{"id":407,"date":"2015-03-12T10:14:11","date_gmt":"2015-03-12T10:14:11","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=407"},"modified":"2015-10-12T11:36:45","modified_gmt":"2015-10-12T11:36:45","slug":"problem-ubostwa-na-swiecie-a-degradacja-srodowiska-naturalnego-przez-korporacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/liceum\/problem-ubostwa-na-swiecie-a-degradacja-srodowiska-naturalnego-przez-korporacje\/","title":{"rendered":"Problem ub\u00f3stwa na \u015bwiecie a degradacja \u015brodowiska naturalnego przez korporacje"},"content":{"rendered":"

Przedstawienie zagadnienia:<\/strong><\/h2>\n

Ub\u00f3stwo ma wiele twarzy, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od miejsca i czasu. Ubogi to zawsze kto\u015b wykluczony z \u017cycia spo\u0142ecznego, kto\u015b kto chcia\u0142by si\u0119 z ub\u00f3stwa wydosta\u0107\/wyrwa\u0107. To osoba, kt\u00f3rej nie sta\u0107 na zapewnienie sobie i rodzinie d\u00f3br powszechnie dost\u0119pnych, a kt\u00f3rych brak w jakim\u015b sensie wyklucza z \u017cycia spo\u0142ecznego. W ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie w koszyku tych podstawowych d\u00f3br znajd\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne rzeczy w zale\u017cno\u015bci od kraju (odpowiednia edukacja, lepsza opieka zdrowotna, mieszkanie, samoch\u00f3d, wakacje).<\/p>\n

Wed\u0142ug raportu dotycz\u0105cego Milenijnych Cel\u00f3w Rozwoju na rok 2009 liczba ludno\u015bci \u017cyj\u0105cej w skrajnym ub\u00f3stwie wynosi\u0142a 1,4 miliarda, czyli za mniej ni\u017c 1,25 dolara dziennie a 850 milion\u00f3w nie ma co je\u015b\u0107.
\nNajbardziej nara\u017cone na wzrost ub\u00f3stwa s\u0105 tzn. kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119, czyli kraje Globalnego Po\u0142udnia. Kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119 stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiata \u2013 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem liczby ludno\u015bci, ilo\u015bci pa\u0144stw, jak r\u00f3wnie\u017c ich powierzchni. Do grupy kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 zalicza si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Afryki, Azji, Ameryki \u0141aci\u0144skiej i Oceanii oraz Malt\u0119 i Turcj\u0119.
\nCechami charakterystycznymi kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 s\u0105 przede wszystkim: niski poziom \u017cycia ludno\u015bci, s\u0142abo wykszta\u0142cony rynek wewn\u0119trzny oraz s\u0142abe powi\u0105zania z gospodark\u0105 \u015bwiatow\u0105. W krajach Globalnego Po\u0142udnia w strukturze dzia\u0142\u00f3w gospodarki dominuje cz\u0119sto prymitywne rolnictwo, gdzie nawet 70% ludno\u015bci jest zatrudniona w tym sektorze. Wysoka skala ub\u00f3stwa, szybki wzrost populacji, niski poziom kapita\u0142u, brak wykwalifikowanej si\u0142y roboczej, maj\u0105tku trwa\u0142ego a zw\u0142aszcza infrastruktury stanowi kolejn\u0105 barier\u0119 rozwojow\u0105 tych pa\u0144stw.
\nPrzeciwie\u0144stwem kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 s\u0105 kraje rozwini\u0119te, czyli kraje globalnej p\u00f3\u0142nocy. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 one wysokim poziomem uprzemys\u0142owienia i \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w oraz wysokim dochodem narodowym w przeliczeniu na jednego mieszka\u0144ca. Problemem z jakimi borykaj\u0105 si\u0119 mieszka\u0144cy pa\u0144stw rozwijaj\u0105cych si\u0119 jest brak podstawowych \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Powa\u017cnym problemem blisko zwi\u0105zanym z ub\u00f3stwem i niedo\u017cywieniem jest brak dost\u0119pu do wody. Deficyt wody przyczynia si\u0119 do pogorszenia warunk\u00f3w \u017cycia ludno\u015bci oraz do zahamowania wzrostu gospodarczego. S\u0142aby rozw\u00f3j o\u015bwiaty, brak dost\u0119pu do bezp\u0142atnej edukacji dla najm\u0142odszych prowadzi do wzrostu analfabetyzmu. Istotn\u0105 kwesti\u0105 z jakimi zmaga si\u0119 ludno\u015b\u0107 kraj\u00f3w po\u0142udnia jest s\u0142abo rozwini\u0119ta s\u0142u\u017cba zdrowia. W wyniku braku dost\u0119pu do lek\u00f3w umieraj\u0105 setki tysi\u0119cy ludzi rocznie. Najni\u017csza \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wyst\u0119puje przede wszystkim w krajach najni\u017cej rozwini\u0119tych: w Sierra Leone wynosi 42 lata, w Afganistanie 43 lata w Gwinei 44 lata. Poprawa zdrowia matek oraz podwy\u017cszenie poziomu ich wykszta\u0142cenia zwi\u0119kszy\u0142yby szanse na prze\u017cycie dzieci oraz lepsz\u0105 opiek\u0119 nad nimi. W krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119 jedno na 10 dzieci umiera przed pi\u0105tym rokiem \u017cycia. Brak zachowania higieny i niewystarczaj\u0105ca opieka lekarska prowadzi do rozprzestrzeniania si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych takich jak HIV\/AIDS, gru\u017alica czy malaria.<\/p>\n

