Stereotypy źródłem uprzedzeń, czyli co nas łączy a co nas dzieli?
Przedstawienie zagadnienia:
Wciąż niewiele wiemy o mieszkańcach Afryki i ich zwyczajach, przez co dla wielu ludzi jest to nadal odległy i nieznany kontynent. Prowadzi to do powstawania i rozpowszechniania się stereotypów. Jednym z nich jest traktowanie Afryki jako jednego państwa, podczas gdy składa się ona z 54 krajów. Każde ma własną historię, kulturę i tradycje. Kolejnym, często spotykanym zjawiskiem, jest postrzeganie Afryki jako miejsca, do którego nie dotarła jeszcze cywilizacja w naszym, europejskim rozumieniu tego słowa, a więc rozwiązania współczesnej technologii, informatyki, komunikacji. W rzeczywistości nie brakuje tam wielkich miast, takich jak: Johannesburg (RPA), Nairobi (Kenia) czy Kair (Egipt), w których znajduje się wiele wieżowców i drapaczy chmur. Można spotkać jak w Europie: lotniska, autostrady i wielkie centra handlowe. Ludzie posiadają tam telefony komórkowe i używają Internetu. Problemem jest fakt, że z tego postępu cywilizacyjnego mogą korzystać jedynie nieliczni. Warto zauważyć podobieństwa między naszymi kontynentami i zaprzestać szerzenia stereotypów.
Cel zajęć:
Ukazanie uczniom różnorodnego oblicza Afryki, przełamanie stereotypowego myślenia.
Metody:
burza mózgów, praca z ilustracjami, praca plastyczna
Środki:
mapa świata, karta pracy ucznia, zdjęcie afrykańskiego miasta, zdjęcie afrykańskiej wioski, kartki formatu A4, kredki
Przebieg zajęć:
1. Wprowadzenie
Nauczyciel przedstawia uczniom temat zajęć: co nas dzieli, a co nas łączy z mieszkańcami Afryki. Nauczyciel prosi uczniów o wskazanie na mapie Afryki i Europy, a potem Polski i Ghany, aby uświadomić dzieciom, że Afryka, podobnie jak Europa, jest kontynentem złożonym z wielu różnych krajów. Następnie rozdaje dzieciom karty pracy i wyjaśnia pierwsze zadanie polegające na odnalezieniu wśród obrazków konturu Afryki i pokolorowaniu go.
2. Burza mózgów
Nauczyciel pyta dzieci z czym kojarzy im się Afryka. Zgodnie z metodą burzy mózgów nauczyciel zapisuje wszystkie odpowiedzi uczniów na tablicy, jednak ich nie komentuje. Dopiero na końcu zajęć nauczyciel odczyta wypisane hasła i wspólnie z uczniami zweryfikuje, czy wszystkie skojarzenia były prawidłowe.
3. Jaka jest Afryka?
Nauczyciel zleca uczniom wykonanie drugiego polecenia z karty pracy ucznia. Zadaniem dzieci jest wykreślenie spośród obrazków tych elementów, których nie spotkają w Afryce. Nauczyciel omawia z uczniami prawidłowe odpowiedzi, korzystając z informacji podanych w przedstawieniu zagadnienia.
Prawidłowe odpowiedzi:
W Afryce nie spotkamy: igloo (to tradycyjny dom mieszkańców Arktyki), tygrysa (żyje w Azji), indiańskiego tipi (tradycyjny dom Indian z Ameryki Północnej), kangura (żyje w Australii i Ameryce Południowej), dwugarbnego wielbłąda (żyje w Azji, natomiast w Afryce występują tylko jednogarbne dromadery)
Wyjaśnienie pozostałych zagadnień:
Blok mieszkalny, samochód, McDonald, telefon komórkowy, komputer – wszystko to możemy zobaczyć w jednym z wielkich afrykańskich miast jak Johannesburg (RPA), Nairobi (Kenia) czy Kair (Egipt).
Okrągłe chatki z gliny, palmy, banany – to elementy znane z krajobrazu afrykańskich wiosek. Pingwiny – wbrew częstym wyobrażeniom, niektóre gatunki pingwinów, prócz Bieguna Południowego, żyją też na południowym wybrzeżu Afryki, na terenie RPA.
4. Pocztówka z Afryki
Nauczyciel pokazuje dzieciom zdjęcie afrykańskiego miasta oraz afrykańskiej wioski. Zwraca uwagę uczniów na podobieństwa, ale także na różnice między zdjęciami. Zadaniem dzieci będzie przygotowanie pocztówki do rodziców przedstawiającej oba oblicza Afryki.
Nauczyciel rozdaje dzieciom kartki formatu A4 oraz kredki. Każde dziecko dzieli swoją kartkę na dwie części. Na jednej z nich rysuje życie w afrykańskim mieście, a na drugiej życie w afrykańskiej wiosce. Z prac uczniów można przygotować wystawę.
5. Podsumowanie
Nauczyciel odczytuje skojarzenia uczniów z Afryką (zapisane na początku zajęć na tablicy). Wspólnie z uczniami komentuje, czy skojarzenia są prawidłowe. Błędne skojarzenia zostają wykreślone. Następnie nauczyciel powtarza najważniejsze różnice i podobieństwa między Europą a Afryką (np. podobne środki transportu, budynki o podobnej architekturze, podobne ubrania ludzi). Zwraca uwagę na fakt, że życie w afrykańskim mieście nie różni się wiele od życia w mieście europejskim.
Na koniec nauczyciel odczytuje jeszcze raz zapisane na tablicy skojarzenia uczniów z Afryką i wymazuje te, które okazały się niepoprawne.

