{"id":269,"date":"2015-03-11T08:45:46","date_gmt":"2015-03-11T08:45:46","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=269"},"modified":"2015-10-20T09:19:47","modified_gmt":"2015-10-20T09:19:47","slug":"czym-jest-sprawiedliwy-handel-fair-trade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/liceum\/czym-jest-sprawiedliwy-handel-fair-trade\/","title":{"rendered":"Czym jest Sprawiedliwy Handel (Fair Trade)?"},"content":{"rendered":"

Przedstawienie zagadnienia:<\/strong><\/h2>\n

Fair Trade (FT), czyli Sprawiedliwy Handel (SH), to forma pomocy rozwojowej realizowanej z udzia\u0142em konsument\u00f3w przez organizacje pozarz\u0105dowe i przedsi\u0119biorstwa, na rzecz spo\u0142eczno\u015bci drobnych producent\u00f3w i pracownik\u00f3w z kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia. Do standard\u00f3w SH nale\u017c\u0105: gwarantowane ceny minimalne, premie na inwestycje rozwojowe dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, przedp\u0142aty i d\u0142ugoterminowe umowy. Wykluczone jest stosowanie procedur niedemokratycznych, dyskryminacja, praca dzieci i niewolnicza oraz niszczenie \u015brodowiska. Anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w t\u0119 aktywno\u015b\u0107, odwiedzaj\u0105c strony internetowe, czytaj\u0105c publikacje po\u015bwi\u0119cone FT, zr\u00f3wnowa\u017conemu rozwojowi i odpowiedzialnej konsumpcji mamy szans\u0119 budowa\u0107 w\u0142asn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i etyczne podej\u015bcie do codziennych decyzji zakupowych. Dzi\u0119ki temu, stoj\u0105c przy sklepowej p\u00f3\u0142ce, nie mamy w\u0105tpliwo\u015bci jakiego dokona\u0107 wyboru aby wesprze\u0107 drobnych wytw\u00f3rc\u00f3w z kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia. Dlaczego warto podj\u0105\u0107 temat sprawiedliwego handlu z uczniami? Tematyka Sprawiedliwego Handlu umo\u017cliwia poznanie obowi\u0105zk\u00f3w obywatelskich z perspektywy globalnej i jest dobrym punktem wyj\u015bcia do dyskusji o szerzeniu sprawiedliwo\u015bci na \u015bwiecie. Nauka o sprawiedliwym handlu zwraca uwag\u0119 uczni\u00f3w na problemy innych ludzi, uczy empatii oraz zach\u0119ca do krytycznego i konstruktywnego my\u015blenia na temat zasad rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem ekonomii. Jednocze\u015bnie u\u015bwiadamia mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywania na procesy ekonomiczne, zach\u0119ca do podejmowania dzia\u0142a\u0144 i ponoszenia za nie odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Cel zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n

Zapoznanie uczni\u00f3w z poj\u0119ciem Sprawiedliwego Handlu i jego podstawowymi zasadami, uwra\u017cliwienie uczni\u00f3w na problem r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy Globaln\u0105 P\u00f3\u0142noc\u0105 a Globalnym Po\u0142udniem oraz zach\u0119cenie do podejmowania odpowiedzialnych dzia\u0142a\u0144 i decyzji.<\/p>\n

Metody:<\/strong><\/h2>\n

plakat, dyskusja<\/p>\n

\u015arodki:<\/strong><\/h2>\n

zestaw nazw pa\u0144stw (za\u0142\u0105cznik 1-nale\u017cy skserowa\u0107 i poci\u0105\u0107 tak, aby na ka\u017cdego ucznia przypada\u0142a jedna nazwa pa\u0144stwa), znak Fair Trade (za\u0142\u0105cznik 2), arkusze formatu A3, markery, flamastry, karteczki samoprzylepne z napisami 50%, 25%, 13%, 11% i 1%, magnesy lub guma samoprzylepna<\/p>\n

Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n

1. Wprowadzenie<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel przedstawia uczniom temat zaj\u0119\u0107: Sprawiedliwy Handel i wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci spo\u0142eczne.<\/p>\n

