{"id":300,"date":"2015-03-11T10:20:33","date_gmt":"2015-03-11T10:20:33","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=300"},"modified":"2015-10-20T09:37:17","modified_gmt":"2015-10-20T09:37:17","slug":"indianie-w-dobie-globalizacji-procesy-globalne-oraz-ich-konsekwencje-wsrod-indian-ameryki-polnocnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/liceum\/indianie-w-dobie-globalizacji-procesy-globalne-oraz-ich-konsekwencje-wsrod-indian-ameryki-polnocnej\/","title":{"rendered":"Indianie w dobie globalizacji \u2013 procesy globalne oraz ich konsekwencje w\u015br\u00f3d Indian Ameryki P\u00f3\u0142nocnej"},"content":{"rendered":"

Cel g\u0142\u00f3wny:<\/strong><\/h2>\n

Pog\u0142\u0119bienie wiedzy na temat proces\u00f3w globalnych oraz ich wp\u0142ywu na \u017cycie tradycyjnych spo\u0142ecze\u0144stw na przyk\u0142adzie Indian z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n

Cele szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/h2>\n

Po zako\u0144czeniu zaj\u0119\u0107 ucze\u0144:
\n– posiada wiedz\u0119 na temat tradycyjnej kultury Indian Ameryki P\u00f3\u0142nocnej;
\n– zna realia \u017cycia dzisiejszych Indian;
\n– potrafi oceni\u0107 obecn\u0105 sytuacj\u0119 plemion india\u0144skich, zdefiniowa\u0107 podstawowe problemy, oraz wskaza\u0107 szanse i zagro\u017cenia;
\n– umie wyja\u015bni\u0107 poj\u0119cie globalizacja, wymieni\u0107 jego przyczyny i skutki;
\n– wyra\u017ca w\u0142asn\u0105 opini\u0119 na temat wad i zalet proces\u00f3w globalnych.<\/p>\n

\u015arodki:<\/strong><\/h2>\n

teksty informuj\u0105ce o \u017cyciu wsp\u00f3\u0142czesnych Indian w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, tabela analizy SWOT<\/p>\n

Metody:<\/strong><\/h2>\n

dyskusja, praca z tekstem, analiza SWOT, tworzenie definicji<\/p>\n

Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n

1. Przywitanie<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel informuje, \u017ce na zaj\u0119ciach uczniowie pog\u0142\u0119bi\u0105 swoj\u0105 wiedz\u0119 na temat wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia Indian oraz mo\u017cliwo\u015bci i zagro\u017ce\u0144, jakie niesie im dzisiejsza cywilizacja.<\/p>\n

2. Wprowadzenie<\/strong><\/h2>\n

Uczestnicy dobieraj\u0105 si\u0119 parami. Ka\u017cda para wymy\u015bla 3 pytania dotycz\u0105ce kultury i historii Indian, na podstawie informacji, kt\u00f3re uczniowie zdobyli podczas zaj\u0119\u0107 w Parku Edukacji Rozwojowej. Nast\u0119pnie ka\u017cda para wymienia si\u0119 pytaniami z kolegami z s\u0105siedniej \u0142awki. Po napisaniu odpowiedzi na pytania otrzymane od koleg\u00f3w, nast\u0119puje ponowna wymiana, tak aby tw\u00f3rcy pyta\u0144 mogli sprawdzi\u0107, czy koledzy poprawnie odpowiedzieli na wymy\u015blone przez nich pytania. Warto w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce wiele dzisiejszych problem\u00f3w Indian ma swoje korzenie w przesz\u0142o\u015bci. Historia Indian w du\u017cej mierze \u0142\u0105czy si\u0119 z utrat\u0105 ziem i walk\u0105 o jej odzyskanie. Starcia te trwaj\u0105 do dzisiaj.<\/p>\n

3. Globalizacja \u2013 co to takiego?<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel prosi uczni\u00f3w o to, aby w kilkuosobowych grupach stworzyli w\u0142asn\u0105 definicj\u0119 s\u0142owa globalizacja, oraz spr\u00f3bowali poda\u0107 jej przyk\u0142ady. Ka\u017cda grupa zapisuje swoj\u0105 definicj\u0119 i przykleja na tablicy. Nast\u0119pnie uczniowie wsp\u00f3lnie wybieraj\u0105 jedn\u0105 z propozycji, kt\u00f3ra jest najbli\u017csza prawdy, a nauczyciel uzupe\u0142nia informacje. Uczniowie szukaj\u0105 pozytywnych i negatywnych przyk\u0142ad\u00f3w przejaw\u00f3w globalizacji.<\/p>\n

