{"id":426,"date":"2015-03-12T11:09:34","date_gmt":"2015-03-12T11:09:34","guid":{"rendered":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/?p=426"},"modified":"2015-10-12T10:40:06","modified_gmt":"2015-10-12T10:40:06","slug":"szanujemy-nasze-srodowisko-przyklad-arktyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/etap-nauczania\/przedszkole\/szanujemy-nasze-srodowisko-przyklad-arktyki\/","title":{"rendered":"Szanujemy nasze \u015brodowisko \u2013 przyk\u0142ad Arktyki"},"content":{"rendered":"

Cel g\u0142\u00f3wny:<\/strong><\/h2>\n

Podniesienie \u015bwiadomo\u015bci dzieci na temat warto\u015bci \u015brodowiska naturalnego.<\/p>\n

Cele szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/h2>\n

Po warsztatach ucze\u0144:
\n– \u0142\u0105czy warunki klimatyczne z dost\u0119pno\u015bci\u0105 po\u017cywienia w przyrodzie;
\n– wymienia charakterystyczne cechy dla regionu Arktyki;
\n– opisuje trudne warunki \u017cycia Innuit\u00f3w (pot. Eskimos\u00f3w);
\n– zna warto\u015b\u0107 \u015brodowiska, w kt\u00f3rym \u017cyje.<\/p>\n

\u015arodki:<\/strong><\/h2>\n

obrazki z porami roku i po\u017cywieniem, historia Anaruka<\/p>\n

Metody:<\/strong><\/h2>\n

dyskusja, sie\u0107 powi\u0105za\u0144, rysunek<\/p>\n

Przebieg zaj\u0119\u0107:<\/strong><\/h2>\n

1. Przywitanie<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel podaje kr\u00f3tkie informacje o Salezja\u0144skim Wolontariacie Misyjnym – M\u0142odzi \u015awiatu (www.swm.pl).<\/p>\n

2. Wprowadzenie<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel wyja\u015bnia temat warsztat\u00f3w. Kr\u00f3tko przedstawia cel i przebieg zaj\u0119\u0107.<\/p>\n

3. Szukanie po\u017cywienia<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel dzieli klas\u0119 na cztery grupy (m\u0142odsze klasy wykonuj\u0105 \u0107wiczenie indywidualnie). Ich zadaniem jest dopasowa\u0107 obrazki, na kt\u00f3rych z jednej strony znajduj\u0105 si\u0119 ilustracje przedstawiaj\u0105ce pory roku, a z drugiej produkty, kt\u00f3re mo\u017cna dosta\u0107 podczas ich trwania. Dzieci przyklejaj\u0105 obrazki na du\u017c\u0105 kartk\u0119 a nast\u0119pnie \u0142\u0105cz\u0105 je strza\u0142kami.
\nPodsumowanie \u0107wiczenia \u2013 nauczyciel wyja\u015bnia, czym charakteryzuj\u0105 si\u0119 poszczeg\u00f3lne pory roku. M\u00f3wi o takich miejscach na \u015bwiecie, gdzie zima trwa bardzo d\u0142ugo. Czy dzieci wiedz\u0105, co to s\u0105 za miejsca, jak si\u0119 nazywaj\u0105 i gdzie si\u0119 znajduj\u0105 (mo\u017cna pokaza\u0107 zdj\u0119cia z rejonu Arktyki i Antarktydy oraz wysokich szczyt\u00f3w)? Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Arktyk\u0105 i Antarktyd\u0105?<\/p>\n

4. Jak Anaruk zdobywa po\u017cywienie<\/strong><\/h2>\n

Nauczyciel przedstawia dzieciom Anaruka, ch\u0142opca z Grenlandii, m\u00f3wi o tym, gdzie mieszka, jak si\u0119 ubiera, co je (trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Innuici \u017cyj\u0105 nieco inaczej). Nast\u0119pnie czyta dzieciom opowie\u015b\u0107 o tym, jak ch\u0142opiec razem ze swoj\u0105 rodzin\u0105 zdobywa po\u017cywienie, jak odbywa si\u0119 to latem, a jak zim\u0105. Zadaniem dzieci jest zrobi\u0107 ilustracj\u0119 do tekstu, przedstawiaj\u0105c\u0105 zaj\u0119cia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 prze\u017cy\u0107 Innuitom oraz produkty, kt\u00f3rymi si\u0119 \u017cywi\u0105. Po zako\u0144czeniu, dzieci prezentuj\u0105 swoje prace.<\/p>\n

5. Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n

Innuici to rdzenni mieszka\u0144cy Arktyki, zamieszkuj\u0105 Alask\u0119, p\u00f3\u0142nocn\u0105 Kanad\u0119, Grenlandi\u0119 i Syberi\u0119. Cho\u0107 maj\u0105 coraz wi\u0119kszy dost\u0119p do zdobyczy cywilizacji, ca\u0142y czas musz\u0105 walczy\u0107 o przetrwanie. Przyrod\u0119, ich najwi\u0119ksz\u0105 \u017cywicielk\u0119, otaczaj\u0105 wielkim szacunkiem. Poznaj\u0105c \u017cycie Innuit\u00f3w mo\u017cna zrozumie\u0107 zale\u017cno\u015bci, jakie istniej\u0105 mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a \u015brodowiskiem naturalnym i doceni\u0107 dobra, do kt\u00f3rych mieszka\u0144cy Europy maj\u0105 tak \u0142atwy dost\u0119p. Nauczyciel pyta dzieci, w jaki spos\u00f3b my mo\u017cemy docenia\u0107 i szanowa\u0107 \u015brodowisko,
\nw kt\u00f3rym \u017cyjemy. Jak je chroni\u0107 i nie nadu\u017cywa\u0107?<\/p>\n

Za\u0142\u0105czniki:<\/strong><\/h2>\n

1. Fragment ksi\u0105\u017cki Cz. Centkiewicza pt. \u201eAnaruk, ch\u0142opiec z Grenlandii\u201d<\/strong><\/p>\n

Zdobycie po\u017cywienia to sprawa \u017cycia i \u015bmierci dla mieszka\u0144c\u00f3w Grenlandii. Polowanie na zwierz\u0119ta morskie, tak jak to robi\u0105 Eskimosi w dalekich zak\u0105tkach Grenlandii, nie jest rzecz\u0105 \u0142atw\u0105 ani bezpieczn\u0105. Latem wyp\u0142ywaj\u0105 na morze w kajakach. Nic a nic niepodobnych do naszych. Szkielet buduje si\u0119 przewa\u017cnie z \u017ceber zwierz\u0119cych powi\u0105zanych rzemieniami; obci\u0105ga si\u0119 go sk\u00f3rami, pozszywanymi jak mo\u017cna najszczelniej. Otw\u00f3r, w kt\u00f3rym siedzi my\u015bliwy, jest bardzo \u015bci\u015ble dopasowany do jego wymiar\u00f3w. Je\u015bli \u0142\u00f3dka przedziurawi si\u0119 w czasie polowania, my\u015bliwy nie mo\u017ce wydosta\u0107 si\u0119 z niej i tonie. (…) W lecie dzieci zbieraj\u0105 i susz\u0105 trawy, mchy i naw\u00f3z ptak\u00f3w czy ren\u00f3w. W zimie wytapiaj\u0105 l\u00f3d na wod\u0119 do picia i czasem, bardzo rzadko, podgotowuj\u0105 troch\u0119 mi\u0119sa nad p\u0142omieniem lampy. Lamp\u0105 nazywaj\u0105 wydr\u0105\u017cony kamie\u0144, w kt\u00f3ry my\u015bliwi nalewaj\u0105 t\u0142uszczu foki, morsa lub wieloryba i zanurzaj\u0105 w nim knot zrobiony z wysuszonej trawy. Lampa daje troch\u0119 \u015bwiat\u0142a, troch\u0119 ciep\u0142a i bardzo, bardzo du\u017co sadzy. Ale tym si\u0119 nikt nie przejmuje. (…)
\nwioskiswiata.org
\nZima jest tutaj tym przykrzejsza, \u017ce przez ca\u0142e cztery miesi\u0105ce bez przerwy trwa ciemno\u015b\u0107. S\u0142o\u0144ce nie ukazuje si\u0119 wcale. Dopiero w marcu pojawia si\u0119 co dzie\u0144 na chwil\u0119 tu\u017c nad horyzontem. Wtedy we wszystkich ludzkich osiedlach na Dalekiej P\u00f3\u0142nocy panuje rado\u015b\u0107. Mr\u00f3z, burze \u015bnie\u017cne, m\u0119cz\u0105ce wichry – wszystko idzie w zapomnienie. Wraz ze s\u0142o\u0144cem nadchodzi czas letnich \u0142ow\u00f3w. W maju rozpoczyna si\u0119 dzie\u0144 polarny i trwa bez przerwy przez pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy. S\u0142o\u0144ce wtedy wcale nie zachodzi. (…) Eskimosi poluj\u0105, jak tylko nadarzy si\u0119 im sposobno\u015b\u0107. Nie dla przyjemno\u015bci czy dla zabawy, a z potrzeby. Nigdy nie wiadomo, kiedy przyj\u015b\u0107 mo\u017ce g\u0142\u00f3d.
