Przedstawienie zagadnienia:

Dla 51% Polaków, poddanych sondażowi badającemu wiedzę z zakresu pomocy rozwojowej, choroby zakaźne, w tym HIV/AIDS, stanowią największe wyzwania w rozwoju krajów Globalnego Południa. W następnej kolejności są dostęp do wody pitnej, konflikty zbrojne i walka z głodem. Nic więc dziwnego, że dla 49% ankietowanych Polaków to właśnie do Afryki Polska powinna kierować największe wsparcie. W programie Polskiej Pomocy Rozwojowej na rok 2011 wśród priorytetowych obszarów wsparcia w Afryce znalazły się takie kwestie, jak dostęp do wody pitnej, ochrona środowiska, edukacja i aktywizacja zawodowa oraz ochrona zdrowia, a w szczególności walka z chorobami zakaźnymi. W ciągu ostatnich kilku lat w Afryce zostało przeprowadzonych kilkanaście projektów o charakterze medycznym. Projekty te były realizowane zarówno ze środków rządowych, jak i zbiórek publicznych, prywatnych donacji czy własnych środków organizacji. To właśnie polskie organizacje pozarządowe były jednymi z głównych wykonawców projektów.

Zajęcia mają na celu przedstawienie mechanizmu działania polskiej pomocy oraz prezentację wybranych projektów na rzecz poprawy jakości dostępu do usług medycznych oraz stanu zdrowia wśród mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej, realizowanych przez polskie podmioty we współpracy z MSZ RP jak i przy wsparciu darczyńców indywidualnych i innych donatorów instytucjonalnych.

Cel zajęć:

Prezentacja wybranych projektów medycznych realizowanych przez Polskę w krajach Afryki Subsaharyjskiej.

Cele szczegółowe:

– uczeń wie, czym jest Oficjalna Pomoc Rozwojowa i rozumie mechanizm jej funkcjonowania,

– uczeń wie, w jakich rejonach geograficznych Polska najczęściej realizuje program oficjalnej pomocy,

– uczeń potrafi opisać przykładowe działania polskich podmiotów na rzecz ochrony zdrowia w Afryce Subsaharyjskiej.

Metody:

mini-wykład, analiza tekstów źródłowych, praca w grupach, dyskusja

Środki:

materiały edukacyjne (załączniki), flamastry, długopisy, kartki papieru

Przebieg zajęć:

1. Powitanie i wprowadzenie do tematu

Prowadzący wita się z uczniami. Zapoznaje ich z tematyką zajęć oraz robi krótkie wprowadzenie do tematu Oficjalnej Polskiej Pomocy Rozwojowej. Pyta uczniów, czym może być pomoc rozwojowa, gdzie jest kierowana i kto ją realizuje.

2. Mini-wykład

Prowadzący zapoznaje uczniów z definicją Oficjalnej Pomocy Rozwojowej, prezentuje jej formy oraz kanały dystrybucji. Prezentuje także najnowsze dane dotyczące polskiej pomocy, krajów priorytetowych oraz obszarów wsparcia. Pyta uczniów, czy coś ich zaskoczyło?

3. Praca w grupach

Prowadzący dzieli uczniów na 5 grup. Rozdaje im materiały źródłowe dotyczące projektów pomocowych, realizowanych w krajach Afryki Subsaharyjskiej. Grupy mają za zadanie przygotować krótkie prezentacje, zwracając uwagę na następujące kwestie:

Gdzie jest realizowany projekt?

Kto jest jego wykonawcą?

Jaki był główny cel projektu i kto był jego odbiorcą?

4. Dyskusja i podsumowanie

Prowadzący dziękuje uczniom za pracę. Zwraca uwagę na fakt, że w realizację projektów pomocowych zaangażowane są takie podmioty, jak organizacje pozarządowe, placówki dyplomatyczne RP czy organizacje pozarządowe. Podkreśla także, że przytoczone przykłady były realizowane w ramach pomocy dwustronnej Programu Polskiej Pomocy Rozwojowej w latach 2007-2010, czyli innymi słowy finansowane były z budżetu Rzeczpospolitej Polskiej. Zaznacza także, że projekty realizowane są również z innych źródeł, m.in. ze zbiórek publicznych czy środków prywatnych, a w ich realizację mogą być też zaangażowane osoby prywatne. Prowadzący inicjuje krótką dyskusję, zadając pytania:

Co wpływa na to, że projekty odnoszą sukces lub porażkę?