Prze\u0142omow\u0105 inicjatyw\u0105 mia\u0142a by\u0107 podpisana w 2000 roku Deklaracja Milenijna, kiedy to przyw\u00f3dcy 189 pa\u0144stw za\u0142o\u017cyli, \u017ce do 2015 roku uda si\u0119 zmniejszy\u0107 skrajne ub\u00f3stwo i g\u0142\u00f3d, zapewni\u0107 edukacj\u0119 na poziomie podstawowym, promowa\u0107 r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci, ograniczy\u0107 umieralno\u015b\u0107 dzieci i matek , walczy\u0107 z chorobami zaka\u017anymi, otacza\u0107 wi\u0119ksz\u0105 trosk\u0105 zaoby naturalne oraz przede wszystkim pracowa\u0107 wsp\u00f3lnie na rzecz podniesienia jako\u015bci \u017cycia w krajach Globalnego Po\u0142udnia.
\nWed\u0142ug raportu opublikowanego przez Narody Zjednoczone korporacje transnarodowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w eksporcie kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Korporacje definiuje si\u0119 jako organizacje koordynuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 produkcyjno-handlow\u0105 poszczeg\u00f3lnych jednostek w r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 korporacji ma pe\u0142ni\u0107 wiele funkcji w gospodarce \u015bwiatowe, krajowej, regionalnej. Misj\u0105 mi\u0119dzynarodowych koncern\u00f3w jest zapewnienie godnych warunk\u00f3w do \u017cycia, stworzenie nowych miejsc pracy, rozw\u00f3j rolnictwa, poznanie obyczaj\u00f3w handlowych innych kraj\u00f3w.
\nCzy oby jest tak na pewno? Czy w wyniku dzia\u0142alno\u015bci zachodnich koncern\u00f3w problemy ubogich nie nasilaj\u0105 si\u0119?
\nOchrona \u015brodowiska oraz bezpiecze\u0144stwo ekologiczne zawiera si\u0119 w prawach cz\u0142owieka. Cz\u0119sto niestety \u015bwiatowe korporacje korzystaj\u0105c z nieprecyzyjnego prawa kraj\u00f3w ubogich eksportuj\u0105 substancje zakazane lub niebezpieczne. Najwi\u0119cej spraw dotyczy ochrony przed szkodliw\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zak\u0142ad\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 przemys\u0142owych, zanieczyszczeniem powietrza , \u015bciekami, skutkami kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych. Kraje rozwini\u0119te cz\u0119sto przenosz\u0105 niebezpieczne dla \u015brodowiska ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u na tereny pa\u0144stw Globalnego Po\u0142udnia. Korporacjom op\u0142aca si\u0119 przenoszenie zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych do kraj\u00f3w o s\u0142abszych wymaganiach proekologicznych. Dzia\u0142ania korporacji, kt\u00f3re prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska naturalnego cz\u0119sto s\u0105 zag\u0142uszane b\u0105d\u017a zatajane.<\/p>\n