4. Obecna sytuacja Indian \u2013 analiza SWOT<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel dzieli uczni\u00f3w na grupy. Ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142 dostaje teksty dotycz\u0105ce wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia Indian w USA oraz tabel\u0119 analizy SWOT. Nauczyciel wyja\u015bnia, jak na podstawie tekst\u00f3w nale\u017cy wype\u0142ni\u0107 tabel\u0119. Po sko\u0144czeniu zadania ka\u017cda grupa prezentuje na forum klasy wypracowane przez siebie rozwi\u0105zanie. Analiza SWOT to metoda, kt\u00f3ra pozwala uporz\u0105dkowa\u0107 informacje, znale\u017a\u0107 pozytywne i negatywne aspekty danego zjawiska, oraz oceni\u0107 szanse i zagro\u017cenia na przysz\u0142o\u015b\u0107. Tabel\u0119 nale\u017cy wype\u0142ni\u0107 zgodnie z oznaczeniami<\/p>\n

S (Strengths) \u2013 mocne strony: pozytywne elementy wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia Indian, co uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107, jak poprawi\u0142a si\u0119 ich sytuacja dzi\u0119ki zmianom cywilizacyjnym.<\/p>\n

W (Weaknesses) \u2013 s\u0142abe strony: wszystkie problemy wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, z kt\u00f3rymi musz\u0105 si\u0119 zmaga\u0107 tradycyjne plemiona india\u0144skie.<\/p>\n

O (Opportunities) \u2013 szanse: wszystko to, co stwarza dla Indian szanse zmiany na lepsze.<\/p>\n

T (Threats) \u2013 zagro\u017cenia: wszystko to, co stwarza dla Indian niebezpiecze\u0144stwo niekorzystnej zmiany.<\/p>\n

Mocne i s\u0142abe strony uczniowie wypisuj\u0105 z za\u0142\u0105czonych tekst\u00f3w, natomiast szanse i zagro\u017cenia staraj\u0105 si\u0119 wymy\u015bli\u0107 na podstawie samodzielnej analizy zdobytych informacji.<\/p>\n

5. Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n

Na podstawie zaprezentowanych przez uczni\u00f3w tabel nauczyciel moderuje dyskusj\u0119:
\nJak wygl\u0105da sytuacja wsp\u00f3\u0142czesnych Indian w USA?
\nCzy obecn\u0105 sytuacj\u0119 Indian mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do tej z poprzednich wiek\u00f3w?
\nJaki wyb\u00f3r maj\u0105 Indianie?
\nJak i dlaczego powinni post\u0105pi\u0107? Jak globalizacja wp\u0142ywa na proces asymilacji
\ni zachowania w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci i kultury?<\/p>\n