Co możemy zrobić, aby mieć pewność, że projekt będzie efektywny?

Skąd wiemy, że polskie środki na pomoc rozwojową są dobrze wydatkowane?

Czy mamy wpływ na to, w jaki sposób Polska realizuje politykę rozwojową?

Załączniki:

Zał. 1. Czym jest Oficjalna Pomoc Rozwojowa

Oficjalną Pomoc Rozwojową (Official Development Assistance, ODA) stanowią darowizny i pożyczki udzielane krajom rozwijającym się przez oficjalne instytucje rządowe państw dawców lub organizacje międzynarodowe, mające na celu wsparcie rozwoju gospodarczego i dobrobytu w tych krajach. Pożyczki są kwalifikowane jako Oficjalna Pomoc Rozwojowa tylko wtedy, gdy zawierają element darowizny w wysokości przynajmniej 25% wartości pomocy. Darowizny i kredyty na cele wojskowe nie są zaliczane do Oficjalnej Pomocy Rozwojowej. Warunkiem zaklasyfikowania pomocy jako Oficjalnej Pomocy Rozwojowej jest także, aby krajbiorca pomocy znajdował się na liście ustalanej przez Komitet Pomocy Rozwojowej OECD (Development Assistance Committee, DAC).

Opracowanie MSZ dostępne na stronie www.polskapomoc.gov.pl

Zał. 3. Przykładowe projekty realizowane przez polskie podmioty na rzecz poprawy opieki zdrowotnej w Afryce Subsaharyjskiej

Dane pochodzą z raportów rocznych MSZ RP oraz stron internetowych poszczególnych podmiotów.

1. ANGOLA

Koniec z malarią! Niefarmakologiczna profilaktyka zimnicy ze szczególnym uwzględnieniem kobiet ciężarnych i małych dzieci.

Centrum Animacji Misyjnej Księży Werbistów

W dystrykcie Cacuaco występuje wysoka zachorowalność na malarię, na co mają wpływ zanieczyszczenie środowiska, duża gęstość zaludnienia oraz bliskość terenów bagnistych. Dodatkowym problemem jest nieznajomość objawów tej choroby wśród mieszkańców i jej późne diagnozowanie, co powoduje, że mimo intensywnego leczenia nie udaje się uratować wielu pacjentów. W ramach projektu zrealizowano akcję edukacyjną dla mieszkańców dystryktu Cacuaco, zakupiono moskitiery, leki, środki pielęgnacyjne dla dzieci oraz sprzęt laboratoryjny do diagnostyki malarii i chorób jej towarzyszących na potrzeby Centrum Zdrowia im. Świętego Łukasza w Kifangondo. Akcja miała na celu zmniejszenie zachorowalności na malarię, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i kobiet ciężarnych. W realizacji projektu wzięli udział lekarze z Polski, którzy oprócz udzielania konsultacji medycznych i pracy w szpitalu prowadzili szkolenia i wykłady.

2. TANZANIA

Budowa przychodni zdrowia

Fundacja Redemptoris Missio i Salezjański Wolontariat Misyjny

Mieszkańcy tanzańskiej wioski Kiabakari oraz jej okolic do najbliższego szpitala mają ponad 40 kilometrów – zbyt daleko, aby można było na czas uzyskać pomoc. Za badania i niezbędne lekarstwa muszą zapłacić ponad 7 tysięcy szylingów tanzańskich (równowartość ok. 25 złotych). Ta kwota często przekracza możliwości rodziny. Chorzy zostają w swoich chatach i są pozbawieni jakiejkolwiek opieki. Wiele kobiet cierpi na powikłania okołoporodowe. Ich nowonarodzone dzieci umierają, choć mogłaby je uratować dawka soli fizjologicznych albo witamin za równowartość niecałych dwóch złotych. W 1999 roku polski misjonarz pracujący