Wed\u0142ug doniesie\u0144 ONZ korporacje mi\u0119dzynarodowe bior\u0105 udzia\u0142 w oko\u0142o 50% emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Koncerny takie jak Shell, Monsanto, Mitsubishi lub Sandoz kontroluj\u0105 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 bazy genetycznej zb\u00f3\u017c, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do szybszej utraty r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej nie tylko za spraw\u0105 wprowadzania monokultur powoduj\u0105cych degradacj\u0119 \u015brodowiska i gleb, ale tak\u017ce za spraw\u0105 presji na owady zapylaj\u0105ce, kt\u00f3re s\u0105 podstaw\u0105 utrzymania tej\u017ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci.
\nWydobywania ropy naftowej w delcie Nigru (Nigeria) przez koncern Shell prowadzi do tego, \u017ce miejscowa ludno\u015b\u0107 pozbawiona jest dost\u0119pu do czystej wody, nieska\u017conej \u017cywno\u015bci czy zdrowego powietrza.
\nO stworzeniu globalnego partnerskiego porozumienia na rzecz rozwoju m\u00f3wi 8 milenijny cel rozwoju. Kraje bogate zdeklarowa\u0142y si\u0119 do niesienia pomocy i zapewnienia lepszej jako\u015bci \u017cycia ludziom. Dzia\u0142anie te nie powinny jednak wp\u0142ywa\u0107 na zaburzenie r\u00f3wnowagi ekologicznej \u015brodowiska. Zanieczyszczone wody i powietrze, deforestacja, wielkoskalowe wy\u0142awianie ryb dotyka ludzi najbiedniejszych. Poprawne zarz\u0105dzanie zasobami naturalnymi oraz przeciwdzia\u0142anie zagro\u017ceniom i degradacji \u015brodowiska to si\u00f3dma mi\u0119dzynarodowa obietnica z\u0142o\u017cona na szczycie ONZ. Korporacje powinny zatem bra\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, d\u0105\u017cy\u0107 do maksymalizacji pozytywnego wp\u0142ywu i minimalizacji negatywnego oddzia\u0142ywania na otoczenie, dba\u0107 o \u015brodowisko naturalne i przestrzega\u0107 praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

Cel g\u0142\u00f3wny:<\/strong><\/h2>\n

Ukazanie wp\u0142ywu dzia\u0142alno\u015bci korporacji mi\u0119dzynarodowych na jako\u015b\u0107 \u017cycia w krajach Globalnego Po\u0142udnia.<\/p>\n

Cele szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/h2>\n

– uczestnik powinien mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 problem\u00f3w kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia;
\n– uczestnik powinien mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wzajemnych wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy rozwojem kraj\u00f3w Globalnej P\u00f3\u0142nocy, a sytuacj\u0105 w krajach Globalnego Po\u0142udnia;
\n– uczestnik wie czym jest spo\u0142eczna odpowiedzialno\u015b\u0107 biznesu.<\/p>\n

Metody:<\/strong><\/h2>\n

prezentacja, dyskusja, praca w grupach, projekcja filmu.<\/p>\n

Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n

1. Powitanie i wprowadzenie<\/strong><\/h2>\n

Prowadz\u0105cy wita uczestnik\u00f3w i przedstawia temat zaj\u0119\u0107. Ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w prezentuje swoje imi\u0119 podaj\u0105c jedn\u0105 okre\u015blaj\u0105c\u0105 go cech\u0119 , nieznan\u0105 innym uczestnikom.<\/p>\n

2. Problem i skala ub\u00f3stwa na \u015bwiecie<\/strong><\/h2>\n

Prowadz\u0105cy przedstawia map\u0119 \u015bwiata. Prosi uczni\u00f3w o wskazanie pa\u0144stw globalnej P\u00f3\u0142nocy i Globalnego Po\u0142udnia, wyja\u015bniaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce jest to podzia\u0142 umowny oraz wskazuj\u0105c na czynniki rozr\u00f3\u017cniaj\u0105ce te obszary. Prowadz\u0105cy przestawia kr\u00f3tk\u0105 prelekcj\u0119 na temat problem\u00f3w, z jakimi borykaj\u0105 si\u0119 kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119, przedstawia te\u017c Millenijne Cele Rozwoju, podkre\u015blaj\u0105c istnienie luki rozwojowej pomi\u0119dzy regionami.<\/p>\n

