{"id":347,"date":"2015-03-11T14:15:09","date_gmt":"2015-03-11T14:15:09","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=347"},"modified":"2015-10-20T09:47:16","modified_gmt":"2015-10-20T09:47:16","slug":"od-starozytnosci-do-wspolczesnosci-afryka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/gimnazjum\/od-starozytnosci-do-wspolczesnosci-afryka\/","title":{"rendered":"Od staro\u017cytno\u015bci do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci \u2013 Afryka"},"content":{"rendered":"

Cel g\u0142\u00f3wny:<\/strong><\/h2>\n

Podniesienie \u015bwiadomo\u015bci m\u0142odych ludzi na temat wydarze\u0144 historycznych i sytuacji wsp\u00f3\u0142czesnej w wybranych regionach Afryki.<\/p>\n

\u00a0Cele szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/h2>\n

Po warsztatach ucze\u0144:<\/p>\n

– zna wybrane wydarzenia z historii niekt\u00f3rych region\u00f3w Afryki sprzed okresu kolonizacji;<\/p>\n

– opisuje przebieg kolonializmu;<\/p>\n

– wymienia skutki wynikaj\u0105ce z kolonializmu;<\/p>\n

– opisuje i ocenia wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 sytuacj\u0119 w wybranych krajach afryka\u0144skich.<\/p>\n

\u015arodki:<\/strong><\/h2>\n

atlas geograficzny dla Gimnazjum, teksty na temat wybranych region\u00f3w Afryki<\/p>\n

\u00a0Metody:<\/strong><\/h2>\n

burza m\u00f3zg\u00f3w, praca z tekstem, praca z map\u0105, rozmowa<\/p>\n

Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n
    \n
  1. \n

    \u00a0Przywitanie<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Prowadz\u0105cy podaje kr\u00f3tkie informacje o Salezja\u0144skim Wolontariacie Misyjnym M\u0142odzi \u015awiatu. www.swm.pl<\/p>\n

      \n
    1. \n

      Wprowadzenie<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Nauczyciel wyja\u015bnia temat warsztat\u00f3w, a nast\u0119pnie pyta uczni\u00f3w o skojarzenia zwi\u0105zane z \u201eAFRYK\u0104\u201d. Zgodnie z metod\u0105 burzy m\u00f3zg\u00f3w zapisuje wszystkie odpowiedzi na plakacie albo na tablicy. Nast\u0119pnie na mapie politycznej \u015bwiata prowadz\u0105cy przedstawia podstawowe informacje dotycz\u0105ce Afryki: ukszta\u0142towanie terenu, ro\u015blinno\u015b\u0107 i zwierz\u0119ta, ludno\u015b\u0107 zamieszkuj\u0105c\u0105 kraje Afryki.<\/p>\n

        \n
      1. \n

        Afryka minionych lat<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        Nauczyciel dzieli uczni\u00f3w na cztery grupy. Ka\u017cda grupa dostaje tekst na temat wybranego regionu Afryki. Ich zadaniem jest przedstawienie poszczeg\u00f3lnych historii na plakacie. Poszczeg\u00f3lne grupy prezentuj\u0105 swoj\u0105 prac\u0119, przy czym reszta zapisuje elementy wsp\u00f3lne dla ich kraju.<\/p>\n

          \n
        1. \n

          Afryka dzisiaj<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

          Nauczyciel pyta uczni\u00f3w, jaki wp\u0142yw mia\u0142 kolonializm na \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w Afryki, jak sytuacja wygl\u0105da obecnie, czy du\u017co si\u0119 zmieni\u0142o od czas\u00f3w kolonializmu. W celu analizy sytuacji uczniowie mog\u0105 skorzysta\u0107 z map \u015bwiata, ukazuj\u0105cych Afryk\u0119 na tle innych kontynent\u00f3w. Nauczyciel zwraca szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, na takie tematy, jak: podzia\u0142 polityczny, konflikty zbrojne, wska\u017anik Human Development Index, ro\u015bliny uprawne, surowce naturalne, handel zagraniczny. Jak sytuacja kraj\u00f3w afryka\u0144skich wygl\u0105da w por\u00f3wnaniu do innych region\u00f3w \u015bwiata? Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 takie r\u00f3\u017cnice?<\/p>\n

