Przedstawienie zagadnienia:

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka to zbiór wszystkich praw człowieka i wyjaśnienie ich zastosowania. Została ona uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych 10 grudnia 1948 roku. W pierwszym artykule dokumentu zostało wyjaśnione, że każdy człowiek rodzi się wolny i równy względem swojej godności i praw. Każdy człowiek jest obdarzony rozumem i sumieniem oraz powinien postępować w stosunku do innych ludzi w duchu braterstwa. Prawa człowieka przysługują każdemu od chwili urodzenia i nie można się ich zrzec oraz odebrać przez władze rządzące. Niestety, są na świecie miejsca, w których prawa człowieka są łamane. Przykładem są wykorzystywane do pracy dzieci, w szczególności te, które znajdują się w warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu, a w wielu rejonach świata można spotkać się z sytuacjami, w których ludzie są prześladowani czy torturowani za wiarę lub swoje poglądy. Ze względu na wciąż nierespektowane prawa człowieka, powołano organizacje o zasięgu światowym, które mają za zadanie wspierać mieszkańców różnych części świata w przestrzeganiu należnych im praw, są to m. in. Komitet Praw Człowieka ONZ, Helsińska Fundacja Praw Człowieka czy Amnesty International.

Cel zajęć:

zapoznanie uczniów z podstawowymi prawami człowieka oraz uświadomienie, że prawa te nie zawsze są respektowane.

Metody:

burza mózgów, dyskusja, prezentacja multimedialna, praca grupowa, praca indywidualna

Środki:

rebus (załącznik 1), labirynt (załącznik 2), film „Pocztówka z Indii”, długopisy, markery

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Nauczyciel zapisuje na tablicy temat zajęć: „Czy wszyscy mają prawo do…?” i pyta uczniów czy kiedykolwiek słyszeli sformułowanie: prawa człowieka. Prosi o wyjaśnienie pojęcia i podanie skojarzeń, jakie nasuwają się uczestnikom zajęć. W starszych klasach odpowiedzi można zapisać na tablicy. Nauczyciel odczytuje zapisane skojarzenia, a następnie przedstawia formalną definicję:

Prawa człowieka –  zespół praw i wolności, które przysługują każdemu człowiekowi bez względu na rasę, płeć, język, wyznanie, przekonania polityczne, pochodzenie narodowe i społeczne, majątek itp. Prawa człowieka są prawami o charakterze moralnym, zbiorem postulatów domagających się poszanowania wartości najcenniejszych dla człowieka, takich jak życie, godność, wolność, swobodny rozwój.

2. Mój plan dnia

Nauczyciel prosi uczniów o przygotowanie ich planu dnia, w którym będą zawarte stałe czynności, które wykonują od rana do wieczora. Każdy z uczniów przygotowuje swój plan na kartce, podzielonej według czasu (młodsze grupy mogą zilustrować pory dnia, jak i czynności, a starsze zapisać).

Po zakończonym zadaniu prowadzący prosi uczniów o przedstawienie efektów swojej pracy, jednocześnie wyjaśniając, że w ich planie dnia znajduje się wiele przysługujących im praw człowieka. Nauczyciel podaje przykłady czynności wymienionych przez uczniów i nawiązuje do konkretnych praw.

Przykładowy plan dnia:

3. Prawa człowieka – jak jest w rzeczywistości?

Nauczyciel wyjaśnia uczniom, że prawa człowieka nie zawsze są przestrzegane. Prowadzący włącza film „Pocztówka z Indii” (http://vimeo.com/87636482), po obejrzeniu którego zadaje uczniom pytania:

Pytania:

1. Ile lat może mieć przedstawiony w filmie chłopiec?
2. Na czym polega jego praca?
3. Dlaczego tak mały chłopiec pracuje?
4. Czego chłopiec nie może robić z powodu konieczności podjęcia pracy?
5. Jakie prawa człowieka są łamane w tym przypadku?

Odpowiedzi:

1. Chłopiec na filmie ma 10 lat
2. Praca chłopca polega na pomocy kierowcy w przewożeniu mieszkańców
3. Chłopiec pracuje, żeby móc się utrzymać i pomagać swojej rodzinie finansowo
4. łamane są poszczególne prawa człowieka takie jak: prawo do edukacji, prawo do wypoczynku etc.

4. Moje najważniejsze prawo to?

Nauczyciel rozdaje uczniom karty z zadaniami (załącznik 1,2). Najpierw prosi o rozwiązanie rebusu (załącznik 1, rozwiązanie: „życie”). Następnie wyjaśnia uczniom, że prawo do życia jest najważniejszym i niezbywalnym prawem każdego człowieka. Następnie uczniowie mają za zadanie przejść przez labirynt (załącznik 2). Nauczyciel przedstawia, że prawo do życia polega na poszanowaniu życia każdego człowieka od poczęcia, wiąże się z poszanowaniem wszystkich praw i jest ono prawem nadrzędnym.

5. Podsumowanie

Prowadzący zwraca uwagę uczniów na prawa jakie poznali podczas zajęć oraz przypomina, że ważna jest świadomość iż w wielu miejscach na świecie prawa człowieka nie są szanowane. Prowadzący podkreśla, że ważne jest, by wiedzieć, jakie prawa nam przysługują, ale również ważne jest, by pamiętać o szacunku do drugiego człowieka i jego praw.

Załączniki:

Załącznik do druku_kl. 1-3 szkoły podstawowej