Przedstawienie zagadnienia:

Rada Europy definiuje dzieci ulicy jako osoby poniżej 18 roku życia, które żyją w środowisku ulicznym. Dzieci te przenoszą się z miejsca na miejsce, a ich oficjalnym adresem jest adres rodziców lub instytucji socjalnej. Żyją one w środowisku rówieśniczym, a z dorosłymi i rodzicami mają tylko słaby kontakt. Szacuje się, że na świecie jest około 100 milionów dzieci ulicy – najwięcej w Ameryce Łacińskiej, Azji i Afryce. Dzieci te często zmagają się problemami głodu, braku wody pitnej czy braku dostępu do edukacji. Głównymi przyczynami życia dzieci na ulicy jest śmierć jednego lub obojga rodziców albo skrajne ubóstwo, które nie pozwala rozwijać się w normalnych warunkach i zmusza do szukania innego miejsca pobytu. Dzieci te często pochodzą z rodzin dysfunkcyjnych (czyli takich, które nie spełniają im przypisanych funkcji społecznych), w których nie mają zapewnionych optymalnych warunków do rozwoju. Są to także uciekinierzy z placówek opiekuńczych bądź innych instytucji zajmujących się dziećmi narkomanów, prostytutek i rodziców pozbawionych środków do życia. Dzieci ulicy często mają problemy w funkcjonowaniu społecznym z powodu wywołanych traumatycznymi doświadczeniami zaburzeń w rozwoju psychofizycznym, a także uzależnienia od alkoholu czy narkotyków.

Cel zajęć: 

zapoznanie uczniów z sytuacją dzieci ulicy w krajach Globalnego Południa oraz możliwościami pomocy.

Metody: 

praca w grupach, prezentacja multimedialna, burza mózgów

Środki: 

teledysk pt. „Dzieci z miasta Wau”, kartki, długopisy, markery, życiorys dzieci ulicy (załącznik 1)

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie

Nauczyciel przedstawia uczniom temat spotkania: ulica jest domem? Wyjaśnia, że w zajęcia będą dotyczyły zjawiska określanego mianem „dzieci ulicy” i w czasie zajęć poznają problemy tej grupy, a także możliwości pomocy.

2. Dziecko ulicy. A kto to jest?

Prowadzący prezentuje uczniom teledysk pt. „Dzieci z miasta Wau” (http://vimeo.com/91622846). Po obejrzeniu materiału nauczyciel dzieli klasę na cztery grupy i prosi, by każda z nich ułożyła definicję dzieci ulicy.

Po zakończeniu zadania każda z grupy prezentuje efekty swojej pracy, a prowadzący odczytuje definicję „dzieci ulicy”, stworzoną przez Radę Europy:

Dzieci ulicy to osoby „poniżej 18 roku życia, które przez krótszy lub dłuższy czas żyją w środowisku ulicznym. Dzieci te przenoszą się z miejsca na miejsce i nawiązują kontakty z grupą rówieśniczą lub innymi grupami z ulicy. Oficjalnym adresem tych dzieci jest adres rodziców lub jakiejś instytucji socjalnej (pomocy wychowawczej, poradni psychiatrycznej dla młodzieży i in.). Wysoce znamiennym jest przy tym to, że z dorosłymi, rodzicami oraz przedstawicielami szkół i instytucji pomocowych, dzieci te mają jedynie słaby lub żaden kontakt”.

3. Którędy z ulicy?

Nauczyciel prosi uczniów o pozostanie w swoich grupach, następnie wyjaśnia, że jednym z krajów, w którym odnotowano zjawisko dzieci ulicy na dużą skalę jest Sudan Południowy. To najmłodszy kraj Afryki, w którym ponad połowa z 11 milionów mieszkańców żyje wciąż w skrajnym ubóstwie. Blisko 50 lat walk pomiędzy arabską ludnością z północy a chrześcijanami z południa spowodowały, że życie w tej części Afryki stało się niezwykle trudne. Głównym problemem jest brak dostępu do wody pitnej i właściwej opieki zdrowotnej, analfabetyzm i niski poziom edukacji. Infrastruktura kraju również stanęła na początkowym etapie rozwoju, gdyż główne szlaki komunikacyjne w kraju, jak i łączące z państwami ościennymi to wciąż utwardzana, czerwona droga, która, choćby w czasie pory deszczowej, jest niedostępna. W kraju brakuje podstawowych produktów takich jak jedzenie, leki, ubrania czy materiały budowlane. Wszystko jest importowane z sąsiednich krajów, gdyż na miejscu wciąż nie ma warunków do prowadzenia produkcji. Po zakończeniu wojny i po 2011 roku, kiedy kraj uzyskał niepodległość, liczba dzieci ulicy znacznie wzrosła.

