Przedstawienie zagadnienia:

Każdy człowiek, ma prawo do bezpłatnej nauki, przynajmniej na poziomie podstawowym. Tymczasem szacuje się, że 75 milionów dzieci na całym świecie pozbawione są tej szansy – większość z nich to dziewczęta. Połowa tych dzieci to mieszkańcy terenów ogarniętych konfliktami wojennymi, a część z nich to również osoby z różnym stopniem niepełnosprawności, które w krajach Globalnego Południa spychane są na margines społeczny. Najczęstszymi przyczynami braku dostępu do edukacji jest brak funduszy na budowę placówek edukacyjnych, brak wykfalifikowanej kadry pedagogicznej, ubóstwo rodzin, duża odległość szkół od miejsca zamieszkania, zróżnicowanie etniczne i kulturowe powodujące dyskryminację lub brak wiary w sens edukacji. W wielu przypadkach dzieci od wczesnych lat zmuszane są do podejmowania pracy, co jednocześnie uniemożliwia im rozpoczęcie edukacji. Prawo dostępu do edukacji zakłada nie tylko ilościowe wyeliminowanie problemu, ale przede wszystkim wysoką jakość oferowanego młodym pokoleniom wykształcenia. Brak edukacji przyczynia się do pogłębiania ubóstwa, rozpowszechniania chorób zakaźnych i wzrastania analfabetyzmu, a przede wszystkim może przyczynić się do wykluczenia dorosłych i dzieci i życia społecznego.

Cel zajęć:

Zapoznanie dzieci różnorodnością szkół na świecie oraz z problemem w dostępie do edukacji w krajach Globalnego Południa.

Metody:

dyskusja, wykład, prezentacja multimedialna, rysunek, zabawa ruchowa

Środki:

zdjęcia przedszkoli, karta pracy ucznia (załącznik 1), kredki, flamastry, patyki lub wykałaczki, sznurek, kolorowy papier (czerwony i zielony), obrazki z problemami (dlaczego dzieci nie mogą chodzić do przedszkola?)

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Nauczyciel wita dzieci i prosi, by usiadły w kręgu. Następnie przedstawia temat zajęć: każdy ma prawo do nauki, ale czy wszyscy mogą się uczyć? Wyjaśnia, że każde dziecko na świecie powinno chodzić do przedszkola, a potem do szkoły, by nauczyć się czytać i pisać. Następnie nauczyciel zadaje pytania:
– Czy lubicie chodzić do przedszkola?
– Dlaczego lubicie/nie lubicie chodzić do przedszkola?
– Co byście robili, gdybyście nie chodzili do przedszkola

2. Edukacja na świecie

Nauczyciel wyświetla dzieciom zdjęcia przedstawiające przedszkola z różnych części świata. Wyjaśnia, że różnych rejonach świata szkoły wyglądają zupełnie inaczej (wygląd pomieszczenia, wyposażenie, przybory szkolne, mundurki), a w wielu z nich uczniowie nie maja do dyspozycji różnych przyborów szkolnych i zabaw. Po obejrzeniu wszystkich fotografii, prowadzący uwypukla różnice pomiędzy poszczególnymi przedszkolami.

3. Mój szkolny mundurek

Po obejrzeniu zdjęć, prowadzący mówi dzieciom, że w niektórych przedszkolach i szkołach w Afryce czy Ameryce Południowej, uczniowie noszą mundurki – specjalny strój przeznaczony do szkoły. Rozdaje kartę pracy ucznia (załącznik 1), przedstawiającą chłopca lub dziewczynkę i prosi dzieci, o narysowanie i pokolorowanie ich wymarzonego mundurka szkolnego (jeżeli istnieje taka możliwość, prace mogą być wykonane przy użyciu innych materiałów np. bibuły czy ziaren). Jednocześnie tłumaczy, że w przypadku ze względu na brak pieniędzy na zakup mundurka, wiele dzieci nie może chodzić do szkoły.

4. Zabawa po afrykańsku

Nauczyciel prosi dzieci o wymienienie pomocy szkolnych, jakich używają podczas zajęć (kredki, papier, ołówki, farby, pędzle, bibuła, plastelina, linijka, nożyczki, klej, gumka do mazania). Następnie informuje, że wielu ich rówieśników na innych kontynentach nie ma dostępu do takich przyborów, dlatego do nauki i zabawy wykorzystują łatwo dostępne materiały, które można znaleźć na dworze np. patyki i kamienie. Każde dziecko otrzymuje kilka patyków lub wykałaczek i/lub sznurek, a następnie – na polecenie nauczyciela – układa przed sobą kolejno literę: A, D; cyfrę: 1, 7, 0; kształty: koło, trójkąt, kwadrat.

5. Dlaczego nie chodzą do przedszkola?

Nawiązując do wprowadzenia w temat zajęć, nauczyciel wyjaśnia, że jest wiele dzieci, które z różnych powodów nie mogą chodzić do przedszkola, by nauczyć się czytać, pisać czy liczyć. Prowadzący tłumaczy, że grupa zobaczy teraz ilustracje, które będą podpowiedzią, dlaczego wiele dzieci na świecie nie może chodzić do przedszkola. Po wyświetleniu każdego kolejnego obrazka dzieci odpowiadają na zadane pytanie.
– RYS. DROGA DO PRZEDSZKOLA: przedszkola i szkoły są często oddalone o wiele kilometrów od miejsca zamieszkania.
– RYS. Z PUSTYM PORTFELEM: rodziców nie stać na opłacenie przedszkola swoim dzieciom.
– RYS. Z DWOMA DYMKAMI (ENGLISH, TWI): dzieci nie znają języka używanego w przedszkolu, ponieważ w domu rozmawiają w języku plemiennym.
– RYS. DZIEWCZYNKI PRZY PRACACH DOMOWYCH, CHŁOPCY W PRZEDSZKOLU: dziewczynki nie mają możliwości nauki, ponieważ przygotowują się tylko do zajmowania się domem.
RYS. DZIECI W PRZEDSZKOLU BEZ OSOBY DOROSŁEJ: brak wykwalifikowanej kadry, nauczycieli.
RYS. DZIECI Z KARABINAMI – w wielu krajach toczy się wojna.

6. Tak czy nie?

Po dwóch przeciwnych stronach sali nauczyciel wiesza zieloną i czerwoną kartkę. Tłumaczy dzieciom, że usłyszą teraz kilka pytań dotyczących prawa do edukacji i szkół w różnych częściach świata. Jeżeli odpowiedź na pytanie będzie brzmiała „tak”, stają pod zieloną kartką. Jeżeli odpowiedź natomiast będzie brzmiała „nie” – idą pod czerwoną kartkę.
Pytania:
Czy wszystkie przedszkole w Afryce i Europie wygląda tak samo? NIE
Czy są miejsca na świecie, gdzie dzieci chodzą do przedszkola w mundurkach? TAK
Czy wszystkie dzieci na świecie chodzą do przedszkola? NIE
Czy niektóre dzieci maja do przedszkola bardzo daleko? TAK

7. Podsumowanie

Nauczyciel, na zakończenie zajęć, podkreśla ważność edukacji w życiu każdego dziecka i zaznacza, że choć w każdej części świata przedszkola i szkoły są od siebie różne, to mają służyć dzieciom w edukacji. Jednocześnie zaznacza, że dzieci w Polsce mają duże szczęście, ponieważ mogą chodzić do przedszkola, gdzie mogą się uczyć i bawić z kolegami.