Codzienność w Ameryce Południowej

Przedstawienie zagadnienia:

Ameryka Południowa to kontynent niezwykle różnorodny, zarówno pod względem klimatu, ukształtowania terenu, jak i warunków życia. Zupełnie innym światem jest wybrzeże, innym rozległa tropikalna dżungla, a jeszcze innym ciągnące się przez cały kontynent góry Andy. Ludzie z tropiku są otwarci, szybko i łatwo zawierają znajomości. Górale są skryci i zamknięci w sobie, ale za to niezwykle uprzejmi. Różnice najbardziej widać jednak w mieście. Z jednej strony wielkie tereny slumsów, gdzie najbiedniejsi próbują w trudnych i niebezpiecznych warunkach organizować sobie codzienne życie, z drugiej strony, tuż obok, wysokie efektowne wieżowce, gdzie standard życia mieszkańców nie różni się od życia ludzi w Polsce. W krajach Ameryki Południowej edukacja w szkołach państwowych jest bezpłatna, lecz wielu rodziców nie stać na to, aby kupić dzieciom niezbędne mundurki, zeszyty i pomoce szkolne. Ponadto zdarza się, że wolą, aby dzieci pomagały im w pracy zarobkowej (np. na plantacjach lub farmach). Dlatego obowiązek szkolny często nie jest przestrzegany.

Cel zajęć:

Uświadomienie dzieciom różnorodności krajobrazowej i społecznej w Ameryce Południowej, uwrażliwienie na problem biedy, ukazanie podobieństw i różnic w życiu dzieci w Polsce i krajach Ameryki Południowej.

Metody:

quiz, praca z tekstem, pogadanka, praca manualna

Środki:

mapa świata, listy od dzieci z Ameryki Południowej (załącznik 1), portrety dzieci z Ameryki Południowej(załącznik 2), kartki, kredki

Przebieg zajęć:

Wprowadzenie

Nauczyciel przedstawia dzieciom temat lekcji: życie codzienne mieszkańców Ameryki Południowej. Pyta uczniów, czy kiedyś już słyszeli o Ameryce Południowej i pokazuje im na mapie, gdzie znajduje się ten kontynent.

Co wiemy o Ameryce Południowej?

Nauczyciel czyta dzieciom zdania dotyczące Ameryki Południowej. Jeśli dzieci uważają, że zdanie jest prawdziwe, wówczas siedzą na swoich miejscach, a jeśli uważają, że jest fałszywe, wstają. Po każdym zdaniu nauczyciel podaje prawidłową odpowiedź oraz, jeśli to konieczne, udziela krótkiego wyjaśnienia

a) W Ameryce Południowej są bardzo wysokie góry. (PRAWDA)

Przez niemal całą długość kontynentu rozciąga się pasmo Andów, gdzie ludzie mieszkają na ogromnych wysokościach (nawet 5 tys. m n.p.m.).

b) Większą część Ameryki Południowej zajmuje tropikalna dżungla amazońska. (PRAWDA)

Ameryka Południowa jest kontynentem o bardzo zróżnicowanym klimacie i ukształtowaniu terenu, a życie i obyczaje mieszkańców gór i dżungli bardzo się od siebie różnią.

c) Wielu biednych mieszkańców Ameryki Południowej mieszka w domach zrobionych z blachy i kartonów bez dostępu do wody i prądu. (PRAWDA)

W takich warunkach żyją najbiedniejsi mieszkańcy miast, w dzielnicach zwanych slumsami (czyt. slamsami).

d) Dzieci w Ameryce Południowej nie mają komputerów. (FAŁSZ)

Życie wielu mieszkańców Ameryki Południowej niewiele różni się od życia ludzi w Polsce. Są ludzie bardzo biedni, którzy nie mają podstawowych środków do życia, ale i ludzie bardzo bogaci.

e) W większości krajów Ameryki Południowej mówi się po angielsku. (FAŁSZ)

W większości państw Ameryki Południowej językiem oficjalnym jest język hiszpański. Wyjątek stanowi Brazylia, gdzie mówi się po portugalsku, Surinam – język holenderski, Gujana – język angielski i Gujana Francuska, gdzie obowiązuje język francuski.

f) Wiele dzieci w Ameryce Południowej zamiast chodzić do szkoły musi pracować. (PRAWDA)

W krajach Ameryki Południowej edukacja w szkołach państwowych jest bezpłatna, lecz wielu rodziców nie stać na to, aby kupić dzieciom niezbędne mundurki, zeszyty i pomoce szkolne. Ponadto zdarza się, że wolą, aby dzieci pomagały im w pracy zarobkowej. Dlatego obowiązek szkolny często nie jest przestrzegany.