3. Korporacje w krajach Globalnego Po\u0142udnia<\/strong><\/h2>\n

Prowadz\u0105cy dzieli uczestnik\u00f3w na cztery grupy oraz rozdaje ka\u017cdej z nich blok FC, markery oraz teksty \u017ar\u00f3d\u0142owe nt. konsekwencji dzia\u0142alno\u015bci zachodnich korporacji w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119. Uczniowie maj\u0105 za zadanie przygotowa\u0107 kr\u00f3tk\u0105 wypowied\u017a nt. rodzaju dzia\u0142alno\u015bci korporacji, miejsca prowadzenia dzia\u0142a\u0144 oraz konsekwencji dla miejscowej ludno\u015bci. Po wykonaniu zadania grupy prezentuj\u0105 swoje prace. Prowadz\u0105cy inicjuje kr\u00f3tk\u0105 dyskusj\u0119 nt. przyczyn przenoszenia dzia\u0142alno\u015bci zachodnich firm do kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia.<\/p>\n

4. Film i dyskusja<\/strong><\/h2>\n

Prowadz\u0105cy wykorzystuje fragmenty film\u00f3w Korporacja i Poison Fire, aby jeszcze raz przedstawi\u0107 rodzaje dzia\u0142alno\u015bci korporacji w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119. Po filmach nast\u0119puje dyskusja nt. wp\u0142ywu globalizacji na kraje Globalnego Po\u0142udnia.<\/p>\n

5. Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n

Prowadz\u0105cy podsumowuje temat zaj\u0119\u0107 podkre\u015blaj\u0105c jak wa\u017cne jest wzi\u0119cie odpowiedzialno\u015bci korporacji za swoje dzia\u0142ania. Nauczyciel wprowadza poj\u0119cie spo\u0142ecznej odpowiedzialno\u015bci biznesu oraz poddaje do rozwa\u017cenia kwesti\u0119 Co my mo\u017cemy zrobi\u0107, aby zmniejszy\u0107 skal\u0119 destruktywnych skutk\u00f3w dzia\u0142a\u0144 korporacji?<\/p>\n

Za\u0142\u0105czniki:<\/strong><\/h2>\n

Opis przypadk\u00f3w degradacji \u015brodowiska naturalnego przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 korporacji (opisy autorstwa Konrada Dybka pochodz\u0105 ze strony http:\/\/www.zm.org.pl\/?a=globsrod: Niszczenie \u015brodowiska jako negatywny skutek proces\u00f3w globalizacyjnych)<\/p>\n

Przypadek Monsanto<\/strong><\/p>\n

Monsanto jest to konglomerat za\u0142o\u017cony na pocz\u0105tku XX wieku w St. Louis. Przez lata firma zajmowa\u0142a si\u0119 produkcj\u0105 \u015brodk\u00f3w chemicznych i prze\u017cy\u0142a olbrzymi rozw\u00f3j. W\u015br\u00f3d sztandarowych proukt\u00f3w by\u0142y polichlorowane bifenyle (PCBs), lepki materia\u0142 u\u017cywany od 1929 roku do izolacji elektrycznych, jako sk\u0142adnik klej\u00f3w, pokry\u0107 dachowych, itp. Produkt ten Monsanto uwa\u017ca\u0142o za toksyczny ju\u017c od lat 50-tych, bo nakazano pracownikom noszenie skafandr\u00f3w ochronnych w swoich fabrykach. Opinia publiczna nie zosta\u0142a o tym poinformowana. Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej PCBs sta\u0142o si\u0119 podr\u0119cznikowym przyk\u0142adem kr\u00f3tkowzroczno\u015bci \u015brodowiskowej. Zakazano produkcji po tym jak udowodniono ich kancerogenny wp\u0142yw na cz\u0142owieka oraz tosyczno\u015b\u0107 w stosunku do zwierz\u0105t i kumulowania si\u0119 w \u0142a\u0144cuchu pokarmowym. Do dzi\u015b miliony ton tych substancji zalegaj\u0105 w transformatorach na ca\u0142ym \u015bwiecie.
\nW latach 50-tych Monsanto opracowa\u0142o \u015brodek chemiczny DDT (Azotox). Pestycyd ten ju\u017c wkr\u00f3tce po rozpocz\u0119ciu szerokiego stosowania okaza\u0142 sie zab\u00f3jczy dla ludzi. W latach 60-tych w samych Stanach Zjednoczonych urodzi\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy dzieci z defomacjami genetycznymi i fenotypowymi (kar\u0142y, bez palc\u00f3w. itp.). Rz\u0105d ameryka\u0144ski zabroni\u0142 produkcji dopiero w 1972 roku. DDT by\u0142 u\u017cywany w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119 co najmniej do lat 90-tych, by\u0107 mo\u017ce do dzi\u015b.
\nMonsanto by\u0142o czo\u0142owym zaopatrzeniowcem armii ameryka\u0144skiej walcz\u0105cej w Wietnamie. \u015arodek chemiczny opracowany przez firm\u0119 o nazwie Orange Agent przewy\u017csza\u0142 swoj\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 Cyklon B u\u017cywany przez SS. Niszczy\u0142 doszcz\u0119tnie lasi zwierz\u0119ta jeszcze w tydzie\u0144 po zrzuceniu, \u201eoczyszczaj\u0105c\u201d pole walki. W sumie zrzucono 10 milin\u00f3w ton na lasy Wietnamu. Zanieczyszczenia pozosta\u0142e w Wietnamie do dzi\u015b zabijaj\u0105 ludzi i powoduj\u0105 liczne schorzenia u wielu innych. Administracja Weteran\u00f3w USA do dzi\u015b leczy tysi\u0105ce os\u00f3b poszkodowanych przez produkty Monsanto.
\nW latach osiemdziesi\u0105tych Monsanto opracowa\u0142o hormon wzrostu dla kr\u00f3w, powoduj\u0105cy przy\u015bpieszon\u0105 produkcj\u0119 mleka. USA od lat ma nadprodukcj\u0119 mleka, wi\u0119c sama filozofia nie pasuje do reali\u00f3w i uderza w indywidualnych rolnik\u00f3w. Hormon skraca znacznie \u017cycie kr\u00f3w i powoduje schorzenia.
\nTeraz Monsanto zajmuje sie nasz\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 i promuje na \u015bwiecie genetycznie zmodyfikowan\u0105 odmin\u0119 soi \u2013 \u201eroundup ready\u201d. Genetyczna zmiana uodparnia ro\u015bliny na herbicyd o nazwie Roundup, produkowany przez … Monsanto. Firma zaprzecza istnieniu jakichkolwiek negatywnych skutk\u00f3w ekologicznych.<\/p>\n