w Tanzanii, ksiądz Wojciech Kościelniak, zwrócił się do Fundacji Redemptoris Missio z prośbą o wybudowanie przychodni lekarskiej przy parafii Miłosierdzia Bożego w Kiabakari. W 2003 roku Salezjański Wolontariat Misyjny został poproszony o włączenie się do tego projektu. Dokładnie rok później do Tanzanii wyjechało dwóch wolontariuszy SWM Młodzi Światu. Po pięciu miesiącach pracy w Kiabakari stanęła solidna i nowoczesna konstrukcja przychodni, zajmująca 650 metrów kwadratowych. Wewnątrz znajduje się przestronny dziedziniec. Koszt budowy wynosił 51 tysięcy dolarów. Przekazana pomoc finansowa umożliwiła zakup materiałów budowlanych oraz opłacenie prac budowlanych.

3. RPA

Wsparcie dostępu do edukacji dzieci upośledzonych w wieku przedszkolnym z Port Shepstone i okolic (RPA)

Salezjański Wolontariat Misyjny – Młodzi Światu

Podstawowym celem projektu było wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci upośledzonych i niewidomych z Port Shepstone i okolic dzięki budowie przedszkola oraz wsparciu merytorycznemu rodziców i opiekunów. W ramach projektu wybudowano budynek przedszkolny z trzema klasami, biurem i toaletami. Budynek został odpowiednio wyposażony i dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Zorganizowano również kursy języka migowego, indywidualne zajęcia rehabilitacyjne połączone ze szkoleniem personelu pomocniczego z zakresu podstaw technik rehabilitacyjnych oraz program wsparcia edukacji w klasach specjalnych Szkoły św. Marcina w Port Shepstone.

4. RWANDA

Wyposażenie ośrodka dla dzieci niewidomych w Kibeho

Ambasada RP w Nairobi

W 2007 roku Ambasada RP w Nairobi zainicjowała budowę ośrodka dla dzieci niewidomych w Kibeho (dystrykt Nyaruguru, Rwanda). Partnerem projektu jest Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, które ma wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu tego typu placówek i pracy z osobami niewidomymi. Wiosną 2009 roku zakończono budowę ośrodka składającego się z budynku szkolnego, internatu dla chłopców, internatu dla dziewcząt, kuchni i pralni oraz budynku dla personelu. Na potrzeby podopiecznych placówki Ambasada zakupiła drukarkę braille’owską, której przekazanie nastąpiło podczas oficjalnego otwarcia dokonanego przez ministra Radosława Sikorskiego we wrześniu 2009 roku.

5. ETIOPIA

Wprowadzanie innowacji rehabilitacyjnych na placówkach misyjnych w Etiopii

Salezjański Wolontariat Misyjny – Młodzi Światu

Projekt zakładał pobyt i pracę dwóch wolontariuszy na placówce misyjnej Sióstr Misjonarek Miłości w Dire Dawa oraz doposażenie ośrodka w podstawowy sprzęt rehabilitacyjny. Celem przewodnim projektu było zwiększanie dostępu lokalnej ludności do usług medycznych z zakresu fizjoterapii. Dodatkowo wolontariusze zajmowali się także pomocą w dożywianiu osób ubogich, bezdomnych, dzieci ulicy. W projekcie zaplanowana została ścisła współpraca z miejscowym personelem, dzięki czemu miejscowa kadra będzie miała okazje podnieść swoje kwalifikacje z zakresu technik fizjoterapeutycznych. Projekt był odpowiedzią na medyczne problemy Dire Dawa i stanowił ciąg dalszy działań, jakie tam były zapoczątkowane od 2005 roku, prowadzonych z ogromnym sukcesem. Od tego czasu lekarze, pielęgniarki i fizjoterapeuci pracują w charakterze wolontariuszy, przyczyniając się do poprawy ogólnego stanu zdrowia mieszkańców Dire Dawa.