\nTugto ze zgroz\u0105 wspomina\u0142 niedawn\u0105 zim\u0119. – Zjedli\u015bmy wtedy wiele naszych ps\u00f3w, a sam rozumiesz, jaka to straszna ostateczno\u015b\u0107 zabi\u0107 wiernego przyjaciela, kt\u00f3rego wychowywa\u0142o si\u0119 od ma\u0142ego szczeniaka. Zjadali\u015bmy sk\u00f3r\u0119 naszych namiot\u00f3w, wyszukiwali\u015bmy pod \u015bniegiem ogryzione dawno ko\u015bci, \u017ceby jeszcze raz wyssa\u0107 z nich ka\u017cd\u0105 kropelk\u0119 szpiku. Gotowali\u015bmy rzemienie, uprz\u0119\u017ce, ubrania. Ale to wszystko nie pomaga\u0142o. Wielu my\u015bliwych nie prze\u017cy\u0142o tej zimy. G\u0142odni, wyje\u017cd\u017cali\u015bmy daleko od naszej osady w poszukiwaniu zwierzyny. G\u0142odne psy, chude jak szkielety, ledwo ci\u0105gn\u0119\u0142y sanie. Byli\u015bmy s\u0142abi, potykali\u015bmy si\u0119 co krok. Gdy raz wreszcie zobaczy\u0142em fok\u0119, os\u0142abiona r\u0119ka i zamglone oko zawiod\u0142y mnie – zwierz\u0119 znik\u0142o pod lodem. Stali\u015bmy na mrozie d\u0142ugie godziny, czekaj\u0105c, a\u017c uka\u017ce si\u0119 znowu. Czekali\u015bmy na pr\u00f3\u017cno. D\u0142ugo, bardzo d\u0142ugo kr\u0105\u017cyli\u015bmy po ca\u0142ym wybrze\u017cu. Nigdzie ani \u015bladu zwierzyny. Powr\u00f3t by\u0142 bardzo smutny. Psy nie mia\u0142y si\u0142y ci\u0105gn\u0105\u0107 pustych sa\u0144, a je\u015bli widzia\u0142y, \u017ce jeden z ich towarzyszy nieruchomia\u0142 na lodzie, rzuca\u0142y si\u0119 i rozszarpywa\u0142y go w kawa\u0142ki. Gdy powraca\u0142em do domu z pustymi r\u0119kami, panowa\u0142a w nim cisza. Os\u0142abione g\u0142odem dzieci le\u017ca\u0142y bez ruchu, nawet Anaruk nie przybiega\u0142, jak zwykle, pomaga\u0107 mi zdj\u0105\u0107 uprz\u0105\u017c z ps\u00f3w. Nie skar\u017cy\u0142 si\u0119, nie p\u0142aka\u0142, ale jego oczy by\u0142y tak smutne, \u017ce ucieka\u0142em z igloo i zn\u00f3w daremnie b\u0142\u0105ka\u0142em si\u0119 po krach w poszukiwaniu mi\u0119sa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cel g\u0142\u00f3wny: Podniesienie \u015bwiadomo\u015bci dzieci na temat warto\u015bci \u015brodowiska naturalnego. Cele szczeg\u00f3\u0142owe: Po warsztatach ucze\u0144: – \u0142\u0105czy warunki klimatyczne z dost\u0119pno\u015bci\u0105 po\u017cywienia w przyrodzie; – wymienia charakterystyczne cechy dla regionu Arktyki; – opisuje trudne warunki \u017cycia Innuit\u00f3w (pot. Eskimos\u00f3w); – zna warto\u015b\u0107 \u015brodowiska, w kt\u00f3rym \u017cyje. \u015arodki: obrazki z porami roku i po\u017cywieniem, historia Anaruka […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":427,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,28,10,30,20,4,19],"tags":[],"class_list":["post-426","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ameryka-polnocna","category-azja","category-europa","category-klasy-4-6","category-konspekt","category-kultura-i-tradycja","category-przedszkole","category-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1619,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions\/1619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media\/427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wioskiswiata.org\/baza-materialow-edukacyjnych\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}