2. Globalna P\u00f3\u0142noc \u2013 Globalne Po\u0142udnie<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel zapisuje na tablicy dwa poj\u0119cia: Globalna P\u00f3\u0142noc i Globalne Po\u0142udnie, dziel\u0105c tablic\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci. Zadaniem uczni\u00f3w b\u0119dzie umieszczenie nazwy pa\u0144stwa w odpowiedniej cz\u0119\u015bci tablicy. Nauczyciel rozdaje ka\u017cdemu uczniowi kartk\u0119 z nazw\u0105 pa\u0144stwa (za\u0142\u0105cznik 1), uczniowie umieszczaj\u0105 kartki na tablicy.
\nNauczyciel wyja\u015bnia uczniom oba poj\u0119cia, po czym wsp\u00f3lnie z grup\u0105 sprawdza, czy wszystkie odpowiedzi s\u0105 poprawne.
\nGlobalne Po\u0142udnie \u2013 pa\u0144stwa Globalnego Po\u0142udnia, inaczej kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119, zwane jeszcze czasem b\u0142\u0119dnie Krajami Trzeciego \u015awiata. Ta ostatnia nazwa, po pierwsze, ma charakter pejoratywny i deprecjonuj\u0105cy, po drugie, jest historycznie niepoprawna. Nawi\u0105zuje ona bowiem do podzia\u0142u \u015bwiata z okresu Zimnej Wojny na mocarstwa Zachodu, Wschodu oraz tzw. Trzeci \u015awiat, czyli obszary, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 poza tymi blokami. Dzi\u015b poj\u0119cie Globalne Po\u0142udnie jest okre\u015bleniem geograficzno-ekonomicznym. Kraje o najni\u017cszym wska\u017aniku ub\u00f3stwa \u2013 tzw. HDI (Human Developement Index), gdzie mieszka\u0144cy \u017cyj\u0105 w najgorszych warunkach \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 na po\u0142udniu globu (Afryka, Ameryka Po\u0142udniowa i Azja).
\nGlobalna P\u00f3\u0142noc \u2013 kraje po\u0142o\u017cone g\u0142\u00f3wnie na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. G\u0142\u00f3wnym wyznacznikiem jest jednak rozw\u00f3j ekonomiczny, kt\u00f3ry przejawia si\u0119 w wy\u017cszym ni\u017c w przypadku Globalnego Po\u0142udnia poziomie \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w P\u00f3\u0142nocy jest pod wp\u0142ywem tzw. kultury Zachodu i w nast\u0119pstwie globalizacji ujednolica si\u0119 kulturowo, podczas gdy w krajach Globalnego Po\u0142udnia o wiele mocniej widoczne jest zr\u00f3\u017cnicowanie kultur. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce cho\u0107 Australia le\u017cy na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej, to pod wzgl\u0119dem rozwoju zaliczamy j\u0105 do kraj\u00f3w Globalnej P\u00f3\u0142nocy. Kraje Globalnej P\u00f3\u0142nocy i Globalnego Po\u0142udnia, cho\u0107 z pozoru stanowi\u0105 dwa odr\u0119bne \u015bwiaty, s\u0105 nawzajem od siebie zale\u017cne. Globalna P\u00f3\u0142noc nieustannie korzysta z produkt\u00f3w i zasob\u00f3w naturalnych znajduj\u0105cych si\u0119 na Po\u0142udniu. Z kolei Globalne Po\u0142udnie nadal mocno zale\u017cne jest od pomocy ze strony kraj\u00f3w rozwini\u0119tych.<\/p>\n

GLOBALNE PO\u0141UDNIE
\nChiny
\nZambia
\nBoliwia
\nPeru
\nTajlandia
\nPapua Nowa Gwinea
\nTajwan
\nAngola
\nTanzania
\nIndie<\/p>\n

GLOBALNA P\u00d3\u0141NOC
\nNorwegia
\nAustralia
\nNiemcy
\nKanada
\nStany Zjednoczone
\nPolska
\nW\u0142ochy
\nEstonia
\nPortugalia
\nBo\u015bnia<\/p>\n

3. Sprawiedliwy Handel w praktyce \u2013 gra symulacyjna<\/strong><\/h2>\n

KROK 1 \u2013 PRODUKCJA SPODNI
\nNauczyciel dzieli klas\u0119 na 4-osobowe grupy. Ka\u017cdej z nich daje karton formatu A3. Na kartonach uczniowie rysuj\u0105 par\u0119 spodni (na ca\u0142\u0105 stron\u0119). Nast\u0119pnie ka\u017cda grupa otrzymuje komplet pi\u0119ciu kar- teczek z napisanymi procentami: jedna liczba to jedna karteczka: 50%, 25%, 13%, 11%, 1%.<\/p>\n

KROK 2 – PODZIA\u0141 DOCHOD\u00d3W
\nNauczyciel prosi, by uczniowie wyci\u0119li narysowane spodnie i poci\u0119li je (\u201ena oko\u201d) na kawa\u0142ki d\u0142ugo\u015bci odpowiadaj\u0105cej nast\u0119puj\u0105cym procentowym warto\u015bciom: 50%, 25%, 13%, 11% 1% i przyczepili karteczki z procentami do odpowiednich kawa\u0142k\u00f3w spodni. Warto\u015bci te symbolizuj\u0105 podzia\u0142 koszt\u00f3w wykorzystywanych na poszczeg\u00f3lne etapy produkcji i sprzeda\u017cy spodni: reklam\u0119, doch\u00f3d sklepu\/firmy, wynagrodzenie robotnik\u00f3w szyj\u0105cych spodnie, materia\u0142 i eksploatacj\u0119 maszyn oraz transport i podatki.
\nKolejnym zadaniem uczni\u00f3w jest przyporz\u0105dkowanie do kawa\u0142k\u00f3w spodni poni\u017cszych element\u00f3w tak, aby pokazywa\u0142y jaki procent ceny pary spodni stanowi\u0105:
\n– reklama
\n– doch\u00f3d sklepu\/firmy
\n– wynagrodzenie robotnik\u00f3w szyj\u0105cych spodnie
\n– materia\u0142 i eksploatacja maszyn
\n– transport i podatki<\/p>\n