            \n
          1. \n

            Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<\/ol>\n

            Nauczyciel pyta uczni\u00f3w, jak sami oceniaj\u0105 swoj\u0105 wiedz\u0119 na temat Afryki, czy spotkali si\u0119 z jakimi\u015b informacjami na temat tego kontynentu, je\u015bli tak to gdzie. Na koniec nauczyciel wskazuje kilka \u017ar\u00f3de\u0142 rzetelnych informacji na temat sytuacji w krajach afryka\u0144skich.<\/p>\n

            Za\u0142\u0105czniki:<\/strong><\/h2>\n
              \n
            1. Historia wybranych region\u00f3w Afryki<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

              GHANA:<\/p>\n

              Na terenie dzisiejszej Ghany ju\u017c w czasach \u015bredniowiecznych istnia\u0142o kilka pa\u0144stw za\u0142o\u017conych przez plemiona Akan. Na wybrze\u017cu rz\u0105dzi\u0142y ludy Fanti i Ga. W g\u0142\u0119bi kraju funkcjonowa\u0142o silne pa\u0144stwo Aszanti ze stolic\u0105 w Kumasi. W XV wieku mieszka\u0144cy wybrze\u017ca rozpocz\u0119li wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Portugalczykami. Pocz\u0105tkowo europejskich przybyszy przyci\u0105ga\u0142o z\u0142oto i ko\u015b\u0107 s\u0142oniowa, jednak szybko przestawili si\u0119 na \u201ehandel \u017cywym towarem\u201d. Niejednokrotnie czarni mieszka\u0144cy pomagali Europejczykom w pozyskiwaniu niewolnik\u00f3w. Jeden z w\u0142adc\u00f3w Aszanti, Opoku Ware rozszerzy\u0142 swoje imperium zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem terytorialnym, jak i rozci\u0105g\u0142o\u015bci sieci handlowych. Prowadzi\u0142y one na zach\u00f3d poprzez Sahar\u0119 i Ocean Atlantycki a\u017c do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Wysy\u0142ano tam z\u0142oto, niewolnik\u00f3w, ko\u015b\u0107 s\u0142oniow\u0105 i orzechy kola. Handel w znacz\u0105cym stopniu przyczyni\u0142 si\u0119 do zwi\u0119kszenia bogactwa Konfederacji Aszanti. Szczeg\u00f3lny zysk przynosili niewolnicy. Cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci by\u0142a wywo\u017cona, a cz\u0119\u015b\u0107 pracowa\u0142a na miejscu przy wydobywaniu z\u0142ota. To, co pocz\u0105tkowo przynosi\u0142o du\u017ce zyski, p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 punktem spornym mi\u0119dzy Pa\u0144stwem Aszanti a Wielk\u0105 Brytani\u0105. Niech\u0119\u0107 do niewolnictwa doprowadzi\u0142a do wojen Brytyjczyk\u00f3w z ludem Aszanti. Sytuacja zaostrzy\u0142a si\u0119 w 1874 roku, kiedy Wielka Brytania zniszczy\u0142a stolic\u0119 Aszanti, Kumasi i zagarn\u0119\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 ziem. Po zako\u0144czeniu czwartej wojny, w 1902 roku Konfederacja Aszanti sta\u0142a si\u0119 koloni\u0105 brytyjsk\u0105.<\/p>\n

              Brytyjczycy zagarniali wiele surowc\u00f3w naturalnych, takich jak z\u0142oto, rudy metali, diamenty, ko\u015b\u0107 s\u0142oniowa, pieprz, drewno, zbo\u017ce i kakao, kt\u00f3re z kolei wysy\u0142ali ze Z\u0142otego Wybrze\u017ca do Europy. W tym celu budowali kolej i skomplikowan\u0105 infrastruktur\u0119 transportow\u0105, do zarz\u0105dzania kt\u00f3rej na tereny dzisiejszej Ghany przybywa\u0142o coraz wi\u0119cej wykwalifikowanych<\/p>\n