Za\u0142\u0105cznik:<\/strong><\/h2>\n

1. \u017bycie Indian w epoce globalizacji<\/strong><\/p>\n

Roberta Mirabal, india\u0144ski piosenkarz, zdobywca wielu nagr\u00f3d muzycznych, cz\u0119sto w swoich tekstach m\u00f3wi o spotkaniach india\u0144skiej tradycji z realiami wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. S\u0142owa piosenki Navajo Fires: (…)po drugiej stronie jest \u015bwiat, po kt\u00f3rym chodz\u0119, gdzie jest taniec i j\u0119zyk, muzyka, religia i sztuka, \u015bwi\u0105tynie szaman\u00f3w i g\u0142osy z gwiazd. I jest inny \u015bwiat \u2013 pe\u0142en zamieszania, wielu komputer\u00f3w, wielu samochod\u00f3w i telefon\u00f3w, tak bardzo chaotyczny, ale te\u017c go potrzebujemy(…) W wi\u0119kszo\u015bci rezerwat\u00f3w Indianie \u017cyj\u0105 z turystyki. Posiadaj\u0105 kasyna i salony gry w bingo, organizuj\u0105 walki aligator\u00f3w, co gwarantuje im zysk i zapewnia godziwe standardy \u017cycia. Z dochod\u00f3w z gier hazardowych op\u0142acane s\u0105 india\u0144skie instytucje publiczne, takie jak szpitale i szko\u0142y oraz wykupywane s\u0105 utracone ziemie. Kasyna s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015brodkiem walki z bezrobociem, co wida\u0107 na przyk\u0142adzie plemienia Oneid\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rego stopie\u0144 bezrobocia znacznie si\u0119 zmniejszy\u0142 Z kolei plemi\u0119 Irokez\u00f3w przedstawi\u0142o plan, w my\u015bl kt\u00f3rego dochody z india\u0144skich kasyn mia\u0142yby polepszy\u0107 stan gospodarki w stanie Nowy Jork, w zwi\u0105zku z czym gubernator tego stanu wyda\u0142 zgod\u0119 na otwarcie sze\u015bciu kasyn. Jednak taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 ma r\u00f3wnie\u017c ujemny wp\u0142yw na tradycyjne \u017cycie Indian: praca na nocne zmiany zaburza \u017cycie rodzinne, a przez wysoki stopie\u0144 asymilacji plemiona zatrac\u0105 swoj\u0105 kultur\u0119, warto\u015bci i wierzenia. India\u0144ski hazard jest tak\u017ce powodem wielu spor\u00f3w politycznych mi\u0119dzy plemionami a w\u0142adzami stanowymi, kt\u00f3re obawiaj\u0105 si\u0119 india\u0144skiego wzrostu dochod\u00f3w i utraty ziemi, kt\u00f3ra w momencie zakupu jej przez Indian nie b\u0119dzie ju\u017c podlega\u0107 systemowi stanowych podatk\u00f3w i zarz\u0105dze\u0144. W obawie przed konkurencj\u0105 wiele miast jest wrogo nastawiona do india\u0144skiego biznesu. Obecnie, Indianie stanowi\u0105 ok. 8% populacji USA. P\u0142ac\u0105 oni podatki jak inni obywatele USA, maj\u0105 te\u017c prawo g\u0142osowa\u0107 zar\u00f3wno w g\u0142osowaniach stanowych jak i lokalnych oraz wyborach plemiennych. Rdzenni mieszka\u0144cy Ameryki P\u00f3\u0142nocnej maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c prawo do zak\u0142adania biur publicznych i kandydowania do pe\u0142nienia stanowisk. Wielu Indian w\u0142\u0105cza si\u0119 w polityk\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych. \u201eJe\u015bli nie zwr\u00f3cisz si\u0119 ku polityce, polityka zwr\u00f3ci si\u0119 do Ciebie\u201d- g\u0142osi\u0142o has\u0142o wyborcze z 2000 roku. Oko\u0142o 85% g\u0142osuj\u0105cych w\u00f3wczas w wyborach Indian popar\u0142o demokrat\u00f3w. Plemiona india\u0144skie posiadaj\u0105 obecnie 2,3% z w\u0142asnej ziemi. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w plemiennych jest dzier\u017cawiona w ich imieniu przez rz\u0105d federalny. Nie istnieje \u017cadne prawo, kt\u00f3re zezwala\u0142oby plemieniu sprzeda\u0107 swoje ziemie. Indywidualni Indianie zarz\u0105dzaj\u0105 dzier\u017cawion\u0105 ziemi\u0105, kt\u00f3r\u0105 sprzeda\u0107 mog\u0105 tylko za zgod\u0105 Wydzia\u0142u Spraw Wewn\u0119trznych lub jego reprezentant\u00f3w. Indianie wyrazili zgod\u0119 na budow\u0119 kopal\u0144 na swoich terenach, pod warunkiem, \u017ce wcze\u015bniej zostan\u0105 podj\u0119te rozmaite \u015brodki zapobiegawcze, maj\u0105ce nie dopu\u015bci\u0107 do zniszczenia \u015brodowiska. Rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da jednak zupe\u0142nie inaczej. Indian przekupuje si\u0119, oferuj\u0105c im pomoc finansow\u0105 i zatrudnienie, a protestuj\u0105cych zastrasza si\u0119 i aresztuje. Niedawno powsta\u0142 plan stworzenia pi\u0119\u0107dziesi\u0105tego pierwszego stanu USA (stanu Nawaho), zamieszka\u0142ego przez Indian. Zdania samych Indian na ten temat s\u0105 podzielone. Z jednej strony to szansa na otrzymanie tego, co im si\u0119 nale\u017cy i o co walczyli przez d\u0142ugie lata, z drugiej strony, zatwierdzenie ziem Nawah\u00f3w jako stanu USA poci\u0105ga\u0142oby za sob\u0105 wiele zmian, w tym koniecznych zmian w mentalno\u015bci Indian. Wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to m.in. z eksploatacj\u0105 zasob\u00f3w mineralnych (niezb\u0119dn\u0105 do samodzielnego utrzymania si\u0119 stanu).<\/p>\n

Rz\u0105d przyzna\u0142 Indianom prawo do polowania i po\u0142owu ryb na terenach rezerwat\u00f3w. Trwaj\u0105 spory o to, czy rz\u0105d stanowy mo\u017ce te prawa ogranicza\u0107. Stany twierdz\u0105, \u017ce ich interwencja jest niezb\u0119dna, a pozwolenie Indianom na polowania i rybo\u0142\u00f3wstwo poza sezonem i bez limit\u00f3w, szkodzi \u015brodowisku naturalnemu. Plemiona za\u015b uwa\u017caj\u0105, \u017ce polowania i rybo\u0142\u00f3wstwo
\nna ich terenach stanowi cz\u0119\u015b\u0107 ich kultury i samorz\u0105dno\u015bci, a jego \u0142amanie jest naruszeniem ich suwerenno\u015bci. W praktyce chodzi o to, \u017ce sprzeda\u017c licencji jest jednym z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 dochod\u00f3w dla wielu plemion i gdyby stany wprowadzi\u0142y swoje ustalenia, to plemiona by\u0142yby stratne pod wzgl\u0119dem finansowym.<\/p>\n

