Boliwia- wśród lam, kaktusów i palm

Cele ogólne:

zapoznanie uczniów z podstawowymi informacjami dotyczącymi Boliwii oraz z pewnymi aspektami życia mieszkańców Boliwii.

Cele szczegółowe:

– zweryfikowanie dotychczasowej wiedzy i wyobrażeń uczestników zajęć na temat Boliwii;

– poznanie elementów charakterystycznych dla Boliwii;

– poznanie barw państwowych Boliwii;

– zapoznanie się z mapą Boliwii;

– poznanie przez uczniów geografii fizycznej i warunków naturalnych Boliwii;

– poznanie pewnych aspektów życia i problemów mieszkańców Boliwii na przykładzie rodzin górników;

– zapoznanie się z problemami, jakie mogą spotkać dzieci w Boliwii;

– zastanowienie się nad powodami, dla których dzieci w Boliwii trafiają do domów dziecka.

Materiały:

tekst zatytułowany „Alex” dla każdego uczestnika lub jeden na dwie osoby, długopisy, kredki w kolorach zielonym, czerwonym i żółtym, mapa konturowa Boliwii

Przebieg zajęć:

Wprowadzenie (3 minuty)

Prowadzący informuje uczestników, że podczas zajęć „przeniosą się” do Boliwii, aby poznać ten kraj i jego mieszkańców. Następnie zadaje uczniom kilka wstępnych pytań: czy wiedzą, na jakim kontynencie leży Boliwia, jakim językiem się tam mówi, jak wyobrażają sobie ten kraj i jego mieszkańców, czy jest tam ciepło, czy zimno.

Boliwia – podstawowe wiadomości o kraju.

2a. Praca z kartą pracy (15 minut)

Po wypowiedziach uczestników prowadzący rozdaje karty pracy i prosi o przeczytanie znajdującego się na nich krótkiego tekstu o Boliwii, który pokaże na ile wyobrażenia uczestników są prawdziwe.

Po przeczytaniu tekstu prowadzący prosi uczestników o rozwiązanie pierwszego zadania z karty pracy polegającego na wybraniu tych elementów, które można zobaczyć w Boliwii.

Nauczyciel prosi uczniów o wymienianie kolejnych elementów, które zakreślili. Przy każdym z nich prowadzący podaje prawidłową odpowiedź oraz ją wyjaśnia.

Elementy, które można zobaczyć w Boliwii:

– wulkan – znajdują się na południu kraju. Najwyższym, już nieaktywnym wulkanem w Boliwii jest Sajama o wysokości 6.542 metry.

-palma – we wszystkich trzech częściach Boliwii występują palmy, najwięcej jest ich w tropiku

- gejzer – występują na dużych wysokościach, w prowincji Sud Lípez w regionie Potosí, najbardziej znany nosi nazwę Sol de Mañana

– krokodyl – można go spotkać w tropiku, w dolinie Amazonki, spożywa się tam również jego mięso

– sól – pochodzi z największego na świecie solniska znajdującego się w Boliwii zwanego Salar de Uyuni. Ma ono powierzchnię około 12 tys. km²

– kaktus- ta wytrzymała, dostosowana do trudnych warunków klimatycznych i braku wody w porze suchej roślina występuje w Boliwii. Kaktusy mogą żyć bardzo długo. Na wyspie Incahuasi leżącej na Salar de Uyuni znajdują się ogromne kaktusy, z których najstarszy ma ponad 1200 lat.

– lama – zwierzę to, występujące tylko w wyższych partiach Boliwii (nie można go spotkać w tropiku) jest popularnym zwierzęciem hodowlanym. Na wioskach hodowla lam stanowi główne źródło dochodu wielu rodzin. Z wełny lam wykonuje się swetry i inne wyroby, a ich mięso jest lokalnym przysmakiem.

– czerwone góry – są charakterystycznym elementem krajobrazu i wizytówką turystyczną regionu Potosí.

– kondor – ten olbrzymi ptak jest symbolem Andów.

– baterie słoneczne – są bardzo popularnym i opłacalnym źródłem energii. Na wioskach często można zobaczyć pokryte słomą dachy a na nich baterie słoneczne.

– struś – występuje w boliwijskim regionie Sud Lípez. Mówiąc o nim używa się pochodzącego z języka quechua słowa ñandu.

Elementy, których nie można zobaczyć w Boliwii:

– morze – Boliwia straciła dostęp do morza po przegranej wojnie z Chile. Była to dla boliwijczyków wielka strata, którą do dziś opłakują. Problem dostępu do morza stał się również przyczyną wzajemnej i często manifestowanej niechęci obu państw.

– żyrafa

- mak – roślina ta nie występuje w Boliwii. Przysmaki takie jak makowiec są tu w ogóle nieznane.

2b. Praca z mapą (5 minut)

Prowadzący prosi uczestników o wykonanie drugiego zadania z karty pracy, polegającego na pokolorowaniu mapy zgodnie z instrukcją zawartą w legendzie. Uczniowie mają także podpisać zaznaczoną na mapie czarną kropką stolicę państwa.

Kolorem czerwonym należy pomalować departamenty Potosí, La Paz i Oruro. Stanowią one tzw. Altiplano, czyli najwyżej położoną część Boliwii, która charakteryzuje się wysokimi górami oraz rozległymi równinami.

Kolorem żółtym należy zaznaczyć departamenty Tarija, Cochabamba i Chuquisaca. Są to tereny niżej położone, ale również górzyste, o klimacie bardziej umiarkowanym.

Na zielono należy pokolorować departamenty Santa Cruz, Beni oraz Pando, znajdujące się w tropiku. Pokolorowana w ten sposób mapa Boliwii, swymi barwami tworzy flagę państwa.