Przypadek Union Carbide<\/strong><\/p>\n

W 1984 r. z fabryki pestycyd\u00f3w ameryka\u0144skiego przedsi\u0119biorstwa Union Carbide zlokalizowanej w okolicach Bhopalu w \u015brodkowych Indiach wyciek\u0142o 40 ton wyj\u0105tkowo toksycznych gaz\u00f3w. P\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b by\u0142o w zasi\u0119gu. Mordercza chmura przesz\u0142a nad okolic\u0105 zabijaj\u0105c na miejscu ok. 2000 os\u00f3b. Dalszych 15-16 tysi\u0119cy umar\u0142o w cierpieniach w ci\u0105gu nast\u0119pnych dni. Dos\u0142ownie setki tysi\u0119cy zachorowa\u0142o na r\u00f3\u017cne choroby spowodowane wyciekiem. Od czasu tego wypadku w okolicy notuje si\u0119 trzy razy wi\u0119cej gru\u017alicy ni\u017c gdzie indziej w Indiach. Ca\u0142y \u015bwiat by\u0142 oburzony na arogancj\u0119 i chciwo\u015b\u0107 kierownictwa Union Carbide. Fabryk\u0119 otworzono w Indiach chc\u0105c unikn\u0105\u0107 restrykcji ochrony \u015brodowiska i pracownik\u00f3w u siebie, w USA. Fabryka w Azji nie tylko nie musia\u0142a spe\u0142nia\u0107 podstawowych wymog\u00f3w bezpiecze\u0144stwa stosowanych na zachodzie, ale Union Carbide m\u00f3g\u0142 ignorowa\u0107 wszelkie przepisy lokalne, oraz cz\u0119sto nawet zdrowy rozs\u0105dek. Profity korporacyjne by\u0142y jedynym celem.<\/p>\n

