Przedstawienie zagadnienia:

W oparciu o Powszechną Deklarację Praw Człowieka każdy człowiek posiada wszystkie prawa i wolności, bez względu na różnicę rasy, koloru, płci, języka czy wyznania oraz poglądów politycznych, miejsca urodzenia etc. Jednak nie we wszystkich krajach człowiek, a także należne mu prawa są respektowane. W sytuacji, kiedy w krajach Globalnego Południa mają miejsce konflikty zbrojne, mordowani są ludzie, dzieci są porywane, by przymusem wcielić je do armii. Łamanie podstawowych praw człowieka to wciąż powszechnie występujące zjawisko, przez co obywatele różnych krajów świata pozbawieni są prawa do życia, edukacji, wolności wyzwania czy zapewnienia miejsca zamieszkania. Szczególną grupą ludzi, których w sposób długofalowy dotyka nierespektowanie praw, są dzieci, którym nagminnie odbierane jest prawo do edukacji poprzez wymuszanie obowiązku podejmowania pracy, często w warunkach zagrażających życiu. W wielu krajach rozwijających się wciąż znaczna liczba dzieci nie ma możliwości uczęszczania na bezpłatne zajęcia, a na płatną formę edukacji większości rodziców nie stać. Ponad 57 milionów dzieci nie chodzi do szkoły, z czego większość stanowią dziewczynki.

Cele: 

zapoznanie uczniów z pojęciem praw człowieka oraz sytuacjami łamania praw człowieka na świecie.

Metody: 

wykład, praca indywidualna, praca w grupach

Środki: 

kartki, długopisy, markery, materiały prasowe (załącznik 1), Powszechna Deklaracja Praw Człowieka

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie

Nauczyciel przedstawia uczniom temat zajęć: Wolny ja, wolny ty, równi my. Wyjaśnia, że głównym tematem zajęć będzie wyjaśnienie terminu praw człowieka oraz zapoznanie się z postanowieniami Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka i sposobem jej respektowania w różnych regionach świata.

2. Strzał w dziesiątkę

Prowadzący prosi uczniów, by na podstawie swojej wiedzy i potrzeb, jakie mają każdego dnia, stworzyli swój dekalog praw człowieka – dziesięć najważniejszych dla nich praw człowieka, jakie im przysługują – i zapisali na kartkach. Po zakończonym zadaniu chętni przedstawiają efekty swojej pracy.

3. Wokół Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka

Nauczyciel wyjaśnia uczniom, że wszystkie prawa i wolności, które należą się im, jak i ludziom na całym świecie, zawarte są w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uchwalonej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 10 grudnia 1948 roku. Następnie, w odniesieniu do praw wymienionych przez uczniów w pierwszym ćwiczeniu, nauczyciel przedstawia wybrane prawa w jako sformułowane w Deklaracji artykuły np.: prawo do życia (art. 3), prawo do edukacji (art. 26), prawo do własności (art. 17), prawo do prywatności (art. 12), prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania (art. 18), zakazu stosowania tortur i nieludzkiego traktowania (art. 5), prawo do wolności wypowiedzi (art. 19), prawo do wypoczynku i czasu wolnego (art. 24). Zaznacza również, że choć dokument został uznany przez większość krajów na świecie, to wielu ludzi cierpi z powodu łamania praw człowieka.

4. Sprawa dla reportera

Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy i rozdaje im teksty z informacjami dotyczącymi łamania praw człowieka na świecie (załącznik 1). Następnie wyjaśnia, że ich zadaniem będzie zapoznanie się z tekstami i zastanowienie się, który artykuł Deklaracji (zał. multimedialny 1) jest łamany w danej sytuacji oraz jakie są sposoby przeciwdziałania zaistniałej sytuacji.
Po dyskusji przeprowadzonej w grupie, następnym zadaniem jest stworzenie materiału prasowego, radiowego, plakatu bądź kampanii telewizyjnej informującej o łamaniu praw człowieka na świecie, w nawiązaniu do konkretnej sytuacji.

Grupy przedstawiają efekty swojej pracy wraz z poprzednio omówionymi rozwiązaniami.

5. Podsumowanie

Nauczyciel podsumowuje zajęcia powtórzeniem informacji o genezie praw człowieka oraz sytuacjach, w których są one łamane oraz wspomina także o organizacjach zajmujących się ochroną praw człowieka tj. Komitet Praw Człowieka ONZ, Helsińska Fundacja Praw Człowieka czy Amnesty International.

Załączniki:

Załącznik 1

Tekst 1
Ponad 2000 ofiar Boko Haram w 2014 roku

Już 2053 ofiary śmiertelne pochłonęły w pierwszej połowie br. zamachy islamistycznego ugrupowania terrorystycznego Boko Haram w Nigerii. Dane te podała międzynarodowa organizacja pozarządowa Human Rights Watch, która udokumentowała ponad sto ataków nigeryjskich islamistów. Boko Haram w języku hausa znaczy „zachodnia edukacja jest grzeszna”. Jej członkowie w chrześcijaństwie widzą synonim znienawidzonej przez siebie zachodniej edukacji i zachodniego stylu życia. Uważają wszystkich niemuzułmanów za niewiernych. Domagają się natychmiastowego wprowadzenia prawa koranicznego w całej Nigerii, a także uwolnienia wszystkich swych aresztowanych członków w całym kraju.
Od pięciu lat fundamentaliści islamscy z Boko Haram terroryzują północną część kraju, zabijając zarówno chrześcijan, jak i muzułmanów. Tylko w 2013 r. z ich rąk zginęło 10 tys. ludzi. „Uważam, że kryją się za religią, aby zdobyć sympatię i akceptację dla swych działań. Kością niezgody nie jest już szariat (prawo kierujące życiem wyznawców zarówno sunnickiej, jak i szyickiej odmiany islamu. Islam nie uznaje rozdziału życia świeckiego od religijnego i dlatego reguluje zarówno zwyczaje religijne, organizację władzy religijnej oraz codzienne życie muzułmanina). Teraz jesteśmy świadkami bezsensownych masakr i mordowania niewinnych ludzi, zarówno chrześcijan, jak i muzułmanów” – tłumaczy ks. John Bakeni z katolickiej diecezji Maiduguri.
Źródło: ekai.pl

Tekst 2
200 mln dzieci pracuje

Takie są wnioski raportu opublikowanego właśnie przez amerykański Departament Pracy. Amerykanie oceniają, że na świecie pracuje ponad 200 mln dzieci, ponad dwie trzecie w rolnictwie, jedna czwarta – w usługach, głównie przy sprzedaży ulicznej, w hotelach i knajpach. Nie wiadomo, jaka część jest do pracy zmuszana. Niektóre kraje mocno z pracą dzieci walczą (np. Brazylia, Indonezja i Indie), ale inne nie. W Republice Środkowoafrykańskiej, Czadzie i Afganistanie dzieci są wcielane do armii, a rząd Uzbekistanu z kolei przeprowadza mobilizację nieletnich do pracy przy zbiorach bawełny. Najwięcej produktów (w tym ubrania i piłki futbolowe) produkowanych przez dzieci pochodzi z Indii. Dzieci pracują też w kopalniach złota w Peru i Burkina Faso. Znaczące ilości kakao uzyskuje się dzięki pracy dzieci w Wybrzeżu Kości Słoniowej – w kraju, który produkuje najwięcej tej rośliny na świecie. Z krajów europejskich najgorsza jest sytuacja w Albanii i Mołdawii. Kilka lat temu szacowano, że pracuje tam odpowiednio 36 i 30 proc. dzieci – głównie w rodzinnych gospodarstwach rolnych. Ale te dwa kraje są też źródłem handlu dziećmi – do pracy, prostytucji i gangów żebraczych.
Źródło: wyborcza.pl

Tekst 3
Romowie w Andrychowie

– Tak źle jeszcze nie było – mówi o konflikcie w Andrychowie szef Stowarzyszenia Romów w Polsce, Roman Kwiatkowski. Jak czytamy w „Gazecie Wyborczej”, Kwiatkowski poprosił wojewodę małopolskiego o interwencję w sprawie nasilającego się konfliktu między Romami a Polakami. Urzędnicy sprawę bagatelizują, jednak prezydent Andrychowa obawia się wzrostu napięć. Zdaniem Kwiatkowskiego, w Andrychowie dochodzi do notorycznej przemocy na tle rasowym. W piśmie do wojewody szef stowarzyszenia wspomina o 30-letniej Romce, która została pobita podczas spaceru z dziećmi.
Sytuacja między społecznościami od paru lat jest napięta. W zeszłym roku facebookowe profile: „Antyromskiego Ruchu Narodowego” oraz „Nie dla Romów w Polsce” zostały zamknięte przez administratora portalu z powodu skarg na temat szerzenia rasizmu i nienawiści – konflikt został wówczas rozładowany.
Romowie mają status mniejszości etnicznej – w Polsce mieszka ich 20-30 tys. Stowarzyszenie Romów jest największą organizacją tej mniejszości w naszym kraju. W Andrychowie społeczność romską tworzy około 100 osób.
Źródło: wiadomosci.onet.pl

Tekst 4
Analfabetyzm: wstydliwy problem świata

W Europie trudno spotkać dorosłego, który nie potrafiłby pisać. Każdy z nas umie się podpisać i przeczytać gazetę. Inaczej sprawa wygląda na innych kontynentach. Na całym świecie aż 776 milionów ludzi to analfabeci. Najgorsza sytuacja jest w Afryce. Zaledwie połowa mieszkańców Czarnego Lądu potrafi czytać. Niewiele lepiej sytuacja przedstawia się w Azji. Tam wskaźnik analfabetyzmu wynosi 33 procent. Dramatycznym przykładem jest Afganistan.
– Afganistan w statystykach alfabetyzacji znajduje się na samym dole – na ostatnim lub przedostatnim miejscu. W krajach europejskich blisko 100 proc. ludzi potrafi czytać i pisać. W Afganistanie sytuacja jest szokująca. Tylko jeden na trzech obywateli tego kraju posiada taką zdolność. Jeszcze bardziej dramatycznie wygląda statystyka dotycząca kobiet. Zaledwie kilkadziesiąt procent z nich jest piśmiennych – powiedziała w PR24 Ludwika Włodek, publicystka współpracująca z National Geographic.
Wbrew pozorom, państwem, które przyczyniło się w dużej mierze do spadku analfabetyzmu w Azji, był nie istniejący już Związek Radziecki. Analfabetyzm często powodowany jest przez niestabilną sytuację w kraju. Zmagania wojenne sprawiają, że szkoły są zamykane, a ludzie odkładają edukację na dalszy plan.
Źródło: polskieradio.pl