              Brytyjczyk\u00f3w. Niejednokrotnie przybywa\u0142y ca\u0142e rodziny, dlatego budowano tak\u017ce sklepy, szpitale, szko\u0142y. Ruchy antykolonialne oraz d\u0105\u017cenia niepodleg\u0142o\u015bciowe ukszta\u0142towa\u0142y si\u0119 w latach czterdziestych XX wieku. W 1945 roku zacz\u0119\u0142y nasila\u0107 si\u0119 \u017c\u0105dania wi\u0119kszej autonomii dla ludno\u015bci Z\u0142otego Wybrze\u017ca. Zako\u0144czenie II wojny \u015bwiatowej i przemiany na arenie mi\u0119dzynarodowej zapocz\u0105tkowa\u0142y proces dekolonizacji. Znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 w nim Kwame Nkrumah, p\u00f3\u017aniejszy premier i prezydent Ghany. W rezultacie w 1957 roku powsta\u0142o pierwsze niepodleg\u0142e pa\u0144stwo afryka\u0144skie. Dnia 6 marca Kwame Nkrumah wypowiedzia\u0142 swoje s\u0142ynne zdanie: Ghana, nasz ukochany kraj, jest wolny na zawsze! Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ghany<\/em> pozostaje bez znaczenia, dop\u00f3ki wolny nie zostanie ca\u0142y afryka\u0144ski<\/em> kontynent! <\/em>Przyk\u0142ad Ghany poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 inne afryka\u0144skie pa\u0144stwa. Jednak tym, co stanowi\u0142o fenomen Z\u0142otego Wybrze\u017ca by\u0142o pokojowe przechodzenie spod rz\u0105d\u00f3w kolonialnych do niepodleg\u0142o\u015bci. Po pierwszych nieudanych pr\u00f3bach funkcjonowania niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa, obecnie Ghana jest jednym z najlepiej rozwijaj\u0105cych si\u0119 kraj\u00f3w afryka\u0144skich.<\/p>\n

              KONGO:<\/p>\n

              W XIII-XIV wieku w dolnym biegu rzeki Kongo powsta\u0142o Kr\u00f3lestwo Konga. Stopniowo podporz\u0105dkowywa\u0142o sobie okoliczne pa\u0144stewka, przy czym ekspansja nast\u0119powa\u0142a wtedy mniej przez wojskowe podboje, a bardziej poprzez handel, sojusze i ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Wzrost g\u0119sto\u015bci zaludnienia oraz kurczenie si\u0119 zapas\u00f3w \u017cywno\u015bci spowodowa\u0142y potrzeb\u0119 jeszcze wi\u0119kszej ekspansji. W poszukiwaniu nowego terytorium, Kongijczycy ruszyli na zach\u00f3d, na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d i na po\u0142udnie, aby ustanowi\u0107 nowe plac\u00f3wki dla swojego imperium. W XV wieku Kongo by\u0142o najwi\u0119kszym pa\u0144stwem w zachodniej Afryce \u015arodkowej. Rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 od Atlantyku na zachodzie do Kuango na wschodzie, obejmuj\u0105c dzisiejsz\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105 Angol\u0119, cz\u0119\u015b\u0107 Demokratycznej Republiki Kongo i cz\u0119\u015b\u0107 Kongo Brazzaville. W tym samym czasie do centralnej cz\u0119\u015bci Afryki przybyli Portugalczycy. W\u00f3wczas Kr\u00f3lestwo Konga przyj\u0119\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo, a tak\u017ce nawi\u0105za\u0142o kontakty dyplomatyczne z Portugali\u0105 i Watykanem. Pod koniec XVII wieku przybyli tak\u017ce Holendrzy, a poniewa\u017c teren ten by\u0142 bardzo atrakcyjny pod wzgl\u0119dem dost\u0119pno\u015bci surowc\u00f3w (\u017cyzne gleby, \u017celazo i mied\u017a, bogate \u017ar\u00f3d\u0142a ryb, \u017ceglowne rzeki), sta\u0142 si\u0119 przedmiotem rywalizacji wielu pa\u0144stw europejskich. Rabunkowa polityka Europejczyk\u00f3w doprowadzi\u0142a pod koniec XVII wieku do upadku Kr\u00f3lestwa Konga.<\/p>\n