Zadanie składa się z dwóch części:
a. Każda z grup otrzymuje życiorys dziecka, które pochodzi z Sudanu Południowego (załącznik 1). Zadaniem grupy jest przedstawić w formie scenki sytuację, w której znalazł się chłopiec.

Po zakończeniu pierwszej części zadania uczniowie podsumowują wspólnie, jakie poznali powody, przez które dziecko może zamieszkać na ulicy.

b. W drugiej części zadania uczniowie znają już powody, dla których dzieci trafiają na ulice.. Teraz ich zadaniem jest, w nawiązaniu do historii, którą przedstawili w pierwszej części zadania, zastanowić się nad możliwościami pomocy danemu dziecku i wybrać jedną, którą zaprezentują w formie scenki.

4. Podsumowanie

Prowadzący podsumowuje zajęcia, w których uczniowie dowiedzieli się kim jest dziecko ulicy i dlaczego może na niej się znaleźć. Jednocześnie prosi o przypomnienie, jakie są możliwości pomocy w obliczu tego problemu.

Przykładowe odpowiedzi:

– wsparcie finansowe;
– wsparcie osobowe, streetworking;
– placówki wychowawcze;
– stypendia naukowe;
– rodziny zastępcze;
– nawiązanie relacji z rodziną.

Załączniki:

Załącznik 1

MajokDeng (czyt. MadżokDeng) ma 8 lat i jak większość mieszkańców regionu, pochodzi z plemienia Dinka. Jego rodzinnym miastem jest Kuajock (czyt. Kładżok), oddalone o kilkadziesiąt kilometrów od Wau (czyt. łał). Właśnie taką odległość pokonał, kiedy uciekał przed stosującą przemoc mamą. W jego zachowaniu i gestach widać, że był bity w domu, a jednocześnie brakuje mu rodziny i właściwego wychowania. Na ulicy żyje razem z jednym z czterech braci – Koor. Majok marzy o tym, by wrócić do szkoły, w której skończył zaledwie drugą klasę szkoły podstawowej.
Źrodło: Magazyn Przyjaciół Misji Młodzi Światu

James AkotKual ma 10 lat. Od września 2013 roku żyje na ulicach Wau (czyt. łał), gdzie dotarł po kilku dniach podróży z AkonVillage. Podążając za przykładem starszych chłopców, uzależnił się od kleju (lokalnego narkotyku), który pozwala mu zapomnieć o głodzie. James opuścił dom rodzinny i nie chce tam wracać, ponieważ nie ma kto się nim zaopiekować – oboje rodzice nie żyją. Chłopiec chciałby zostać w Wau i rozpocząć edukację, ponieważ nigdy nie chodził do szkoły.
Źrodło: Magazyn Przyjaciół Misji Młodzi Światu

Angelo ThiikGarang Gar (czyt. Andżelo Tik) od 2012 roku żyje na ulicy. Siedemnastolatek ma pięciu braci, a jego rodzice są bezrobotni. Ze względu na sytuację w domu skończył tylko dwie klasy szkoły podstawowej. Jednym z powodów, dla których opuścił dom, jest kara wymierzona przez jego ojca, ponieważ kiedy chłopiec wypasał zwierzęta, zaginęła jedna z krów które pilnował. W plemieniu Dinka to jedno z największych przewinień. Angelo marzy o tym, by być jak św. Jan Bosko. Pewnego razu przyznał też, że chciałby zostać księdzem.
Źrodło: Magazyn Przyjaciół Misji Młodzi Światu

SabithManut Anie Mayen(czyt. SabitManut) ma 11 lat. Jego pięcioro rodzeństwa i bezrobotni rodzice mieszkają w Kuajock. Chłopiec nigdy nie poszedł do szkoły, a z powodu panującej biedy postanowił szukać pracy i lepszych warunków życia. Ze względu na jego wadę wzroku jest obiektem ciągłych żartów ze strony starszych chłopców, przez co ma skłonność do agresji. Marzeniem Sabitha jest powrót do domu.
Źrodło: Magazyn Przyjaciół Misji Młodzi Światu