Przypadek Shell<\/strong><\/p>\n

Ken Saro-Wiwa (przed \u015bmierci\u0105 94-letni pisarz, laureat tzw. alternatywnej pokojowej nagrody Nobla) wyst\u0119powa\u0142 przeciw re\u017cimowi genera\u0142a Sani Abacha i walczy\u0142 z wielkimi \u015bwiatowymi koncernami naftowymi, kt\u00f3re niszcz\u0105 \u015brodowisko naturalne w kraju Ogonii, na po\u0142udniu Nigerii. Wed\u0142ug Ogonich Shell prowadzi rabunkow\u0105 gospodark\u0119 w delcie rzeki Niger, kt\u00f3ra wpada do Zatoki Gwinejskiej. Ogonii stracili swoje tradycyjne \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymania \u2013 rybo\u0142\u00f3wstwo, uprawa ziemi i hodowla \u2013 gdy\u017c rzeka i ich ziemie zosta\u0142y ska\u017cone przez ropopochodne zanieczyszczenia rozprzestrzenione na ogromnych obszarach. W pierwszej demonstracji ruchu na rzecz spo\u0142eczno\u015bci Ogonich MOSOP, kt\u00f3remu przewodzi\u0142 Saro-Wiwa wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 300 tysi\u0119cy os\u00f3b, czyli 3\/5 populacji ogonich. MOSOP by\u0142 ruchem pokojowym, niestosuj\u0105cym przemocy. Ken Saro-Wiwa wraz z o\u015bmioma innymi dzia\u0142aczmi z plemienia Ogonii zosta\u0142 oskar\u017cony o zab\u00f3jstwo podczas wiecu (w maju 94) czterech wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z rz\u0105dem wodz\u00f3w Ogonii. 31 pa\u017adziernika 1995 roku przed wyznaczonym przez wojskowy rz\u0105d trybuna\u0142em odby\u0142 si\u0119 proces. Wszystkich oskar\u017conych skazano na \u015bmier\u0107. Dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej wyrok zosta\u0142 wykonany.<\/p>\n

Przyk\u0142ady inwestycji Banku \u015bwiatowego<\/strong><\/p>\n

– 1979 tama Sobradinho w Brazylii: wymuszone przesiedlenia ludno\u015bci, brak konsultacji spo\u0142ecznych, zniszczenie \u015brodowiska
\n– lata 80, budowa tamy Narmada w Indiach doprowadzi\u0142a do przesiedlenia milion\u00f3w ludzi, nie przewidziano katastroficznych skutk\u00f3w socjalnych i \u015brodowiskowych tej decyzji, zlania ogromnych po\u0142aci \u017cyznych ziem, wylesienia
\n– 1980 Polonoreste Road w Brazylii, przez Puszcz\u0119 Amazo\u0144sk\u0105, niekontrolowana kolonizacja teren\u00f3w wzd\u0142u\u017c drogi, ogromne wylesienia spowodowane \u0142atwym dost\u0119pem do drewna dla firm nim handluj\u0105cych oraz dla potrzeb rolnictwa, zniszczenie \u015brodowiska
\n– 1992 tama YAcyrteta w Paragwaju, przesiedlenie 50 tys. ludzi, katastrofa ekologiczna i ekonomiczna, wylesienia, zniszczenie zasob\u00f3w ryb
\n– 1995 tama Pangue w Chile wymuszone przesiedlenia ludno\u015bci, zniszczenie kultury plemion tubylczych, zniszczenie dzikiej rzeki, niew\u0142a\u015bciwa ocena oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko
\n– 400 mln USD po\u017cyczki dla Chin na program budowy autostrad \u2013 po\u017cyczka sp\u0142acana jest z kieszeni podatnik\u00f3w, natomiast zyski czerpane s\u0105 przez korporacje, kt\u00f3re nie ponosz\u0105 koszt\u00f3w budowy, zniszczenia \u015brodowiska, leczenie ofiar wypadk\u00f3w i chor\u00f3b cywilizacyjnych \u2013 tymi kosztami obci\u0105\u017ca si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przedstawienie zagadnienia: Ub\u00f3stwo ma wiele twarzy, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od miejsca i czasu. Ubogi to zawsze kto\u015b wykluczony z \u017cycia spo\u0142ecznego, kto\u015b kto chcia\u0142by si\u0119 z ub\u00f3stwa wydosta\u0107\/wyrwa\u0107. To osoba, kt\u00f3rej nie sta\u0107 na zapewnienie sobie i rodzinie d\u00f3br powszechnie dost\u0119pnych, a kt\u00f3rych brak w jakim\u015b sensie wyklucza z \u017cycia spo\u0142ecznego. W ka\u017cdym […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":408,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,26,24,28,11,30,5,21,17,19,14],"tags":[],"class_list":["post-407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afryka","category-ameryka-poludniowa","category-azja","category-europa","category-gimnazjum","category-konspekt","category-liceum","category-milenijne-cele-rozwoju","category-prawa-czlowieka","category-srodowisko","category-ubostwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=407"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1631,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions\/1631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}