Listy z Ameryki Południowej

Nauczyciel odczytuje uczniom listy od ich rówieśników z różnych części Ameryki Południowej (załącznik 1). Każdy tekst opisuje warunki życia i problemy, z jakimi stykają się dzieci mieszkające w górach, dżungli oraz mieście. Po odczytaniu każdego z listów nauczyciel pyta dzieci co zapamiętały, następnie przyczepia treść listu na tablicy wraz z rysunkiem przedstawiającym jego autora (załącznik 2).

Po przeczytaniu listów nauczyciel wskazuje na mapie kraje, z których pochodzą poszczególni autorzy listów. Następnie prosi ochotników, aby podeszli do tablicy i podpisali, z jakiego miejsca jest każde z dzieci. Nauczyciel rozmawia z uczniami o życiu ich rówieśników z Ameryki Południowej. Przykładowe pytania:

a) Z jakich miejsc pochodzą osoby, które są autorami listów?

Odpowiedzi: górska wioska, wioska w dżungli, duże miasto, slumsy na przedmieściach

b) Życie którego z dzieci najbardziej przypomina życie dzieci w Polsce?

Odpowiedź: Carlosa – chłopca z dużego miasta.

c) Które z dzieci nie chodzi do szkoły i dlaczego?

Odpowiedź: Angelo, chłopiec ze slumsów. Jego rodziców nie stać, aby kupić mu potrzebne do szkoły przybory, ponadto musi pracować, aby pomóc rodzinie.

d) Czym zajmuje się Angelo?

Odpowiedź: Angelo pastuje buty na ulicach Limy. Jest to jedno z najpopularniejszych zajęć dzieci w dużych miastach. Do innych należą: mycie szyb samochodów, sprzedawanie galaretek lub owoców, przenoszenie pakunków.

e) Jak wygląda nauka Adelaidy w dżungli?

Odpowiedź: Adelaida wychodzi z domu bardzo wcześnie rano, aby na czas dotrzeć na lekcje, gdyż musi iść pieszo przez las. W porze deszczowej droga do szkoły jest utrudniona przez deszcz i błoto. Lekcje odbywają się pod drzewami, nie ma dostępu do komputerów ani książek. Ponieważ w wiosce prąd jest bardzo rzadko, zadania odrabia przy świeczce.

f) Jak wygląda szkoła w górskiej wiosce?

Odpowiedź: W szkole jest tylko jedna sala, w której uczą się dzieci ze wszystkich klas jednocześnie. Jest też tylko jeden nauczyciel wszystkich przedmiotów. Dzieci uczą się hiszpańskiego, matematyki i przyrody.

Pomagamy naszym kolegom z Ameryki Południowej

Nauczyciel przypomina dzieciom, że wielu ich rówieśników z Ameryki Południowej nie może uczęszczać do szkoły, gdyż nie stać ich na zakup pomocy szkolnych. Proponuje uczniom wykonanie słownika obrazkowego zawierającego ilustracje elementów związanych z życiem w górach, dżungli oraz slumsach. W tym celu nauczyciel dzieli klasę na trzy grupy, z których każda ma zająć się jednym z podanych tematów: życie w dżungli, życie w górach i życie w slumsie. Każdy uczeń indywidualnie wykonuje mały słowniczek zawierający co najmniej 3 hasła z zadanego tematu.

Propozycje rysunków: życie w dżungli – dom z bambusa, krokodyl, małpa, palma kokosowa itd.; życie w górach – chatka z kamienia, lama, kaktus; życie w slumsie – dom z kartonu i blachy, pasta do butów, samochód z puszek.

Jeśli nie starczy czasu, można zadać wykonanie słowniczka jako pracę domową.