Przyczyny konfliktów w Afryce
Cele:
Zapoznanie dzieci ze współczesnymi przemianami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi na kontynentach i w wybranych krajach.
Metody:
mapa mentalna, ćwiczenia z mapą, praca z tekstem, praca w grupach
Środki:
mapki polityczne konturowe Afryki, atlas, mapa ścienna Afryki, arkusz papieru, karty pracy
Przebieg zajęć:
1.Wprowadzenie
Nauczyciel przedstawia uczniom główny temat zajęć.
2. Zlokalizuj miejsce konfliktu
a. Nauczyciel dzieli klasę na czteroosobowe grupy i rozdaje kartki z wypisanymi przykładami konfliktów w Afryce (załącznik 1) oraz konturowe mapki polityczne Afryki.
b. Zadaniem każdej grupy jest naniesienie na mapkę konturową miejsca konfliktów, wstawiając odpowiedni numer konfliktu z tekstu na mapkę oraz wypisuje przyczyny tych konfliktów na karty pracy. Pomocą w wykonaniu zadania są mapy polityczne Afryki z atlasu.
c. Przedstawiciel grupy prezentuje efekty pracy, a pozostałe grupy sprawdzają poprawność wykonanego zadania.
3. Przyczyny i skutki konfliktów
Nauczyciel wyjaśnia i podaje przykłady czym jest i do czego służy mapa mentalna. Następnie cała klasa tworzy na tablicy (arkuszu papieru) mapę mentalną przyczyn i skutków konfliktów zbrojnych w Afryce. Uczniowie kolejno podchodzą i dorysowują poszczególne elementy mapy mentalnej.
4. Podsumowanie
Uczniowie i nauczyciel analizują powstałą mapę mentalną, zwracając uwagę na złożoność przyczyn i skutków konfliktów w Afryce. Szczególne zwrócenie uwagi na to, że bieda jest jednocześnie przyczyną jak i skutkiem konfliktów.
Zadanie domowe: Podaj kilka propozycji: „Jak można pomóc Afryce”.
Załączniki:
Załącznik nr 1
Konflikty między narodami:
1. Rwanda, Burundi – konflikt pomiędzy plemionami Tutsi i Hutu ciągnący się od XV wieku. Jest to konflikt głównie o ziemię pomiędzy pasterzami Tutsi najczęściej sprawującymi władzę a rolnikami Hutu stanowiącymi większość. Pod koniec XX wieku był to najkrwawszy konflikt na świecie (ponad 1 mln zabitych i około 2 mln na wygnaniu).
2. Somalia
3. Nigeria kraj jednolity narodowościowo i religijnie, ale dzielący się na liczne klany i grupy rodowe. Katastrofalna susza w 1991 r. doprowadziła do odrodzenia się sporów klanowych głównie o pastwiska czy też źródła wody. W kraju zapanowała anarchia. Interwencja wojsk ONZ (ok 100 tys. zabitych i 1 mln na wygnaniu). Duże zróżnicowanie narodowościowe (ponad 300 języków) i religijne (chrześcijańskie południe, islamska północ) jest powodem do licznych starć zwłaszcza pomiędzy czterema największymi narodami: Joruba, Fulani, Ibo, Hausa. Liczne przewroty wojskowe (pucze) oraz rządy hunt wojskowych.
4. Sahara Zachodnia – konflikt pomiędzy Marokiem, Algierią, Mauretanią i Hiszpanią o wpływy na tym terytorium. Front wyzwolenia POLISARIO dąży do uzyskania pełnej niepodległości.
5. Liberia – Najstarsza niepodległa republika na kontynencie afrykańskim założona w 1847 r. przez wyzwolonych niewolników amerykańskich. Od kilkunastu lat trwa wojna domowa pomiędzy kilkoma zwalczającymi się ugrupowaniami politycznymi. Kilkakrotnie interweniowały wojska krajów ościennych. Istnieje także konflikt pomiędzy ludnością rdzenną i napływową (potomkowie byłych niewolników). Liczne zamachy terrorystyczne dokonywane przez fundamentalistów islamskich. W Algierii w wyniku zamachów i wojny partyzanckiej zginęło ok. 50 tys. osób.
6. Algieria, Egipt
7. Sudan – wojna domowa pomiędzy chrześcijańskim i animistycznym południem zamieszkaną przez ludy murzyńskie a białą ludnością arabską sprawującą władzę. Południe głosi hasła separatystyczne.
Konflikty rasowe:
8. Republika Południowej Afryki, Zimbabwe – system segregacji rasowej upadł w RP A w 1994 r. a w Zimbabwe w 1980 roku, ale ostre antagonizmy rasowe pomiędzy ludnością białą i czarną pozostają żywe do dzisiaj.
Konflikty zbrojne pomiędzy zwalczającymi się ugrupowaniami politycznymi, liczne przewroty wojskowe:
9. Mozambik (1 mln zabitych, 4,5 mln wypędzonych)
10. Angola
11. Sierra Leone
12. Demokratyczna Republika Konga
13. Czad – ponadto konflikt narodowościowo-religijny podobny do sudańskiego
14. Uganda
Spory graniczne:
15. Etiopia – Erytrea
16. Etiopia – Somalia
17. Libia – Czad
18. Burkina Faso – Ghana
19. Maroko – Algieria
20. Sudan – Egipt
21. Senegal – Gambia