              W 1876 roku kr\u00f3l belgijski Leopold II powo\u0142a\u0142 mi\u0119dzynarodow\u0105 kompani\u0119 \u201edo zbadania i ucywilizowania Afryki Centralnej\u201d. Mimo \u017ce Kongo od d\u0142u\u017cszego czasu by\u0142o okupowane przez Belg\u00f3w, to oficjalnie dopiero w 1908 roku obszar ten sta\u0142 si\u0119 ich koloni\u0105. W XIX-XX wieku odkryto tam bogate z\u0142o\u017ca surowc\u00f3w mineralnych i rozpocz\u0119to ich eksploatacj\u0119. Przed oraz w czasie II wojny \u015bwiatowej nasta\u0142 wielki rozkwit gospodarczy tych teren\u00f3w. W Yangambi, 120 km od Stanleyville powsta\u0142 wielki, znany na ca\u0142y \u015bwiat Instytut Narodowy Bada\u0144 Rolniczych w Kongo. Inteligencja belgijska prze\u015bladowana w czasie okupacji hitlerowskiej w ojczy\u017anie, ucieka\u0142a do swojej kolonii, gdzie mog\u0142a godziwie \u017cy\u0107 i pracowa\u0107. Powstawa\u0142y w\u00f3wczas du\u017ce plantacje palm oleistych, kauczuku, kawy, kakao, a najlepsi belgijscy fachowcy w dziedzinie gospodarstwa rolnego prowadzili rozleg\u0142e badania. Podczas II wojny \u015bwiatowej Kongo stanowi\u0142o baz\u0119 surowc\u00f3w dla Wielkiej Brytanii i USA. Znaczenie tego kraju wzros\u0142o jeszcze bardziej po II wojnie \u015bwiatowej, kiedy zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 zapotrzebowanie na uran wykorzystywany do produkcji broni j\u0105drowej.<\/p>\n

              Wzmagaj\u0105ce si\u0119 wyst\u0105pienia antykolonialne pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, wp\u0142yn\u0119\u0142y na zmian\u0119 polityki kolonialnej Belgii. W wyniku ustale\u0144 brukselskiej konferencji \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d 30 czerwca 1960 roku przyznano Kongu niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Pierwszym prezydentem Republiki Konga zosta\u0142 Joseph Kasavubu, a premierem Patrice Lumumba. Lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te ubieg\u0142ego stulecia zapisa\u0142y si\u0119 bardzo krwawo w wielu krajach Afryki Podr\u00f3wnikowej, nie oszcz\u0119dzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c Konga. Bratob\u00f3jcze walki, grabie\u017ce, rzezie plemienne i setki tysi\u0119cy uchod\u017ac\u00f3w umieraj\u0105cych z g\u0142odu, wycie\u0144czenia, chor\u00f3b czy masowych likwidacji ze strony przeciwnika, pozostawi\u0142y po sobie tysi\u0105ce kalek i sierot. Dopiero na pocz\u0105tku 1999 roku, strony konfliktu ustali\u0142y warunki rozejmu: zaprzestanie dzia\u0142a\u0144 wojennych, stopniowe wycofywanie obcych wojsk, rokowania w sprawie przysz\u0142o\u015bci Konga oraz utworzenie koalicyjnej armii.<\/p>\n

              ZIMBABWE:<\/p>\n

              Dowody archeologiczne wskazuj\u0105, \u017ce w II po\u0142owie I tysi\u0105clecia Zimbabwe obejmowa\u0142o ogromny obszar od rzeki Limpopo i Zambezi, rozci\u0105gaj\u0105c si\u0119 na Mozambik i Botswan\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c Transwal i p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 RPA.<\/p>\n

