wskazuje na mapie oceany, morza, jeziora i rzeki.<br \/>\nProwadz\u0105cy ustawia przed uczniami trzy szklanki z wod\u0105. Pierwsza szklanka z wod\u0105 zabrudzon\u0105 (np. piaskiem, farb\u0105, b\u0142otem); druga szklanka z wod\u0105 osolon\u0105; trzecia szklanka z czyst\u0105 wod\u0105. Zadaje uczniom pytanie: z kt\u00f3rej szklanki chcecie napi\u0107 si\u0119 wody i dlaczego? Nauczyciel wyja\u015bnia, \u017ce w wielu miejscach na \u015bwiecie mieszka\u0144cy, cho\u0107 maj\u0105 du\u017co wody, to jest to woda niezdatna do picia. Wiele rzek w Ameryce Po\u0142udniowej, a w przypadku Afryki, ocean\u00f3w j\u0105 otaczaj\u0105cych, jest silnie zanieczyszczona, dlatego miejscowa ludno\u015b\u0107 nie mo\u017ce korzysta\u0107 z tych \u017ar\u00f3de\u0142 wody.Wskazuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c na map\u0119 m\u00f3wi, \u017ce najwi\u0119cej wody pitnej ma Ameryka P\u00f3\u0142nocna i Europa, a najmniej Azja, a zaraz po niej Afryka.<br \/>\nDzieci otrzymuj\u0105 szablony kropel r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 wyci\u0105\u0107 i pokolorowa\u0107 na niebiesko, a nast\u0119pnie przyklejaj\u0105 krople \u2013 w zale\u017cno\u015bci od zasob\u00f3w wodnych \u2013 na poszczeg\u00f3lne regiony \u015bwiata, na mapie \u015bwiata wy\u015bwietlonej lub wywieszonej. Ma\u0142e krople na rejony o ma\u0142ych zasobach, a du\u017ce krople na rejony o najwi\u0119kszych zasobach wodnych.<\/p>\n<h2>4. <strong>Nie ma wody<\/strong><\/h2>\n<p>Nauczyciel przedstawia uczniom obrazki dotycz\u0105ce r\u00f3\u017cnych przyczyn problemu z dost\u0119pem do wody. Nast\u0119pnie zadaje pytanie: dlaczego niekt\u00f3rzy ludzie nie maj\u0105 wody do picia? Po ka\u017cdorazowym wy\u015bwietleniu rysunku, dzieci wymieniaj\u0105 pow\u00f3d braku wody, a nauczyciel uzupe\u0142nia o podstawowe informacje.<br \/>\nOdpowiedzi:<br \/>\nRys. susza \u2013 w wielu miejscach w Afryce s\u0105 rejony, gdzie woda szybko wyparowuje<br \/>\nRys. pow\u00f3d\u017a \u2013 zalegaj\u0105ca woda blokuje studzienki, kt\u00f3re j\u0105 odprowadzaj\u0105, co przyczynia si\u0119 do rozwoju bakterii. Przez to woda staje si\u0119 niezdatna do picia.<br \/>\nRys. zanieczyszczenie \u015brodowiska \u2013 nawozy sp\u0142ywaj\u0105ce do jezior lub rzek z p\u00f3l uprawnych powoduj\u0105 silne zanieczyszczenie wody.<br \/>\nRys. odleg\u0142o\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a wody od miejsca zamieszkania \u2013 w wielu rejonach Azji i Afryki studnie, rzeki czy inne zbiorniki wodne s\u0105 oddalone cz\u0119sto nawet o kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w.<\/p>\n<h2>5. <strong>Szanuj wod\u0119!<\/strong><\/h2>\n<p>Nauczyciel prezentuje plastikow\u0105 butelk\u0119 z dziurk\u0105, nape\u0142nion\u0105 wod\u0105. Odwraca j\u0105 do g\u00f3ry dnem i pokazuje uczniom wyciekaj\u0105c\u0105 wod\u0119. Po wykonanej prezentacji wyja\u015bnia, \u017ce wody szybko ubywa, dlatego nale\u017cy j\u0105 szanowa\u0107. M\u00f3wi uczniom, \u017ce zostawianie niedokr\u0119conego kranu, z kt\u00f3rego kapie woda, niepotrzebne jej wylewanie np. d\u0142ugie k\u0105piele, przyczyniaj\u0105 si\u0119 do ubywania wody na \u015bwiecie.<\/p>\n<h2>6. <strong>Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n<p>Nauczyciel, podsumowuj\u0105c zaj\u0119cia, zadaje uczniom pytania:<br \/>\nCzy oszcz\u0119dzanie wody jest konieczne? Je\u015bli tak, to dlaczego?<br \/>\nJak mo\u017cemy oszcz\u0119dza\u0107 wod\u0119?<br \/>\nCzy woda jest nam potrzebna? Je\u015bli tak, to dlaczego?<\/p>\n<h2><strong>Przyk\u0142adowe odpowiedzi:<\/strong><\/h2>\n<p>Tak, jest konieczne, poniewa\u017c nieoszcz\u0119dne gospodarowanie zasobami wodnymi wp\u0142ywa po\u015brednio na ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnej wody pitnej w innych rejonach \u015bwiata. Zatem nasze dzia\u0142ania maj\u0105 wp\u0142yw na \u017cycie ludzi na innych kontynentach.<br \/>\nOszcz\u0119dzanie wody mo\u017ce polega\u0107 m.in. na ka\u017cdorazowym zakr\u0119caniu kranu podczas mycia z\u0119b\u00f3w, zu\u017cywaniu tylko takiej ilo\u015bci wody, jakiej j naprawd\u0119 potrzebujemy.<br \/>\nCz\u0142owiek potrzebuje wody do \u017cycia. D\u0142ugotrwa\u0142y jej brak jest przyczyn\u0105 chor\u00f3b, a nawet \u015bmierci wielu ludzi na \u015bwiecie. Dla ro\u015blin niedob\u00f3r lub brak wody jest silnie odczuwalny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przedstawienie zagadnienia: Woda pitna to najbardziej zagro\u017cone dobro naturalne, a zarazem niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania ka\u017cdego cz\u0142owieka na Ziemi. Tymczasem szacuje si\u0119, \u017ce oko\u0142o 884 milion\u00f3w ludzi nie ma dost\u0119pu do czystej wody, z czego 3% z nich \u017cyje w Europie, 38% w Afryce, a najwi\u0119kszy ich odsetek jest w Azji, gdzie niedob\u00f3r wody pitnej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":267,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,26,24,10,30,17,19,14],"tags":[],"class_list":["post-266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afryka","category-ameryka-poludniowa","category-azja","category-klasy-4-6","category-konspekt","category-prawa-czlowieka","category-srodowisko","category-ubostwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=266"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1730,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266\/revisions\/1730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}