Kiedy\u015b rz\u0105d USA d\u0105\u017cy\u0142 do likwidacji kultury i j\u0119zyk\u00f3w india\u0144skich. Dzi\u015b sytuacja znacznie si\u0119 polepszy\u0142a. Plemiona maj\u0105 prawo zarz\u0105dzania programami edukacyjnymi i szko\u0142ami w rezerwatach. Obecnie istnieje 120 szk\u00f3\u0142 plemiennych, w tym 32 szko\u0142y wy\u017csze (r\u00f3wnie\u017c uniwersytety). Ponadto pa\u0144stwowe szko\u0142y, do kt\u00f3rych ucz\u0119szczaj\u0105 india\u0144skie dzieci, prowadz\u0105 zaj\u0119cia lekcyjne w dw\u00f3ch j\u0119zykach i zwracaj\u0105 uwag\u0119 na aspekty kulturowe Indian.<\/p>\n

Indianie tworz\u0105 r\u00f3wnie\u017c wiele organizacji maj\u0105cych na celu: reprezentowanie interes\u00f3w Indian, czuwanie nad w\u0142a\u015bciwym przestrzeganiem przys\u0142uguj\u0105cym Indianom praw, propagowanie kultury i tradycji india\u0144skiej, oraz pomoc cz\u0142onkom swoich plemion. Do najbardziej znacz\u0105cych nale\u017c\u0105: AIM American Indian Movement, NCAI The National Congress of American Indians, The National Tribal Chairman\u2019s Association oraz American Indian Youth Council.<\/p>\n

2. Definicja poj\u0119cia globalizacja<\/strong><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Cziomer E., Globalizacja a stosunki mi\u0119dzynarodowe [w:] Zmieniaj\u0105ce si\u0119 przedsi\u0119biorstwo w zmieniaj\u0105cej si\u0119 politycznie Europie, t. 3, red. Wawak T., Krak\u00f3w 2000.<\/p>\n

Globalizacja jest to proces wyst\u0119puj\u0105cy w gospodarce \u015bwiatowej charakteryzuj\u0105cy si\u0119 przede wszystkim nasileniem si\u0119 mobilizacji i przep\u0142ywu d\u00f3br, kapita\u0142\u00f3w i si\u0142y roboczej w skali og\u00f3lno\u015bwiatowej, rozwoju transportu, komunikacji, telekomunikacji oraz szybki przep\u0142yw informacji w mediach. Tej ewolucji gospodarczej towarzysz\u0105 przeobra\u017cenia w sferze spo\u0142ecznej, kulturowej, ustrojowej, politycznej prowadz\u0105ce do konfrontacji i zbli\u017cenia w tym zakresie mi\u0119dzy pa\u0144stwami, narodami, lud\u017ami ca\u0142ego \u015bwiata. Globalizacja ma wi\u0119c sw\u00f3j wymiar gospodarczy i spo\u0142eczny, polityczny i kulturowy. Globalizacja rodzi liczne zagro\u017cenia do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi: utrata suwerenno\u015bci przez obecnie istniej\u0105ce pa\u0144stwa; konflikty wynikaj\u0105ce z kurczenia si\u0119 zasob\u00f3w surowcowych, w tym no\u015bnik\u00f3w energii; nasilenie si\u0119 migracji wewn\u0119trznych i mi\u0119dzynarodowych (\u201enowa w\u0119dr\u00f3wka lud\u00f3w\u201d) z po\u0142udnia na p\u00f3\u0142noc, ze wschodu na zach\u00f3d; katastrofy ekologiczne; wzrost konsumpcji i rozw\u00f3j zorganizowanej przest\u0119pczo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cel g\u0142\u00f3wny: Pog\u0142\u0119bienie wiedzy na temat proces\u00f3w globalnych oraz ich wp\u0142ywu na \u017cycie tradycyjnych spo\u0142ecze\u0144stw na przyk\u0142adzie Indian z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Cele szczeg\u00f3\u0142owe: Po zako\u0144czeniu zaj\u0119\u0107 ucze\u0144: – posiada wiedz\u0119 na temat tradycyjnej kultury Indian Ameryki P\u00f3\u0142nocnej; – zna realia \u017cycia dzisiejszych Indian; – potrafi oceni\u0107 obecn\u0105 sytuacj\u0119 plemion india\u0144skich, zdefiniowa\u0107 podstawowe problemy, oraz wskaza\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":301,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,18,11,30,20,5],"tags":[],"class_list":["post-300","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ameryka-polnocna","category-edukacja","category-gimnazjum","category-konspekt","category-kultura-i-tradycja","category-liceum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1737,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300\/revisions\/1737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}