Stolicą Boliwii jest Sucre, miasto znajdujące się w departamencie Chuquisaca. Często mylnie uważa się za stolicę Boliwii La Paz, które jest siedzibą rządu.

Wybrane aspekty życia w Boliwii

3a. Praca z tekstem (10 minut)

Prowadzący rozdaje uczestnikom tekst zatytułowany ¨Alex¨ (może być jeden egzemplarz na dwie osoby), prosi o ich uważne przeczytanie i zwrócenie szczególnej uwagi na informacje dotyczące pracy górnika w kopalnii, problemów jego rodziny, a także losów Alexa.

3b. Dyskusja (10 minut)

Prowadzący animuje dyskusję prosząc uczestników o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Dlaczego zawód górnika jest w Boliwii tak popularny?

Boliwia jest krajem bogatym w złoża naturalne, więc liczne kopalnie rozsiane po całym kraju stają się najpopularniejszymi miejscem, aby znaleźć pracę. Do takiej pracy nie jest wymagane żadne specjalne wykształcenie, ani nawet przygotowanie, więc dla wielu osób jest to jedyny sposób na utrzymanie rodziny.

Zastanów się dlaczego praca w kopalni jest trudna?

Górnicy pracują w bardzo trudnych warunkach. Spędzają pod powierzchnią ziemi wiele godzin. Brak odpowiedniego sprzętu, zabiezpieczeń powoduje, że często narażają swoje życie. Wielu z nich ze względu na ciężkie warunki cierpi na choroby płuc i kręgosłupa, przez co często zmuszeni są wcześnie przerwać pracę.

Dlaczego życie rodzin górników jest trudne?

Ponieważ kopalnie rozrzucone są po całym kraju, więc często odległości dzielące domy górników od miejsca ich pracy są ogromne. Powoduje to, że górnicy muszą wyjeżdzać na wiele miesięcy do pracy i zostawiać swoje rodziny. Sytuacja jest więc trudna zarówno dla ojca rodziny, który musi mieszkać sam daleko od swoich najbliższych, jak i dla jego żony, oraz dzieci, którzy zostają bez opieki i wsparcia ze strony taty.

Z jakiego powodu Alex trafił do domu dziecka?

Mama Alexa opuściła rodzinę i zostawiła synka pod opieką ojca. Tata chłopca musiał wyjechać do pracy w kopalni do innego miasta. Nie mógł zabrać synka ze sobą, ponieważ w domach, w jakich mieszkają górnicy nie ma wystarczająco dobrych warunków, a ponadto praca górnika pochłania zbyt wiele czasu, aby mógł zająć się wychowaniem syna. Dlatego chłopiec trafił do domu dziecka.

Jak myślisz, jaki jest Alex? W czym jest do ciebie podobny?

4. Zakończenie (2 minuty)

Prowadzący podsumowuje najważniejsze informacje dotyczące Boliwii i życia jej mieszkańców (język hiszpański, bogactwa mineralne, klimat). Podkreśla jeszcze raz, że ten kraj znajdujący się w Ameryce Południowej jest niezwykle różnorodny.

KARTA ZADAŃ

Przeczytaj uważnie poniższy tekst przedstawiający najważniejsze informacje o Boliwii, a następnie wykonaj polecenia.

Boliwia jest krajem Ameryki Południowej, którego powierzchnia jest trzykrotnie większa niż powierzchnia Polski. Jest on niezwykle różnorodny zarówno pod względem geograficznym, jak i kulturowym. Podczas gdy nieodłącznym elementem krajobrazu na południu i na zachodzie są niedostępne, bardzo wysokie, niekiedy pokryte śniegiem góry, przeważająca północno-wschodnia część kraju to gorąca, tropikalna dżungla. Trzecią część kraju stanowią doliny, tam klimat najbardziej przypomina ten, który mamy w Polsce. Boliwia jest państwem bogatym w złoża mineralne, dlatego też po całym jej obszarze rozsiane są kopalnie, w których wydobywa sie srebro i siarkę. Na terenie Boliwii można spotkać niemal wszystkie cuda natury. W południowej, górzystej części państwa zobaczyć można wulkany, gejzery, jeziora, wktórych woda przybiera przeróżne barwy, pustynie, a także największe solnisko na świecie zwane Salar de Uyuni. Niestety Boliwia nie posiada dostępu do morza, gdyż straciła go po przegranej wojnie z Chile. Stolicą państwa jest Sucre. Najważniejsze narodowe symbole, do których boliwijczycy przywiązują bardzo dużą wagę to: czerwono-żółto-zielona flaga państwa oraz kwiat w tych samych kolorach zwany kantuta. Oficjalnym językiem kraju jest hiszpański, ale część ludności używa też języków lokalnych.

Tupiza, miasteczko, z którego pochodzą bohaterowie historii, które poznacie, ma około 20 000 mieszkańców. Otoczona jest różnokolorowymi wspaniałymi górami o rozmaitych kształtach, wśród których króluje wielki szary słoń. W porze deszczowej, która trwa tu od listopada do marca jest zielono i skwerki, którymi wysypane jest całe miasto, zapełniają się kolorowymi kwiatami. Bywa, że z powodu ulewnych deszczy nie sposób wydostać się z miasteczka. W porze suchej natomiast jedynymi zielonymi roślinami są kaktusy, choć nawet i one szarzeją. Na ulicach unosi się pył, a wyschnięte koryta rzek służą za drogi dla samochodów. Codzienne życie mieszkańców wcale nie jest łatwe. Brak tu pól uprawnych, klimat jest chłodny i suchy, a ludzie nie mają pracy. To wszystko sprawia, że Tupiza i jej okolice są jednym z najbiedniejszych regionów w kraju. Sytuacja dzieci jest tu zatem cięższa niż gdzie indziej.