KROK 3 \u2013 JAK JEST NAPRAWD\u0118?
\nKiedy grupy sko\u0144cz\u0105 uk\u0142ada\u0107 etykiety, nauczyciel przedstawia w\u0142a\u015bciwy podzia\u0142 koszt\u00f3w:
\n– doch\u00f3d sklepu\/firmy – 50%
\n– reklama – 25%
\n– materia\u0142 i eksploatacja maszyn – 13%
\n– transport i podatki – 11%
\n– wynagrodzenie robotnik\u00f3w szyj\u0105cych spodnie \u2013 1%<\/p>\n

KROK 4 – PODSUMOWANIE
\nNauczyciel zwraca uwag\u0119 uczni\u00f3w, jak ma\u0142y procent ceny spodni stanowi\u0105 pensje pracownik\u00f3w fabryki. Nauczyciel przytacza kilka fakt\u00f3w:
\nW fabrykach odzie\u017cowych w Bangladeszu kobiety pracuj\u0105 dziennie 11 godzin, maj\u0105 wolne tylko jedn\u0105 niedziel\u0119 w miesi\u0105cu i 3 dni urlopu w roku.
\nPracownicy fabryk w Chinach zarabiaj\u0105 poni\u017cej p\u0142acy minimalnej: ok. 1 dolara dziennie.
\nW chi\u0144skich fabrykach brak regulaminu pracy i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, powszechna jest niewolnicza praca dzieci.
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: stowarzyszeniecivitas.org<\/p>\n

4. Sprawiedliwy Handel w naszej codzienno\u015bci<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel pyta uczni\u00f3w czy my, mieszka\u0144cy bogatszej cz\u0119\u015bci globu, mamy jakikolwiek wp\u0142yw na popraw\u0119 sytuacji materialnej mieszka\u0144c\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia. Jakie znaczenie maj\u0105 nasze codzienne wybory?
\nPrzyk\u0142adowe odpowiedzi:
\nOgromne znaczenie ma \u015bwiadoma konsumpcja – wybieranie lokalnych sklep\u00f3w b\u0105d\u017a producent\u00f3w, kupowanie towar\u00f3w wyprodukowanych w Polsce, unikanie kupowania produkt\u00f3w pochodz\u0105cych z kraj\u00f3w znanych z brutalnego \u0142amania praw cz\u0142owieka, zaprzestanie zakupu wyrob\u00f3w testowanych na zwierz\u0119tach, wybieranie produkt\u00f3w posiadaj\u0105cych certyfikat Sprawiedliwego Handlu i rolnictwa ekologicznego, kupowanie towar\u00f3w w opakowaniu przyjaznym dla \u015brodowiska.<\/p>\n

5. Promujemy ide\u0119 Sprawiedliwego Handlu<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel wyja\u015bnia uczniom na czym polega Sprawiedliwy Handel (zobacz informacje zawarte w przedstawieniu tematu). Nast\u0119pnie prosi uczni\u00f3w o wymy\u015blenie has\u0142a i grafiki promuj\u0105cej Sprawiedliwy Handel. Na koniec pokazuje og\u00f3lnie uznany znak Fair Trade (za\u0142\u0105cznik 2).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przedstawienie zagadnienia: Fair Trade (FT), czyli Sprawiedliwy Handel (SH), to forma pomocy rozwojowej realizowanej z udzia\u0142em konsument\u00f3w przez organizacje pozarz\u0105dowe i przedsi\u0119biorstwa, na rzecz spo\u0142eczno\u015bci drobnych producent\u00f3w i pracownik\u00f3w z kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia. Do standard\u00f3w SH nale\u017c\u0105: gwarantowane ceny minimalne, premie na inwestycje rozwojowe dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, przedp\u0142aty i d\u0142ugoterminowe umowy. Wykluczone jest stosowanie procedur […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,25,26,27,24,18,28,30,5,17,14],"tags":[],"class_list":["post-269","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afryka","category-ameryka-polnocna","category-ameryka-poludniowa","category-australia-i-oceania","category-azja","category-edukacja","category-europa","category-konspekt","category-liceum","category-prawa-czlowieka","category-ubostwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1729,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions\/1729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}