              W VI wieku, na te tereny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nap\u0142yw plemion Bantu. Pocz\u0105tkowo zajmowali obszar dzisiejszego Kamerunu i po\u0142udniowo-wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Nigerii, ale bardzo szybko rozpocz\u0119li swoj\u0105 ekspansj\u0119, docieraj\u0105c w VI\/VII wieku do Zimbabwe. Podbili miejscowych rolnik\u00f3w i do ko\u0144ca I tysi\u0105clecia zasiedlili ca\u0142y region rzeki Zambezi i Limpopo. Miejscowa ludno\u015b\u0107, prawdopodobnie lud Karanga z grupy Szona, zosta\u0142 zepchni\u0119ty na po\u0142udnie. Tam zbudowa\u0142 wielkie kamienne miasto stanowi\u0105ce o\u015brodek silnego pa\u0144stwa, utrzymuj\u0105cego kontakty handlowe z wybrze\u017cem Oceanu Indyjskiego oraz pa\u0144stwami Azji, r\u00f3wnie\u017c Chinami. W XV wieku w\u0142adcy tego ludu stworzylijrozleg\u0142e pa\u0144stwo Monomotapa rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 od kotliny Kalahari do Oceanu Indyjskiego pomi\u0119dzy Zambezi i Limpopo. Wraz z nap\u0142ywem Portugalczyk\u00f3w do tej cz\u0119\u015bci Afryki, lud Karanga oraz ludy s\u0105siednie nawi\u0105za\u0142y z nimi kontakty handlowe. W XVI wieku relacje te przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w konfederacj\u0119 sojuszniczych pa\u0144stw utrzymuj\u0105cych o\u017cywione stosunki handlowe z Portugali\u0105. \u015awietno\u015b\u0107 pa\u0144stwa Monomotapa dobieg\u0142a ko\u0144ca w 1693 roku wraz z przybyciem plemienia Rozwi. Portugalczycy zostali wyparci, natomiast w\u0142adz\u0119 nad ca\u0142ym p\u0142askowy\u017cem przej\u0105\u0142 Changamire Dombo. Na obszarze dzisiejszego Zimbabwe naje\u017ad\u017acy stworzyli w\u0142asne pa\u0144stwo, kt\u00f3re wtedy nazywa\u0142o si\u0119 Kr\u00f3lestwem Rozwi. Inna grupa Bantu \u2013 Matabele, na pocz\u0105tku XIX wieku zaj\u0119\u0142a ten obszar, tworz\u0105c nowe pa\u0144stwo o tej samej nazwie. Niestety nie przetrwa\u0142o ono d\u0142ugo, w II. po\u0142owie XIX wieku podbili je Brytyjczycy. Wzrost nacjonalizmu afryka\u0144skiego i og\u00f3lny brak zgody na dalsz\u0105 polityk\u0119 kolonialn\u0105 Brytyjczyk\u00f3w doprowadzi\u0142 do rozbicia jednej du\u017cej kolonii na trzy mniejsze. Podobnie jak na ca\u0142ym kontynencie tak i tutaj rz\u0105d afryka\u0144ski przej\u0105\u0142 kontrol\u0119. W odpowiedzi, bia\u0142y rz\u0105d mniejszo\u015bciowy kierowany przez Iana Smith\u2019a z\u0142o\u017cy\u0142 jednostronn\u0105 deklaracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, skutecznie odrzucaj\u0105c brytyjski plan, \u017ce kraj powinien sta\u0107 si\u0119 wielorasow\u0105 demokracj\u0105. Wielka Brytania uzna\u0142a akt buntu, ale nie przywr\u00f3ci\u0142a poprzedniej kontroli. Bia\u0142y rz\u0105d mniejszo\u015bciowy og\u0142osi\u0142 si\u0119 republik\u0105 w 1970 roku. Dosz\u0142o do wojny, w kt\u00f3rej czarnych przyw\u00f3dc\u00f3w Joszu\u0119 Nkomo i Roberta Mugabe wspiera\u0142y rz\u0105dy Zambii i Mozambiku. W roku 1980 Zimbabwe zosta\u0142o og\u0142oszone niepodleg\u0142ym pa\u0144stwem, gdzie w\u0142adz\u0119 przej\u0119\u0142a czarna wi\u0119kszo\u015b\u0107. Od pocz\u0105tku rz\u0105d\u00f3w Mugabe, gospodarka i sytuacja spo\u0142eczna kraju zacz\u0119\u0142a si\u0119 pogarsza\u0107, a ten kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo by\u0142 wyzwolicielem czarnej ludno\u015bci Zimbabwe, sta\u0142 si\u0119 dyktatorem i oprawc\u0105.<\/p>\n

              ETIOPIA:<\/p>\n

              Etiopia uwa\u017cana jest za jeden z najstarszych obszar\u00f3w cywilizacji. Szacuje si\u0119, \u017ce odnalezione na tym terenie szcz\u0105tki Australopiteka pochodz\u0105 sprzed 3,2 mln lat. Pa\u0144stwo, kt\u00f3re istnia\u0142o od I wieku p.n.e. na terytorium obecnej Etiopii, nosi\u0142o nazw\u0119 Aksum. Zosta\u0142o za\u0142o\u017cone przez potomk\u00f3w lud\u00f3w semickich, g\u0142\u00f3wnie Sabejczyk\u00f3w pochodz\u0105cych z po\u0142udniowej Arabii. W IV wieku n.e. kraj przyj\u0105\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo, kt\u00f3re do 1974 roku stanowi\u0142o religi\u0119 pa\u0144stwow\u0105.<\/p>\n

              Od VII wieku Aksum boryka\u0142o si\u0119 z pr\u00f3b\u0105 ekspansji Islamu. Lata 1331 \u2013 1445 to czas wojen z muzu\u0142ma\u0144skimi su\u0142tanatami, s\u0105siaduj\u0105cymi z \u00f3wczesn\u0105 Etiopi\u0105 od po\u0142udnia i wschodu. R\u00f3wnie\u017c wiek XVI by\u0142 okresem walk, kt\u00f3re przynios\u0142y ogromne spustoszenie dla tego regionu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 etiopski uzna\u0142 wojny z su\u0142tanami za wojny religijne i zacz\u0105\u0142 je wspiera\u0107<\/p>\n

              g\u0142\u00f3wnie poprzez najemc\u00f3w z Portugalii. Wysy\u0142ano stamt\u0105d bro\u0144 paln\u0105 i artyleri\u0119, a tak\u017ce portugalskie misje jezuickie, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y nawraca\u0107 teologicznymi dysputami. Pod ich wp\u0142ywem etiopski cesarz Susnyjos przyj\u0105\u0142 katolicyzm. Wywo\u0142a\u0142o to ogromne niezadowolenie w\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci, pragn\u0105cej broni\u0107 swojej rodzimej tradycji. Zamieszki w pa\u0144stwie doprowadzi\u0142y do abdykacji kr\u00f3la i wyp\u0119dzenia jezuit\u00f3w. W\u00f3wczas Etiopia odci\u0119\u0142a si\u0119 od wp\u0142yw\u00f3w europejskich.<\/p>\n

              W XIX wieku wielcy kolonizatorzy, g\u0142\u00f3wnie Brytyjczycy i W\u0142osi walczyli o dominacj\u0119 nad Etiopi\u0105. Najwa\u017cniejsze wojny to dwie wojny w\u0142oskoabisy\u0144skie. Pierwsza zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 W\u0142och\u00f3w, natomiast w wyniku drugiej W\u0142osi zaj\u0119li ca\u0142y kraj. W\u00f3wczas strona zwyci\u0119ska w\u0142\u0105czy\u0142a Etiopi\u0119 do W\u0142oskiej Afryki Wschodniej. W 1941 roku, przy pomocy etiopskich partyzant\u00f3w, wojska brytyjskie ponownie odzyska\u0142y te tereny. Cesarz Haile Selassie zosta\u0142 przywr\u00f3cony do w\u0142adzy. W 1974 roku, w zwi\u0105zku ze z\u0142\u0105 sytuacj\u0105 polityczn\u0105 i powtarzaj\u0105cymi si\u0119 kl\u0119skami suszy, dosz\u0142o do zamachu stanu. Komunistyczny re\u017cim wojskowy, przy wsparciu ZSRR, NRD i Kuby, zdo\u0142a\u0142 si\u0119 utrzyma\u0107 do 1991 roku. W 1998<\/p>\n

              roku wybuch\u0142a wojna graniczna mi\u0119dzy Etiopi\u0105 a Erytre\u0105, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a blisko 120 tys. ofiar. Po dw\u00f3ch latach, w 2000 roku zako\u0144czy\u0142a si\u0119 podpisaniem pokojowego porozumienia. W tym samym roku odby\u0142y si\u0119 wybory parlamentarne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Cel g\u0142\u00f3wny: Podniesienie \u015bwiadomo\u015bci m\u0142odych ludzi na temat wydarze\u0144 historycznych i sytuacji wsp\u00f3\u0142czesnej w wybranych regionach Afryki. \u00a0Cele szczeg\u00f3\u0142owe: Po warsztatach ucze\u0144: – zna wybrane wydarzenia z historii niekt\u00f3rych region\u00f3w Afryki sprzed okresu kolonizacji; – opisuje przebieg kolonializmu; – wymienia skutki wynikaj\u0105ce z kolonializmu; – opisuje i ocenia wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 sytuacj\u0119 w wybranych krajach afryka\u0144skich. \u015arodki: […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,18,11,30,20,17,19],"tags":[],"class_list":["post-347","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afryka","category-edukacja","category-gimnazjum","category-konspekt","category-kultura-i-tradycja","category-prawa-czlowieka","category-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=347"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1740,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions\/1740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}